Year 2020, Volume 20 , Issue 3, Pages 506 - 517 2020-06-30

Ömer-Gecek (Afyonkarahisar) Jeotermal Sahası Rezervuar Kayaçlarının Mineropetrografik ve Jeokimyasal Özellikleri
The Mineropetrographic and Geochemical Properties of Reservoir Rocks (Ömer-Gecek/ Afyonkarahisar Geothermal Field)

Metin BAĞCI [1] , Ahmet YILDIZ [2] , Can BAŞARAN [3]


Jeotermal sistemin en önemli elemanlarını akışkan, rezervuar kayaç, örtü-ısıtıcı kayaç ve fay hatları oluşturmaktadır. Jeotermal havzalarda her şeyden önce yüksek porozite ve permeabiliteye sahip olan yeterli kalınlıkta rezervuar kayacın bulunması zorunludur. Bu çalışmanın amacı Ömer-Gecek jeotermal bölgesinin rezervuar kayacı olan mermerlerin mineralojik-petrografik ve jeokimyasal özelliklerinin belirlenmesidir. Bu kapsamda hem mostra yüzeylerinden, hem de bölgede yapılmış olan jeotermal sondajlardan alınan kırıntı numuneler üzerinde incelemeler yapılarak, su-kayaç etkileşiminin muhtemel etkileri belirlenmiştir. Afyonkarahisar ilindeki en önemli jeotermal saha olan Ömer-Gecek bölgesinden düşük ve orta sıcaklıkta (45-128ºC) akışkan üretilmektedir. Bayramgazi şistleri ve Oyuklu Tepe mermerlerinden oluşan Afyon metamorfikleri inceleme alanının temel kayaçları olmakla birlikte, bu istif içerisinde yer alan mermer mercek ve bantları akışkanların ana rezervuarını oluşturmaktadır. Yaptırılan analizler sonucunda örneklerin başlıca kalsit ve dolomit minerallerinden oluştuğu, bu minerallere tali oranda kuvars ve mika mineralleri ile alterasyon minerali olarak kaolinit mineralinin eşlik ettiği görülmektedir. Makroskobik olarak şekerimsi doku gösteren mermerler alterasyonun etkisiyle breşik yapı kazanmış ve sekonder mangan ve demir bakımından zengin eriyikler kayaç içindeki boşluk ve mikro çatlaklara yerleşmiştir. Jeokimyasal sonuçlara göre, mostra örneklerinde CaO kimyasal bileşimindeki en önemli bileşen olarak göze çarpmakta iken kırıntı örneklerde CaO önemli derecede azalmakta ve MgO, Al2O3 ve SiO2 miktarlarında artış gözlenmektedir.

The most important elements of the geothermal system are fluid, reservoir-cover rock, heat source, and fault lines. In geothermal basins, it is necessary to have a reservoir rock of sufficient thickness with high porosity and permeability. The aim of this study is to determine the mineralogic-petrographic and geochemical features of the marbles, which are the reservoir rocks of Omer-Gecek geothermal region. In this scope, the samples taken from both the outcrops and the geothermal drillings made in the region were investigated and the possible effects of water-rock interaction were determined. There are low and medium temperature (45-128ºC) fluids produced from Omer-Gecek region, the most important geothermal field in Afyonkarahisar (Western Turkey). Afyon metamorphics, which are composed of Bayramgazi schists and Oyuklu Tepe marbles, are the basement rocks of the study area and the marble lenses/bands form the reservoir rock. As a result of the analyses, it has been determined that the samples are mainly composed of calcite and dolomite minerals, and these minerals are accompanied by quartz and mica minerals with secondary minerals and kaolinite minerals as alteration minerals. The granoblastic textured outcrop marble samples gained breccia texture due to alteration and secondary manganese and iron-rich solutions were deposited into the pores and micro-cracks. According to the geochemical analysis results, while the CaO is the most important component in outcrop samples, it is significantly depleted in drilling samples, while MgO, Al2O3, and SiO2 levels are enriched.
  • Ercan, T., Dinçel, A., Metin, S., Türkecan, A. and Günay, E., 1978. Uşak yöresindeki neojen havzaların jeolojisi. Türkiye Jeoloji Bülteni, 21, 97-106, (in Turkish). Kibici, Y., Yıldız, A., and Bağcı, M.,2001. Afyon kuzeyinin jeolojisi, ve mermer potansiyelinin araştırılması. Türkiye III. Mermer Sempozyumu, 73-84, Afyonkarahisar (in Turkish). Koçyiğit, A.,1984. Güneybatı Türkiye ve yakın dolayında levha içi yeni tektonik gelişim, TJ.K. Bülteni, 27, 1-16, Ankara (in Turkish). Kuşcu, M., Yıldız, A., and Bağcı, M., 1999. Köprülü (Afyon) trakiandezitinin yapıtaşı olarak kullanılabilirliğinin araştırılması. 11. Müh. Haftası Yerbilimleri Semp., 193-203, Isparta (in Turkish). Metin, S., Genç, S., ve Bulut, V.,1987. Afyon ve yakın dolayının jeolojisi. M.T.A. Rapor No: 2113, Ankara (in Turkish). Öktü, G.,Kara, İ., Önder, İ.,1997. Afyon ilinde yer alan Ömer-Gecek-Uyuz-Hamamı, Alaplı-Kızık Hamamı ve Gazlıgöl jeotermal alanlarının detaylı etüdü. MTA derleme No:10097, 41s. Ankara (in Turkish). Temel A. Gündoğdu M.N. and Gourgaud A.,1998. Petrological and geochemical characteristics of Cenozoic high-K calc-alkaline volcanism in Konya, Central Anatolia, Turkey, Journal of Volcanology and Geothermal Research, 85, 327-354. Tolluoğlu, Ü. Erkan, Y., Sümer, E. Ö., Boyacı, N. and Yavaş, F., 1997. Afyon metasedimanter grubunun Mesozoyik öncesi metamorfik evrimi. Türkiye Jeo. Bülteni, 40, 1-17, Ankara. Ulutürk, Y., 2009. Ömer-Gecek (Afyonkarahisar) dolayının jeolojisi ve suların kökensel yorumu. Doktora Tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi, 180s. Isparta (in Turkish).
Primary Language en
Subjects Engineering
Journal Section Articles
Authors

