Research Article

21. Yüzyılın Zaman Tuzaklarına Yönelik Bir Ölçek Geliştirme Çalışması: Modern Çağın Zaman Tuzakları Ölçeği

Volume: 25 Number: 2 June 24, 2023
TR EN

21. Yüzyılın Zaman Tuzaklarına Yönelik Bir Ölçek Geliştirme Çalışması: Modern Çağın Zaman Tuzakları Ölçeği

Abstract

Bu araştırmanın amacı, beliren yetişkinlerin 21. yüzyılın zaman tuzaklarına ne düzeyde yakalandıklarını belirlemek üzere geliştirilen Modern Çağın Zaman Tuzakları Ölçeğinin (MÇZTÖ) geçerlik ve güvenirlik çalışmasını yapmaktır. Araştırmanın çalışma grubu, 2021-2022 eğitim öğretim yılında bir devlet üniversitesinde öğrenim gören ve uygun örneklem yöntemiyle seçilen toplam 818 üniversite öğrencisinden (456 kadın ve 362 erkek) oluşmaktadır. Ölçeğin faktör yapısı açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi ile incelenmiş ve toplam varyansın %41.64’ünü açıklayan tek boyutlu bir yapı elde edilmiştir. Bu yapının model uyumunun iyi düzeyde olduğu bulunmuştur (χ2/sd=2.51, RMSEA=.067, SRMR=.062, NNFI=.91, CFI=.93). Ölçüt bağıntılı geçerlik çalışmalarında ise MÇZTÖ’nün, Akıllı Telefon Bağımlılığı Ölçeği Kısa Formu ile pozitif yönde yüksek düzeyde (.728); Öz-Disiplin Ölçeği ile negatif yönde orta düzeyde (-.414) ilişkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ölçeğin güvenirliğini belirlemek için iç tutarlılık (.815), iki yarı (.774) ve test tekrar test (.822) güvenirlik analizleri yapılmış ve ölçeğin güvenilir olduğuna karar vermek için kabul edilebilir referans değerlere ulaşılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular doğrultusunda bu çalışma kapsamında geliştirilmiş olan MÇZTÖ’nün, beliren yetişkinlerin zaman tuzaklarına yakalanma düzeylerini belirleme sürecinde kullanılabilecek, geçerliği ve güvenirliği olan bir ölçme aracı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Keywords

Beliren yetişkin, zaman, zaman yönetimi, zaman tuzakları, ölçek geliştirme

References

  1. Akatay, A. (2003). Örgütlerde zaman yönetimi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10(1), 281-300.
  2. Alay, S. ve Kocak, S. (2002). Validity and reliability of time management questionnaire. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22(2), 9-13.
  3. Başak, T., Uzun, A. ve Arslan, F. (2008). Hemşirelik yüksek okulu öğrencilerinin zaman yönetimi becerileri. TAF Preventive Medicine Bulletin, 7(5), 429-434.
  4. Boslough, J. (1990). The enigma of time. National Geographic, 177(3), 108-132.
  5. Britton, B. K. ve Tesser A. (1991). Effects of time management practices on college grades. Journal of Educational Psychology, 83(3), 405-410. doi:10.1037/0022-0663.83.3.405
  6. Bryman, A. ve Cramer, D. (2001). Quantitative data analysis with SPSS Release 10 for Windows: A guide for social scientists. London: Routledge. doi:10.4324/9780203471548
  7. Burger, M. J. (2006). Kişilik (Çev. İnan Deniz Erguvan Sarıoğlu). İstanbul: Kaknüs Yayınları.
  8. Büyüköztürk, Ş. (2014). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı (19.Basım). Ankara: Pegem Akademi.
  9. Büyüköztürk, Ş., Kılıç-Çakmak, E., Akgün, Ö.E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2016). Bilimsel araştırma yöntemleri (21.Basım). Ankara: Pegem Akademi.
  10. Costello, A. B. ve Osborne, J. (2005). Best practices in exploratory factor analysis: Four recommendations for getting the most from your analysis. Practical Assessment, Research, and Evaluation, 10(1), 1-9. doi:10.7275/jyj1-4868
APA
Tortumlu, M., & Uzun, K. (2023). 21. Yüzyılın Zaman Tuzaklarına Yönelik Bir Ölçek Geliştirme Çalışması: Modern Çağın Zaman Tuzakları Ölçeği. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 25(2), 552-569. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1037465
AMA
1.Tortumlu M, Uzun K. 21. Yüzyılın Zaman Tuzaklarına Yönelik Bir Ölçek Geliştirme Çalışması: Modern Çağın Zaman Tuzakları Ölçeği. AKUSBD. 2023;25(2):552-569. doi:10.32709/akusosbil.1037465
Chicago
Tortumlu, Muhammet, and Kıvanç Uzun. 2023. “21. Yüzyılın Zaman Tuzaklarına Yönelik Bir Ölçek Geliştirme Çalışması: Modern Çağın Zaman Tuzakları Ölçeği”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 25 (2): 552-69. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1037465.
EndNote
Tortumlu M, Uzun K (June 1, 2023) 21. Yüzyılın Zaman Tuzaklarına Yönelik Bir Ölçek Geliştirme Çalışması: Modern Çağın Zaman Tuzakları Ölçeği. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 25 2 552–569.
IEEE
[1]M. Tortumlu and K. Uzun, “21. Yüzyılın Zaman Tuzaklarına Yönelik Bir Ölçek Geliştirme Çalışması: Modern Çağın Zaman Tuzakları Ölçeği”, AKUSBD, vol. 25, no. 2, pp. 552–569, June 2023, doi: 10.32709/akusosbil.1037465.
ISNAD
Tortumlu, Muhammet - Uzun, Kıvanç. “21. Yüzyılın Zaman Tuzaklarına Yönelik Bir Ölçek Geliştirme Çalışması: Modern Çağın Zaman Tuzakları Ölçeği”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 25/2 (June 1, 2023): 552-569. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1037465.
JAMA
1.Tortumlu M, Uzun K. 21. Yüzyılın Zaman Tuzaklarına Yönelik Bir Ölçek Geliştirme Çalışması: Modern Çağın Zaman Tuzakları Ölçeği. AKUSBD. 2023;25:552–569.
MLA
Tortumlu, Muhammet, and Kıvanç Uzun. “21. Yüzyılın Zaman Tuzaklarına Yönelik Bir Ölçek Geliştirme Çalışması: Modern Çağın Zaman Tuzakları Ölçeği”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, vol. 25, no. 2, June 2023, pp. 552-69, doi:10.32709/akusosbil.1037465.
Vancouver
1.Muhammet Tortumlu, Kıvanç Uzun. 21. Yüzyılın Zaman Tuzaklarına Yönelik Bir Ölçek Geliştirme Çalışması: Modern Çağın Zaman Tuzakları Ölçeği. AKUSBD. 2023 Jun. 1;25(2):552-69. doi:10.32709/akusosbil.1037465