“Evrim Teorisi” ve Siluet Kazımalı Selçuklu Seramikleri
Abstract
Ortaya çıktığı tarihlerde bilim dünyasına çağ atlama şansı kazandıran Evrim Teorisi yalın ve akla
batan mantığıyla biyolojik organizmaların doğal seleksiyonunu açıklamaktaydı. Bugün bazı çevrelerce
tartışılmaya açılmasını bilimde hiçbir bulgunun dokunulmaz olmadığı şeklinde görmek mümkün olsa da,
teorinin önemli kazanımlar sağladığını da görmemezlikten gelmek doğru olmaz. Özellikle biyoloji ve doğa
bilimleriyle kısıtlı kalmaması, fen bilimlerinin tümüne yansıyarak sosyal bilimlere de yeni ufuklar açması
takdire değer gelişmelerden olmuştur.
Evrim Teorisi’nin diğer bilim alanlarına yansıması sonucu arkeoloji araştırmalarında yeni kavramsal
açılımlar ortaya çıkmış, bunların bir kısmı günümüze kadar değerini yitirmemiştir. Tarihi malzemenin
tipolojik açıdan sınıflandırılması maddi verilerin değerlendirmesine yönelik kriterlerin geliştirilmesi bu
türden yeniliklerdendir ki arkeolojinin yanı sıra sanat tarihi uzmanları tarafından da kullanılmaktadırlar. Söz
konusu gelişmeler, sanatsal niteliği ağır basan malzemenin fen bilimlerine özgü değerlendirme sistematiği
içinde görülmesine, incelemelerin eskilere göre çok daha nesnel ve ölçülebilir bir zeminde yürütülmesine
olanak tanımıştır.
Mevcut makalede Selçuklu Siluet Kazımalı süsleme tekniği Rus bilim insanı V.A. Gorotsov’un XX. yy.
başlarında Evrim Teorisi’nin de yaygın etkisi sonucu geliştirdiği Maddi Verilerin 5 Mevcudiyet Kuramı
kapsamında ele alınmış, nispeten kısa zaman zarfında var olan üretimin sanatsal ve görsel yönleri bu
kuramlar açısından çalışılmıştır.
Keywords
References
- Allan, James (1994). “Manuscript İllumination: a source for metalwork motif in Late Saljuq times”, (Ed. Robert Hillenbrand). The Art of the Saljuqs in İran and Anatolia Proceedings of a Symposium held in Edinburg in 1982, California: Mazda Publishers, p. 119-125
- Avşar, L. ve Avşar, M. (2017). Selçuklu Seramik Sanatında Kalıp Kabartma. Konya: Kömen Yayınları.
- Avşar, M. E. ve Avşar, L. (2014). Kazmalı-Akıtmalı Ortaçağ İslam Seramikleri, Konya: Atlas Akademi, s. 3-7, 60-69.
- Bibby, G. (1962). The Testimony of the Spade, London: Fontana, p. 69.
- Canby, Sheila R. vd., (2016). Court and Cosmos The Greate Age of the Seljuqs, New York: Yale University Press, p. 242, No. 153; p. 243, No. 154, Fig. 98.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Research Article
Authors
Publication Date
June 30, 2018
Submission Date
March 19, 2018
Acceptance Date
April 30, 2018
Published in Issue
Year 2018 Number: 3