EĞİN/KEMALİYELİ TANINMAMIŞ BİR VELÎ “FÜTÛHÎ BABA VE TUHFETÜ’L-MECÂLİS ADLI ESERİ”
Abstract
Fütuhî Baba, Erzincan’ın Kemaliye İlçesi’nin Vangük/Aslanoba köyünde muhtemelen XVIII. yüzyılda yaşamış Üveysî-meşrep bir Allah dostudur. Kabri Aslanoba mezarlığındadır. Peygamber Efendimizi gördüğü bir rüya yolu ile erenler safına katılmış yine bu rüyadan aldığı manevî feyizle “Tuhfetü’l-mecâlis” adlı eserini yazmıştır. Manzum olan eser el yazmasıdır ve birçok nüshası vardır. Bizim çalışmamıza esas aldığımız nüsha yetmiş yedi varaktır. Diğer nüshalar arasında en geniş olanıdır. Hüseyin b. Ali el-Vangûkî tarafından (h.1215/m.1800) yılında tamamlanmıştır. Yazmanın sonunda müellifin öşür memurlarını şikâyet etmek için yazdığı mektup tarihsel belge niteliğinde olup, esere ayrı bir değer katmaktadır. Fütûhî Baba Arapça bilmesine rağmen herkesçe anlaşılsın diye eserini sade bir Türkçe ile yazmıştır.
Müellif, âyet ve hadislere telmihde bulunarak, tasavvuf klasiklerinden alıntılar yaparak, bir dibâce otuz bir bölümde; şerîat, tarîkat, mârifet, hakîkat, seyr ü sülûk, mürşid-i kâmil, tâlip, mürid, avam, havas, nefis, kalb, gönül, kesret, vahdet, zikrullah, haset, cehl, kibir, kin, aşk, tevazu, ketm-i esrâr gibi birçok tasavvufi kavramı izah etmiştir. Rahmetli annemin anlattığı kerâmetleri ile büyüdüğüm bu zâtın hayatını ve bahse konu olan eserinde geçen tasavvufî kavramları onun rehberliğinde ilgili kaynaklara da başvurarak detaylı bir şekilde ele alacağım.
Keywords
References
- Abdulkerim Kuşeyrî, Tasavvuf İlmine Dair-Kuşeyrî Risâlesi, (Haz. Süleyman Uludağ), Dergah Yay., İstanbul, 2012.
- Aclûnî, İsmâil b. Muhammed Keşfü’l-Hafâ ve Muzillü’l-İlbâs Ammâ İşteherâ Mine’l-Ehâdis alâ Elsineti’n-Nâs, Müessesetü’r-Risâle, Beyrut 1405.
- Akkan Erdoğan ve diğerleri, “Kemaliye”, TDV, c. XXV, ss. 236-237.
- Akpınar, Erdal, “Doğu Anadolu Bölgesi’nde Alternatif Turizm Merkezi Olmaya Aday Bir İlçe: Kemaliye”, http://sbd.aku.edu.tr/VI2/eakpinar.pdf, Erişim Tarihi: 22.07.2017, ss. 207-236.
- Algan, Süleyman, Fütûhî, Nâz u Niyâz (Metin-İnceleme), Atatürk Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, Erzurum 2011.
- Ankaravî, İsmail Rusûhî, Minhâcu’l-Fukarâ ve Hüccetü’s-Semâ’, Rızâ Efendi Matbaası, İstanbul 1286.
- Arıkan, Zeki “Egin Kasabasının Tarihsel Gelişimi” http://dergiler.ankara.edu.tr/dergiler/19/1268/14597.pdf, Erişim Tarihi: 22.07.2017, ss. 1-64.
- Arseven, Celal Esad, “Kapı Halkası”, “Kapı Tokmağı”, Sanat Ansiklopedisi, II, İstanbul: Milli Eğitim Basımevi, 1947, ss. 949-951.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Research Article
Authors
Birol Yıldırım
KASTAMONU ÜNİVERSİTESİ, İLAHİYAT FAKÜLTESİ
Türkiye
Publication Date
January 1, 2018
Submission Date
October 14, 2017
Acceptance Date
February 17, 2018
Published in Issue
Year 2018 Volume: 6 Number: 14