Research Article

Millî Mücadele Kahramanlarından 23. Fırka Kumandanı (Karahisar-ı Sahib Mebusu) Ömer Lütfi Argeşo ile Mustafa Kemal Paşa’nın (Nuh Bey) Gizli Yazışma Örnekleri

Volume: 24 Number: 3 September 26, 2022
EN TR

Millî Mücadele Kahramanlarından 23. Fırka Kumandanı (Karahisar-ı Sahib Mebusu) Ömer Lütfi Argeşo ile Mustafa Kemal Paşa’nın (Nuh Bey) Gizli Yazışma Örnekleri

Abstract

Millî Mücadele döneminde vatansever subaylar Mustafa Kemal Paşa ve Temsil Heyeti ile birlikte işgal devletlerine ve İstanbul Hükümeti’ne karşı büyük bir mücadele vermiştir. Bu subaylar arasında ki önemli isimlerden birisi de 23. Fırka Kumandanı Ömer Lütfi Argeşo’dur. Aslen İstanbul doğumlu olan Ömer Lütfi Bey gerek asker gerekse siyasetçi olarak Afyonkarahisar Sancağı için önemli faaliyetlerde bulunmuştur. Özellikle Sivas Kongresi ve seçimlere giden süreçte Millî Mücadele harekâtının örgütlenmesinde önemli çalışmalara imza atmıştır. Bu sürede 23. Fırka Kumandanlığı mıntıkasında yer alan bölgeler başta olmak üzere birçok bölgenin Sivas karargâhıyla iletişiminin sağlanmasında kilit isimlerden olmuştur. Tıpkı Temsil Heyeti gibi Ömer Lütfi Bey de Millî Mücadele’nin başarılı olabilmesi için öncelikle Müdafaa-i Hukuk merkezlerinin güçlendirilmesi gerektiği kanaatindedir. Bu nedenle mücadele yıllarında tecrübeli ve başarılı bir asker olarak hem direniş hareketlerinin örgütlenmesine yardımcı olmuş hem de halkın bu mücadelede yer alması için elinden geleni yapmıştır. Dahası İstanbul Hükümeti’nden gizlice silah ve cephanelik temin edilmesini sağlayarak Millî Mücadele’ye önemli yardımlarda bulunmuştur. Aynı zamanda halk tarafından da sevilip sayılan bir isim olan Ömer Lütfi Bey bu çalışmalarından dolayı Temsil Heyeti tarafından desteklenmiş ve 1919 seçimlerinde Afyonkarahisar’dan aday gösterilmiştir. Her ne kadar Temsil Heyeti adına meclise seçilmiş olsa da arşiv kayıtlarında askerliğin onun için mebusluktan önce geldiği görülmektedir. Bu çalışmada ATASE ve TİTE arşivleri başta olmak üzere Ömer Lütfi Bey’in hayatı, mebusluk süreci ayrıca Temsil Heyeti ile Mustafa Kemal Paşa ile yaptığı bazı yazışma örnekleri ele alınmaya çalışılmıştır.

Keywords

Ömer Lütfi Argeşo, Mustafa Kemal Paşa, Karahisar-ı Sahib (Afyon), Afyon Redd-i İlhak Cemiyeti, mebus

