Research Article

Okul Müdürlerinin Paternalist Liderlik Davranışları İle Öğretmenlerin İş Doyumu Arasındaki İlişki

Volume: 26 Number: 4 December 17, 2024
TR EN

Okul Müdürlerinin Paternalist Liderlik Davranışları İle Öğretmenlerin İş Doyumu Arasındaki İlişki

Abstract

Okul yöneticilerinin paternalist liderlik davranışlarının, öğretmelerin iş doyumları üzerine etkisi yapılan araştırmalar ile tespit edilmiştir. Bu etkinin, yaşanılan çevre ve kültürle doğrudan ilişkisi görülmektedir. Paternalist liderliğe ulusal ölçekte bakıldığından farklılıklar olduğu görülmüştür. Bundan dolayı paternalist liderliğin öğretmelerin iş doyumu üzerindeki etkisi ulusal ve kültürel çerçevede değişiklik göstermektedir. Bu bağlamda yapılan araştırmanın amacı, yöneticilerin paternalist liderlik davranışları ile öğretmenlerin iş doyumu arasındaki ilişkiyi belirlemektir. Araştırmanın evrenini, 2019-2020 eğitim öğretim yılında Sinop ilinin tamamında görev yapan 2517 öğretmen oluşturmaktadır. Örneklemini ise evrenden tesadüfi örnekleme yoluyla seçilen 717 öğretmen oluşturmuştur. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmada “Okul Müdürlerinin Paternalist Liderlik Davranışları Ölçeği” ve “Minnesota İş Doyumu Ölçeği” olmak üzere iki ölçme aracı kullanılmıştır. Verilerin analizinde, frekans, yüzdelik dağılım, aritmetik ortalama, t-testi, korelasyon ve regresyon analizi tekniklerinden yararlanılmıştır. Öğretmen algılarına göre yöneticilerin paternalist liderlik davranışları “orta” düzeyde bulunmuştur. Öğretmenlerin iş doyum düzeyleri, ortalamanın üstünde “memnun” biçiminde olmuştur. Öğretmenlerin, yöneticilerin paternalist liderlik davranışlarına ilişkin algıları ile iş doyumu algıları arasında anlamlı ve pozitif yönde orta düzey bir ilişki bulunmuştur. Yöneticilerin paternalist liderlik davranışları arttıkça, öğretmenlerin iş doyum düzeyleri de artmaktadır. Diğer yandan yöneticilerin paternalist liderlik davranışları, öğretmenlerin iş doyumlarının anlamlı bir yordayıcısı olduğu belirlenmiştir. Genel olarak bakıldığında, öğretmenlerin iş doyumları üzerinde okul yöneticilerinin paternalist liderlik davranışlarının olumlu ve orta seviyede bir etkisinin olduğu görülmektedir.

