Review

Yunus Emre Divanı’nın Kahire Yazmasındaki, “Şimden Girü” Redifli Şiir Üzerine

Volume: 23 Number: Yunus Emre ve Türkçe Özel Sayısı November 30, 2021
EN TR

Yunus Emre Divanı’nın Kahire Yazmasındaki, “Şimden Girü” Redifli Şiir Üzerine

Abstract

Yunus Emre Divanı’nın bilinen 40 kadar yazması vardır. Bu yazmalara kimi zaman yenileri de eklenmektedir. Bununla birlikte varlığı uzun süredir bilinip üzerinde çalışma yapılmamış yazmalar da vardır. Kahire yazması bunlardan biridir. Bu yazıda Yunus Emre Divanı’nın Kahire yazması hakkında kısa bir bilgi verilecek ve yazmadaki “şimden girü” redifli şiir aktarılıp bir dilbilgisel yapı üzerinde durulacaktır. Kahire yazmasındaki “şimden girü” redifli şiir, yazmanın 7a-b yaprağında bulunmaktadır. Bu şiir Fatih yazmasında yoktur, Mustafa Tatcı’ya (1990) göre bu şiir Nuruosmaniye yazmasında bulunmaktadır. İncelemeye aldığımız metinde “-sA gerek şimden girü” yapısı birinci beyitte iki ve diğer beyitlerde birer kez olmak üzere toplamda 10 kez geçmektedir. Bu beyitlere bakıldığında “-sA gerek şimden girü” yapısının beyitlere kiplik anlamları (ayrıntılı bilgi ve karşılaştırma için bk. Sema Aslan Demir, 2008; Yeter Torun, 2013; Duygu Kamacı Gencer, 2020; Talat Dinar, 2020) kattığı açıkça görülmektedir. Birinci beytin ilk dizesinde ihtimal, ikinci dizesinde istek, ikinci beyitte istek, üçüncü beyitte çıkarım, dört ve beşinci beyitlerde gereklilik, altı ve yedinci beyitlerde güçlü gereklilik, sekizinci beyitte gereklilik ve son beyitte ise zorunluluk kiplik anlamları tespit edilmiştir. Gülsevin, yayınında “-sA gerek” yapısının sanılanın aksine daha çok gelecek zaman bildirdiğini ve kiplik olarak gereklilik anlamı taşıdığından bahsetmişti. Bizim tespitlerimize göre “-sA gerek şimden girü” yapısı bir birleşik kiplik işaretleyicisi olarak eylem kipliği altında yükümlülük kipliğinde; zorunluluk, gereklilik ve güçlü gereklilik bildirirken içedim kipliğinde; istek bildirmektedir. Ayrıca bir örnekte önerme kipliği altında bilgi kipliğinde; çıkarım tespit edilmiştir. 

Keywords

Yunus Emre, Kahire Yazması, Kiplik

References

  1. Aslan Demir, S. (2008). Türkçede İsteme Kipliği (Semantik -Pragmatik Bir İnceleme) Grafiker Kitabevi, Ankara.
  2. Babacan, V. (2017). Yunus Emre’nin Risâletü’n-Nushiyyesi ve Dîvânı, Doruk Yayınları, İstanbul.
  3. Boz, E. (2017). Risâletü’n-Nushiyye, Gazi Kitabevi Yayınları, Ankara.
  4. Boz, E. (2021) Yunus Emre Seçkisi, Yunus Emre Enstitüsü Yayınları, Ankara.
  5. Dinar, T. (2020). “Kiplik”, Türkçede Dilbilgisel Ulamlar, Gazi Kitabevi Yayınları, Ankara.
  6. Gencer Kamacı, D. (2020). Anlamsal Bir Fenomen Olarak Kiplik: Dede Korkut Örneği, Nobel Yayınları, Ankara.
  7. Gölpınarlı, A. (1965). Yunus Emre Risalat al-Nushiyya ve Divan, İstanbul.
  8. Gülsevin, G. (2019). XIV-XV. Yüzyıllar Türk Dili, (4. Bölüm Eski Anadolu Türkçesi) Anadolu Üniversitesi Açık Öğretim Fakültesi Yayınları, Nu.1343, Eskişehir.
  9. Hünerli, B. (2012). Türkiye Türkçesi Ağızlarında “Keri (Geri)” Sözcüğünün Eskicil Bir Kullanımı, Turkish Studies - International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic Volume 7/2 Spring 2012, p.597-604, Ankara.
  10. Tatcı, M. (1990). Yunus Emre Divanı, Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara.
APA
Boz, E. (2021). Yunus Emre Divanı’nın Kahire Yazmasındaki, “Şimden Girü” Redifli Şiir Üzerine. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 23(Yunus Emre ve Türkçe Özel Sayısı), 244-254. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1005672
AMA
1.Boz E. Yunus Emre Divanı’nın Kahire Yazmasındaki, “Şimden Girü” Redifli Şiir Üzerine. AKUSBD. 2021;23(Yunus Emre ve Türkçe Özel Sayısı):244-254. doi:10.32709/akusosbil.1005672
Chicago
Boz, Erdoğan. 2021. “Yunus Emre Divanı’nın Kahire Yazmasındaki, ‘Şimden Girü’ Redifli Şiir Üzerine”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 23 (Yunus Emre ve Türkçe Özel Sayısı): 244-54. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1005672.
EndNote
Boz E (November 1, 2021) Yunus Emre Divanı’nın Kahire Yazmasındaki, “Şimden Girü” Redifli Şiir Üzerine. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 23 Yunus Emre ve Türkçe Özel Sayısı 244–254.
IEEE
[1]E. Boz, “Yunus Emre Divanı’nın Kahire Yazmasındaki, ‘Şimden Girü’ Redifli Şiir Üzerine”, AKUSBD, vol. 23, no. Yunus Emre ve Türkçe Özel Sayısı, pp. 244–254, Nov. 2021, doi: 10.32709/akusosbil.1005672.
ISNAD
Boz, Erdoğan. “Yunus Emre Divanı’nın Kahire Yazmasındaki, ‘Şimden Girü’ Redifli Şiir Üzerine”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 23/Yunus Emre ve Türkçe Özel Sayısı (November 1, 2021): 244-254. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1005672.
JAMA
1.Boz E. Yunus Emre Divanı’nın Kahire Yazmasındaki, “Şimden Girü” Redifli Şiir Üzerine. AKUSBD. 2021;23:244–254.
MLA
Boz, Erdoğan. “Yunus Emre Divanı’nın Kahire Yazmasındaki, ‘Şimden Girü’ Redifli Şiir Üzerine”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, vol. 23, no. Yunus Emre ve Türkçe Özel Sayısı, Nov. 2021, pp. 244-5, doi:10.32709/akusosbil.1005672.
Vancouver
1.Erdoğan Boz. Yunus Emre Divanı’nın Kahire Yazmasındaki, “Şimden Girü” Redifli Şiir Üzerine. AKUSBD. 2021 Nov. 1;23(Yunus Emre ve Türkçe Özel Sayısı):244-5. doi:10.32709/akusosbil.1005672