Research Article

Örgüt Kültürü Tipinin Zorunlu Vatandaşlık Davranışına Etkisinde Örgütsel Adalet Algısının Aracı Rolü: Türkiye’deki En Büyük 500 Şirket Üzerinde Bir Araştırma

Volume: 26 Number: 2 June 28, 2024
TR EN

Örgüt Kültürü Tipinin Zorunlu Vatandaşlık Davranışına Etkisinde Örgütsel Adalet Algısının Aracı Rolü: Türkiye’deki En Büyük 500 Şirket Üzerinde Bir Araştırma

Abstract

Bu araştırmanın amacı, örgüt kültürü tipinin zorunlu vatandaşlık davranışına etkisinde örgütsel adalet algısının aracı rolünü incelemektir. Araştırmanın evrenini, “Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu” (İSO-500) listesindeki firmaların çalışanları (N=430132) oluşturmaktadır. Evrende yer alan firmaların hepsine ulaşılmaya çalışılmış, bunlar arasındaki 100 firma yöneticisinden olumlu geri dönüş alınmıştır. Her firmaya 5’er anket gönderilmiş ve geri dönen 414 anket değerlendirmeye alınmıştır. Elde edilen veriler, SPSS 25.0 ve AMOS 23.0 programları kullanılarak çözümlenmiştir. Elde edilen bulgulara göre katılımcıların çalıştıkları örgüte ait kültür tipini algılama düzeylerinin orta seviyede olduğu, örgütsel adalet algılarının orta düzeyde olduğu ve zorunlu vatandaşlık davranışını orta düzeyde sergiledikleri tespit edilmiştir. Araştırmanın bir başka bulgusu, örgüt kültürü tipinin zorunlu vatandaşlık davranışı üzerinde istatistiksel açıdan anlamlı ve negatif yönde bir etkisi olduğu ve bu etkide örgütsel adalet algısının kısmi aracı rolüne sahip olduğudur. Elde edilen bulguların, örgüt kültürü ve tipleri, zorunlu vatandaşlık davranışı ve örgütsel adalet ile ilgilenen örgütsel davranış alan yazınına katkı sağlaması umulmaktadır.

Keywords

Örgüt Kültürü Tipi, Zorunlu Vatandaşlık Davranışı, Örgütsel Adalet Algısı, İSO-500.

Supporting Institution

Selçuk Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü (BAP)

