Research Article

Ebeveyn Yabancılaştırma Sendromunun Sosyal Hizmet Uzmanları Tarafından Değerlendirilmesi

Volume: 27 Number: 3 September 29, 2025
EN TR

Ebeveyn Yabancılaştırma Sendromunun Sosyal Hizmet Uzmanları Tarafından Değerlendirilmesi

Abstract

Ebeveyn yabancılaştırma sendromu, çocuğun bir ebeveynine diğer ebeveyninden dolayı yabancılaşması olarak adlandırılmaktadır. Bu durum, aile mahkemelerinde görülen velayet davalarında veya çatışmalı boşanma durumlarında karşımıza çıkmaktadır. Dolayısıyla aile mahkemelerinde çalışan sosyal hizmet uzmanları, ebeveyn yabancılaştırma sendromunun görüldüğü olgularla çalışmaktadırlar. Sosyal hizmet uzmanlarının ebeveyn yabancılaştırma sendromu yaşanan olgulara bakış açıları, yargıcın kararını etkileyebilmekte dolayısıyla çocuğun ve ebeveynlerin yaşantısı da değişebilmektedir. Bu doğrultuda ilgili çalışma ile aile mahkemelerinde sosyal hizmet uzmanı olarak görev yapan meslek elemanlarının ebeveyn yabancılaştırma sendromu konusundaki bakış açılarını öğrenmek amaçlanmıştır. Çalışmada nitel araştırma yöntemi kullanılarak Ankara Adalet Sarayı ile Ankara Batı Adliyesinde aile mahkemelerinde çalışan sosyal hizmet uzmanlarıyla görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Araştırmada, sosyal hizmet uzmanlarının sık sık ebeveyn yabancılaştırma sendromunun görüldüğü olgularla karşılaştığı, bu tür olgularda sosyal hizmet müdahalesinin sınırlı olduğu, çocukların süreçten olumsuz olarak etkilendiği ve zaman zaman ebeveyniyle iletişimlerini sonlandırdığı sonuçlarına ulaşılmıştır. Çocuğun bir ebeveyni yüzünden diğer ebeveyniyle olan ilişkisini sonlandırması duygusal istismar olabilmekle birlikte çocuğun gelişim sürecinin olumsuz etkilenmesine yol açabilmektedir. Aynı zamanda sosyal hizmet uzmanlarının ebeveyn yabancılaştırma sendromu görülen olgulara doğrudan müdahale edememesi, bu durumu çözmeyi zorlaştırmaktadır. Dolayısıyla çocuğun yüksek yararının gözetilerek müdahale edilmesi gereken bu olgularda çocuğun katılımının sağlanması, aile içi dinamiklerin dikkatlice çözümlenmesi, her aileye farklı müdahale planı oluşturulması ve tüm bu sürecin disiplinler arası yaklaşımla yürütülmesi önerilmektedir.

Keywords

Ebeveyn yabancılaştırma sendromu, adli sosyal hizmet, sosyal hizmet uzmanı, ebeveyne yabancılaşma