Keywords

Öğretmen, yönetici, liderlik, paternalist lider, iş doyumu

References

  1. Ağalday, B. (2017). İlkokul müdürlerinin paternalist liderlik davranışları ile öğretmenlerin örgütsel yaratıcılık ve örgütsel muhalefet düzeyleri arasındaki ilişki. Yayınlanmış Doktora Tezi. Dicle Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Diyarbakır.
  2. Akgül, D. (2019). Öğretmen görüşlerine göre okul yöneticilerinin kültürel liderlik rollerini gerçekleştirme düzeyleri ile iş doyumu arasındaki ilişki.Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi. Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Tokat.
  3. Akı, G. (2020). Ortaöğretim kurumlarında görülen bilgi ifşası (whıstleblowıng) ve iş doyumu arasındaki ilişki. Yüksek Lisans Tezi. Çanakkale On Sekiz Mart Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Çanakkale.
  4. Akkamış, O. (2010). İlköğretim I. ve II.kademe öğretmenlerinin iş tatmini üzerine bir değerlendirme. Yüksek Lisans Tezi. Yeditepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  5. Arslan, Ö. (2016). Okul yöneticilerinin paternalist liderlik düzeyleriyle öğretmenlerin örgütsel sinizm algıları arasındaki ilişki. Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Uşak.
  6. Aycan, Z. ve Kanungo, R.N. (2000). Toplumsal kültürün kurumsal kültür ve insan kaynakları uygulamaları üzerine etkileri. Türkiye’de yönetim, liderlik ve insan kaynakları uygulamaları. (ss. 25-53). Ankara: Türk Psikologlar Derneği Yayınları.
  7. Aycan, Z. (2001). Paternalizm: yönetim ve liderlik anlayışına ilişkin üç görgül çalışma. Yönetim Araştırmaları Dergisi, 1(1), 1-26.
  8. Aycan, Z. ve Fikret Paşa, S. (2003). Career choices, job selection criteria, and leadership preferences in a transitional nation: The case of Turkey. Journal of Career Development, 30(2), 1-17.
  9. Aydınoğlu, N. (2020). Yöneticilerin Otantik Ve Paternalist Liderlik Davranışlarının Öğretmenlerin Motivasyon, İş Tatmini Ve Örgüt Bağlılığına Etkilerinin İncelenmesi (Ankara Özel Okullar Örneği). Doktora Tezi. İstanbul Gelişim Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  10. Azımı, M. (2021). Okul Müdürlerinin İletişim Becerileri İle Öğretmenlerin İş Doyumu Ve Örgütsel Sessizlik Tutumları Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi (Erzurum İli Örneği). Doktora Tezi. Atatürk Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Erzurum.
APA
Sarı, T., & Gündüz, Y. (2024). Okul Müdürlerinin Paternalist Liderlik Davranışları İle Öğretmenlerin İş Doyumu Arasındaki İlişki. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 26(4), 1449-1464. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1191945
AMA
1.Sarı T, Gündüz Y. Okul Müdürlerinin Paternalist Liderlik Davranışları İle Öğretmenlerin İş Doyumu Arasındaki İlişki. AKUSBD. 2024;26(4):1449-1464. doi:10.32709/akusosbil.1191945
Chicago
Sarı, Tayfur, and Yüksel Gündüz. 2024. “Okul Müdürlerinin Paternalist Liderlik Davranışları İle Öğretmenlerin İş Doyumu Arasındaki İlişki”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 26 (4): 1449-64. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1191945.
EndNote
Sarı T, Gündüz Y (December 1, 2024) Okul Müdürlerinin Paternalist Liderlik Davranışları İle Öğretmenlerin İş Doyumu Arasındaki İlişki. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 26 4 1449–1464.
IEEE
[1]T. Sarı and Y. Gündüz, “Okul Müdürlerinin Paternalist Liderlik Davranışları İle Öğretmenlerin İş Doyumu Arasındaki İlişki”, AKUSBD, vol. 26, no. 4, pp. 1449–1464, Dec. 2024, doi: 10.32709/akusosbil.1191945.
ISNAD
Sarı, Tayfur - Gündüz, Yüksel. “Okul Müdürlerinin Paternalist Liderlik Davranışları İle Öğretmenlerin İş Doyumu Arasındaki İlişki”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 26/4 (December 1, 2024): 1449-1464. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1191945.
JAMA
1.Sarı T, Gündüz Y. Okul Müdürlerinin Paternalist Liderlik Davranışları İle Öğretmenlerin İş Doyumu Arasındaki İlişki. AKUSBD. 2024;26:1449–1464.
MLA
Sarı, Tayfur, and Yüksel Gündüz. “Okul Müdürlerinin Paternalist Liderlik Davranışları İle Öğretmenlerin İş Doyumu Arasındaki İlişki”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, vol. 26, no. 4, Dec. 2024, pp. 1449-64, doi:10.32709/akusosbil.1191945.
Vancouver
1.Tayfur Sarı, Yüksel Gündüz. Okul Müdürlerinin Paternalist Liderlik Davranışları İle Öğretmenlerin İş Doyumu Arasındaki İlişki. AKUSBD. 2024 Dec. 1;26(4):1449-64. doi:10.32709/akusosbil.1191945