Project Number

20213004

References

  1. Ahmadian, S., Şeşen, H., ve Soran, S. (2017). Expanding the Boundaries of Compulsory Citizenship Behavior: Its Impact on Some Organizational Outputs. Business and Economic Horizons, 13(1), 110-118.
  2. Alkan, S., ve Turgut, T. (2015). A Research About the Relationship of Psychological Safety and Organizational Politics Perception With Compulsory Citizenship Behavior And The Pressures Behind Compulsory Citizenship Behavior. Research Journal of Business and Management, 185-203.
  3. Armstrong, M. (1999). Managing Activities. London: CIPD Publishing.
  4. Bolino, M. C., Klotz, A. C., Turnley, W. H., ve Harvey, J. (2013). Exploring the Dark Side of Organizational Citizenship Behavior. Journal of Organizational Behavior, 34, 542-559.
  5. Bolino, M. C., Turnley, W. H., ve Gilstrap, J. B. (2010). Citizenship Under Pressure: What’s a ‘‘Good Soldier’’ to do? Journal of Organizational Behavior, 31, 835-855.
  6. Bolino, M. C., Turnley, W. H., ve Niehoff, B. P. (2004). The Other Side of The Story: Reexamining Prevailing Assumptions About Organizational Citizenship Behavior. Human Resource Management Review, 14, 229-246.
  7. Brockner, J. (2006). Why It's So Hard to Be Fair. Harvard Business Review, March, 122-129.
  8. Colquitt, J. A., Conlon, D. E., Wesson, M. J., Porter, C. O., ve Ng, K. Y. (2001). Justice at the Millennium: A Meta-Analytic Review of 25 Years of Organizational Justice Research. Journal of Applied Psyhology, 86(3), 425-445.
  9. Cropanzano, R., Byrne, Z. S., Bobocel, D. R., ve Rupp, D. E. (2001). Moral Virtues, Fairness Heuristics, Social Entities, and Other Denizens of Organizational Justice. Journal of Vocational Behavior, 58, 164-209.
  10. Dehon, C., Weems, C. F., Stickle, T. R., Costa, N. M., ve Berman, S. L. (2005). A Cross-Sectional Evaluation of the Factorial Invariance of Anxiety Sensitivity in Adolescents and Young Adults. Behaviour Research and Therapy, 43(6), 799-810.
APA
Durmuş, Ş., & Erbaşı, A. (2024). Örgüt Kültürü Tipinin Zorunlu Vatandaşlık Davranışına Etkisinde Örgütsel Adalet Algısının Aracı Rolü: Türkiye’deki En Büyük 500 Şirket Üzerinde Bir Araştırma. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 26(2), 595-617. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1145512
AMA
1.Durmuş Ş, Erbaşı A. Örgüt Kültürü Tipinin Zorunlu Vatandaşlık Davranışına Etkisinde Örgütsel Adalet Algısının Aracı Rolü: Türkiye’deki En Büyük 500 Şirket Üzerinde Bir Araştırma. AKUSBD. 2024;26(2):595-617. doi:10.32709/akusosbil.1145512
Chicago
Durmuş, Şerif, and Ali Erbaşı. 2024. “Örgüt Kültürü Tipinin Zorunlu Vatandaşlık Davranışına Etkisinde Örgütsel Adalet Algısının Aracı Rolü: Türkiye’deki En Büyük 500 Şirket Üzerinde Bir Araştırma”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 26 (2): 595-617. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1145512.
EndNote
Durmuş Ş, Erbaşı A (June 1, 2024) Örgüt Kültürü Tipinin Zorunlu Vatandaşlık Davranışına Etkisinde Örgütsel Adalet Algısının Aracı Rolü: Türkiye’deki En Büyük 500 Şirket Üzerinde Bir Araştırma. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 26 2 595–617.
IEEE
[1]Ş. Durmuş and A. Erbaşı, “Örgüt Kültürü Tipinin Zorunlu Vatandaşlık Davranışına Etkisinde Örgütsel Adalet Algısının Aracı Rolü: Türkiye’deki En Büyük 500 Şirket Üzerinde Bir Araştırma”, AKUSBD, vol. 26, no. 2, pp. 595–617, June 2024, doi: 10.32709/akusosbil.1145512.
ISNAD
Durmuş, Şerif - Erbaşı, Ali. “Örgüt Kültürü Tipinin Zorunlu Vatandaşlık Davranışına Etkisinde Örgütsel Adalet Algısının Aracı Rolü: Türkiye’deki En Büyük 500 Şirket Üzerinde Bir Araştırma”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 26/2 (June 1, 2024): 595-617. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1145512.
JAMA
1.Durmuş Ş, Erbaşı A. Örgüt Kültürü Tipinin Zorunlu Vatandaşlık Davranışına Etkisinde Örgütsel Adalet Algısının Aracı Rolü: Türkiye’deki En Büyük 500 Şirket Üzerinde Bir Araştırma. AKUSBD. 2024;26:595–617.
MLA
Durmuş, Şerif, and Ali Erbaşı. “Örgüt Kültürü Tipinin Zorunlu Vatandaşlık Davranışına Etkisinde Örgütsel Adalet Algısının Aracı Rolü: Türkiye’deki En Büyük 500 Şirket Üzerinde Bir Araştırma”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, vol. 26, no. 2, June 2024, pp. 595-17, doi:10.32709/akusosbil.1145512.
Vancouver
1.Şerif Durmuş, Ali Erbaşı. Örgüt Kültürü Tipinin Zorunlu Vatandaşlık Davranışına Etkisinde Örgütsel Adalet Algısının Aracı Rolü: Türkiye’deki En Büyük 500 Şirket Üzerinde Bir Araştırma. AKUSBD. 2024 Jun. 1;26(2):595-617. doi:10.32709/akusosbil.1145512