References

  1. Adalet Bakanlığı. (2022). Ankara Batı Adliyesi 2022 Yılı Faaliyet Raporu. Ankara: Ankara Batı Adliyesi.
  2. Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun. (2003, 01 18). 4787 No'lu Kanun(24997). Resmi Gazete.
  3. APA. (2008). Statement on Parental Alienation Syndrome. 02 07, 2024 tarihinde https://www.apa.org/news/press/releases/2008/01/pas-syndrome adresinden alındı
  4. Avalle, D., Smith, B. j., Wideman, K. E., & Garnica, C. B. (2022). How efficacious is building family bridges? What the legal and mental health fields should know about building family bridges and “parental alienation”. Journal of Family Trauma, Child Custody & Child Development, 19 (3-4): 402-416. doi: 10.1080/26904586.2022.2066595
  5. Belgin Güneş, D. (2021). Mağdur hakları kanunu taslağı’nın çocuk teslimi ve çocukla kişisel ilişki kurulmasına ilişkin hükümlerin değerlendirilmesi. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 29(2): 913-931. doi:10.15337/suhfd.798586
  6. Bernet, W., Baker, A. J., & Adkins, K. L. (2021). Definitions and terminology regarding child alignments, estrangement, and alienation: A survey of custody evaluators. Psychiatry & Behavioral Science, 67(1): 1-9. doi:10.1111/1556-4029.14868
  7. Bilge Zafer, A. (2013). Cumhuriyet ile birlikte değişen Türk aile yapısı ve kadının durumu. U.Ü. Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14(24): 121-134.
  8. Bruch, C. (2001). Parental alienation syndrome and parental alienation: getting ıt wrong in child custody cases. Family Law Quartely, 527-552.
  9. Buz, S., Düzyurt, K., & Sağlam, M. (2015). Aile mahkemelerinde çalışan sosyal çalışma görevlilerinin sosyal inceleme raporlarına ilişkin değerlendirmeleri: Ankara adliyesi örneği. Toplum ve Sosyal Hizmet, 26(2): 7-29.
  10. Can, Y., & Aksu, N. (2016). Boşanma Sürecinde ve sonrasında kadın. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 888 - 902. doi:10.17755/esosder.258824
APA
Yurdakul Muncuk, G., & Karataş, K. (2025). Ebeveyn Yabancılaştırma Sendromunun Sosyal Hizmet Uzmanları Tarafından Değerlendirilmesi. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 27(3), 1205-1223. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1317063
AMA
1.Yurdakul Muncuk G, Karataş K. Ebeveyn Yabancılaştırma Sendromunun Sosyal Hizmet Uzmanları Tarafından Değerlendirilmesi. AKUSBD. 2025;27(3):1205-1223. doi:10.32709/akusosbil.1317063
Chicago
Yurdakul Muncuk, Görkem, and Kasım Karataş. 2025. “Ebeveyn Yabancılaştırma Sendromunun Sosyal Hizmet Uzmanları Tarafından Değerlendirilmesi”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 27 (3): 1205-23. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1317063.
EndNote
Yurdakul Muncuk G, Karataş K (September 1, 2025) Ebeveyn Yabancılaştırma Sendromunun Sosyal Hizmet Uzmanları Tarafından Değerlendirilmesi. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 27 3 1205–1223.
IEEE
[1]G. Yurdakul Muncuk and K. Karataş, “Ebeveyn Yabancılaştırma Sendromunun Sosyal Hizmet Uzmanları Tarafından Değerlendirilmesi”, AKUSBD, vol. 27, no. 3, pp. 1205–1223, Sept. 2025, doi: 10.32709/akusosbil.1317063.
ISNAD
Yurdakul Muncuk, Görkem - Karataş, Kasım. “Ebeveyn Yabancılaştırma Sendromunun Sosyal Hizmet Uzmanları Tarafından Değerlendirilmesi”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 27/3 (September 1, 2025): 1205-1223. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1317063.
JAMA
1.Yurdakul Muncuk G, Karataş K. Ebeveyn Yabancılaştırma Sendromunun Sosyal Hizmet Uzmanları Tarafından Değerlendirilmesi. AKUSBD. 2025;27:1205–1223.
MLA
Yurdakul Muncuk, Görkem, and Kasım Karataş. “Ebeveyn Yabancılaştırma Sendromunun Sosyal Hizmet Uzmanları Tarafından Değerlendirilmesi”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, vol. 27, no. 3, Sept. 2025, pp. 1205-23, doi:10.32709/akusosbil.1317063.
Vancouver
1.Görkem Yurdakul Muncuk, Kasım Karataş. Ebeveyn Yabancılaştırma Sendromunun Sosyal Hizmet Uzmanları Tarafından Değerlendirilmesi. AKUSBD. 2025 Sep. 1;27(3):1205-23. doi:10.32709/akusosbil.1317063