References

  1. Akal, E. (2018), Millî Mücadelenin başlangıcında Mustafa Kemal, İttihat Terakki ve Bolşevizm, İstanbul: İletişim Yayınları.
  2. Aker, M. Ş. (2006), 57. Fırka ve Aydın Millî Mücadelesi, Ankara: Genel Kurmay Askeri Tarih ve Stratejik Etüt Başkanlığı Yayınevi.
  3. ATASE Arşivi İstiklal Harbi Kataloğu, K:22, G:160, B:160.
  4. ATASE Arşivi İstiklal Harbi Kataloğu, K:22, G:60, B:60.
  5. ATASE Arşivi İstiklal Harbi Kataloğu, K:22, G:60, B:60.1.
  6. ATASE Arşivi İstiklal Harbi Kataloğu, K:22, G:60, B:60aa.
  7. ATASE Arşivi İstiklal Harbi Kataloğu, K:251, G:78, B:78.
  8. ATASE Arşivi, Atatürk Koleksiyonu, K:20, G:206, B:206ac.
  9. ATASE Arşivi, Atatürk Koleksiyonu, K:20, G:206, B:206cd.
  10. ATASE Arşivi, Atatürk Koleksiyonu, K:20, G:206, B:206cdc.
APA
Kılınç, A. (2022). Millî Mücadele Kahramanlarından 23. Fırka Kumandanı (Karahisar-ı Sahib Mebusu) Ömer Lütfi Argeşo ile Mustafa Kemal Paşa’nın (Nuh Bey) Gizli Yazışma Örnekleri. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 24(3), 1176-1185. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1015008
AMA
1.Kılınç A. Millî Mücadele Kahramanlarından 23. Fırka Kumandanı (Karahisar-ı Sahib Mebusu) Ömer Lütfi Argeşo ile Mustafa Kemal Paşa’nın (Nuh Bey) Gizli Yazışma Örnekleri. AKUSBD. 2022;24(3):1176-1185. doi:10.32709/akusosbil.1015008
Chicago
Kılınç, Aslıhan. 2022. “Millî Mücadele Kahramanlarından 23. Fırka Kumandanı (Karahisar-ı Sahib Mebusu) Ömer Lütfi Argeşo Ile Mustafa Kemal Paşa’nın (Nuh Bey) Gizli Yazışma Örnekleri”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 24 (3): 1176-85. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1015008.
EndNote
Kılınç A (September 1, 2022) Millî Mücadele Kahramanlarından 23. Fırka Kumandanı (Karahisar-ı Sahib Mebusu) Ömer Lütfi Argeşo ile Mustafa Kemal Paşa’nın (Nuh Bey) Gizli Yazışma Örnekleri. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 24 3 1176–1185.
IEEE
[1]A. Kılınç, “Millî Mücadele Kahramanlarından 23. Fırka Kumandanı (Karahisar-ı Sahib Mebusu) Ömer Lütfi Argeşo ile Mustafa Kemal Paşa’nın (Nuh Bey) Gizli Yazışma Örnekleri”, AKUSBD, vol. 24, no. 3, pp. 1176–1185, Sept. 2022, doi: 10.32709/akusosbil.1015008.
ISNAD
Kılınç, Aslıhan. “Millî Mücadele Kahramanlarından 23. Fırka Kumandanı (Karahisar-ı Sahib Mebusu) Ömer Lütfi Argeşo Ile Mustafa Kemal Paşa’nın (Nuh Bey) Gizli Yazışma Örnekleri”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 24/3 (September 1, 2022): 1176-1185. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1015008.
JAMA
1.Kılınç A. Millî Mücadele Kahramanlarından 23. Fırka Kumandanı (Karahisar-ı Sahib Mebusu) Ömer Lütfi Argeşo ile Mustafa Kemal Paşa’nın (Nuh Bey) Gizli Yazışma Örnekleri. AKUSBD. 2022;24:1176–1185.
MLA
Kılınç, Aslıhan. “Millî Mücadele Kahramanlarından 23. Fırka Kumandanı (Karahisar-ı Sahib Mebusu) Ömer Lütfi Argeşo Ile Mustafa Kemal Paşa’nın (Nuh Bey) Gizli Yazışma Örnekleri”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, vol. 24, no. 3, Sept. 2022, pp. 1176-85, doi:10.32709/akusosbil.1015008.
Vancouver
1.Aslıhan Kılınç. Millî Mücadele Kahramanlarından 23. Fırka Kumandanı (Karahisar-ı Sahib Mebusu) Ömer Lütfi Argeşo ile Mustafa Kemal Paşa’nın (Nuh Bey) Gizli Yazışma Örnekleri. AKUSBD. 2022 Sep. 1;24(3):1176-85. doi:10.32709/akusosbil.1015008