Orcid: 0000-0002-1056-2854
Author: Metin BAĞCI (Primary Author)
Institution: AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ
Country: Turkey


Orcid: 0000-0002-9077-0628
Author: Ahmet YILDIZ
Institution: AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ
Country: Turkey


Orcid: 0000-0001-6281-6580
Author: Can BAŞARAN
Institution: AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ
Country: Turkey


Supporting Institution Afyon Kocatepe Üniversitesi
Project Number 09.MUH.01
Dates

Application Date : March 13, 2020
Publication Date : June 30, 2020

Bibtex @research article { akufemubid703597, journal = {Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen Ve Mühendislik Bilimleri Dergisi}, issn = {}, eissn = {2149-3367}, address = {}, publisher = {Afyon Kocatepe University}, year = {2020}, volume = {20}, pages = {506 - 517}, doi = {}, title = {Ömer-Gecek (Afyonkarahisar) Jeotermal Sahası Rezervuar Kayaçlarının Mineropetrografik ve Jeokimyasal Özellikleri}, key = {cite}, author = {Bağcı, Metin and Yıldız, Ahmet and Başaran, Can} }
APA Bağcı, M , Yıldız, A , Başaran, C . (2020). Ömer-Gecek (Afyonkarahisar) Jeotermal Sahası Rezervuar Kayaçlarının Mineropetrografik ve Jeokimyasal Özellikleri . Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen Ve Mühendislik Bilimleri Dergisi , 20 (3) , 506-517 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/en/pub/akufemubid/issue/55329/703597
MLA Bağcı, M , Yıldız, A , Başaran, C . "Ömer-Gecek (Afyonkarahisar) Jeotermal Sahası Rezervuar Kayaçlarının Mineropetrografik ve Jeokimyasal Özellikleri" . Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen Ve Mühendislik Bilimleri Dergisi 20 (2020 ): 506-517 <https://dergipark.org.tr/en/pub/akufemubid/issue/55329/703597>
Chicago Bağcı, M , Yıldız, A , Başaran, C . "Ömer-Gecek (Afyonkarahisar) Jeotermal Sahası Rezervuar Kayaçlarının Mineropetrografik ve Jeokimyasal Özellikleri". Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen Ve Mühendislik Bilimleri Dergisi 20 (2020 ): 506-517
RIS TY - JOUR T1 - Ömer-Gecek (Afyonkarahisar) Jeotermal Sahası Rezervuar Kayaçlarının Mineropetrografik ve Jeokimyasal Özellikleri AU - Metin Bağcı , Ahmet Yıldız , Can Başaran Y1 - 2020 PY - 2020 N1 - DO - T2 - Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen Ve Mühendislik Bilimleri Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 506 EP - 517 VL - 20 IS - 3 SN - -2149-3367 M3 - UR - Y2 - 2020 ER -
EndNote %0 Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen Ve Mühendislik Bilimleri Dergisi Ömer-Gecek (Afyonkarahisar) Jeotermal Sahası Rezervuar Kayaçlarının Mineropetrografik ve Jeokimyasal Özellikleri %A Metin Bağcı , Ahmet Yıldız , Can Başaran %T Ömer-Gecek (Afyonkarahisar) Jeotermal Sahası Rezervuar Kayaçlarının Mineropetrografik ve Jeokimyasal Özellikleri %D 2020 %J Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen Ve Mühendislik Bilimleri Dergisi %P -2149-3367 %V 20 %N 3 %R %U
ISNAD Bağcı, Metin , Yıldız, Ahmet , Başaran, Can . "Ömer-Gecek (Afyonkarahisar) Jeotermal Sahası Rezervuar Kayaçlarının Mineropetrografik ve Jeokimyasal Özellikleri". Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen Ve Mühendislik Bilimleri Dergisi 20 / 3 (June 2020): 506-517 .
AMA Bağcı M , Yıldız A , Başaran C . Ömer-Gecek (Afyonkarahisar) Jeotermal Sahası Rezervuar Kayaçlarının Mineropetrografik ve Jeokimyasal Özellikleri. Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen Ve Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2020; 20(3): 506-517.
Vancouver Bağcı M , Yıldız A , Başaran C . Ömer-Gecek (Afyonkarahisar) Jeotermal Sahası Rezervuar Kayaçlarının Mineropetrografik ve Jeokimyasal Özellikleri. Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen Ve Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2020; 20(3): 506-517.