Research Article

Aday Çocuk Gelişimcilerin Eleştirel Düşünme Eğilimleri İle Akademik Öz-Yeterlikleri Arasındaki ilişki

Volume: 27 Number: 2 June 18, 2025
TR EN

Aday Çocuk Gelişimcilerin Eleştirel Düşünme Eğilimleri İle Akademik Öz-Yeterlikleri Arasındaki ilişki

Abstract

Bu çalışmanın amacı aday çocuk gelişimcilerin eleştirel düşünme eğilimleri ile akademik öz yeterliklerini farklı değişkenler açısından incelemektir. İki ayrı ölçekle verileri toplanan bu çalışmanın örneklemini 7 farklı üniversitede çocuk gelişimi programlarında ön lisans veya lisans düzeyinde öğrenim görmekte olan 211 öğrenci oluşturmaktadır. Genel olarak aday çocuk gelişimcilerin hem eleştirel düşünme eğilimlerinin hem de akademik öz-yeterliklerinin ölçek ortalamalarının üstünde ve yüksek olduğu görülmüştür. Sınıf düzeyi değişkeninde 2. ve 4. sınıfta öğrenim görmekte olan katılımcıların 1. ve 3. sınıfta öğrenim görmekte olanlardan eleştirel düşünme eğilim boyutlarından olan bilişsel olgunluk olarak daha iyi oldukları bulunmuştur. Mahalle veya köyde çocukluk dönemini geçiren katılımcıların apartman veya sitelerde çocukluklarını geçiren katılımcılara oranla eleştirel düşünme eğilimlerinin yüksek olduğu tespit edilmiştir. Katılımcıların ekrana ayırdıkları sürede yaşanılan artışın bilişsel olgunluk, yenilikçilik ve bilişsel uygulamalarda olumsuzluğa neden olduğu fark edilmiştir. Bunun dışında günlük kitap okumaya ayrılan sürenin fazla olmasının eleştirel düşünme ve akademik öz-yeterliğe olumlu yönde katkısı olduğu ve ayrıca akademik öz yeterlik ile eleştirel düşünme arasında anlamlı ve yüksek düzeyde ilişkinin olduğu tespit edilmiştir.

Keywords

Aday Çocuk Gelişimci, Eleştirel Düşünme, Eleştirel Düşünme Eğilimi, Akademik Öz-Yeterlik, Çocuk Gelişimi

References

  1. Akbay, S., & Gizir, C. (2010). Cinsiyete göre üniversite öğrencilerinde akademik erteleme davranışı: akademik güdülenme, akademik özyeterlik ve akademik yükleme stillerinin rolü. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(1), 60-78.
  2. Ananiadou, K., & Claro, M. (2009). 21St century skills and competences for new millennium learners in OECD countries. OECD education working papers, no. 41. OECD Publishing (NJ1).
  3. Arslan, G., Evğün, M., Aynacı, A., Eroğlu, D., Altıner, M., Gül, N., ... & Öztürk, E. (2022). Ebelik Öğrencilerinin Eleştirel Düşünme Eğilimlerinin Belirlenmesi: Bir Üniversite Örneği Identifying the Critical Thinking Dispositions of Midwifery Students: A University Case. Journal of Health Sciences, 2(1), 312-320.
  4. Aydın, M., Yurdakul, M., & Erdoğan, S., (2013) Ebelik Öğrencilerinin Eleştirel Düşünme Düzeyleri ve Etkileyen Faktörler. Balıkesir Sağlık Bilimleri Dergisi; 2 (1); 30-35. e-ISSN: 2147-2238
  5. Bahar, H. H. (2019). Sınıf Öğretmen Adaylarında Akademik Öz-Yeterlik Algısının Akademik Başarıyı Yordama Gücü. Ilkogretim Online, 18(1).
  6. Bandura, A. (1995). Exercise of personal and collective efficacy in changing societies. Self-efficacy in changing societies, 15, 334.
  7. Beşoluk, Ş., ve Önder, İ. (2010). Öğretmen Adaylarının Öğrenme Yaklaşımları, Öğrenme Stilleri ve Eleştirel Düşünme Eğilimlerinin İncelenmesi. İlköğretim Online, 9(2), 679– 693.
  8. Booth, M. Z., Abercrombie, S., & Frey, C. J. (2017). Contradictions of Adolescent Self-Construal: Examining the Interaction of Ethnic Identity, Self-Efficacy and Academic Achievement. Mid-Western Educational Researcher, 29(1).
  9. Branch, B., J. (2000). The Relationship Among Critical Thinking, Clinical Decision Making, and Clinical Practica: A Comparative Study. University of Idaho PhD Thesis.
  10. Bybee, R. W. (2010). Advancing STEM education: A 2020 vision. Technology And Engineering Teacher, 70(1), 30.
APA
Açar, D., & Dilbilir, Y. (2025). Aday Çocuk Gelişimcilerin Eleştirel Düşünme Eğilimleri İle Akademik Öz-Yeterlikleri Arasındaki ilişki. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 27(2), 452-472. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1324312
AMA
1.Açar D, Dilbilir Y. Aday Çocuk Gelişimcilerin Eleştirel Düşünme Eğilimleri İle Akademik Öz-Yeterlikleri Arasındaki ilişki. AKUSBD. 2025;27(2):452-472. doi:10.32709/akusosbil.1324312
Chicago
Açar, Davut, and Yusuf Dilbilir. 2025. “Aday Çocuk Gelişimcilerin Eleştirel Düşünme Eğilimleri İle Akademik Öz-Yeterlikleri Arasındaki Ilişki”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 27 (2): 452-72. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1324312.
EndNote
Açar D, Dilbilir Y (June 1, 2025) Aday Çocuk Gelişimcilerin Eleştirel Düşünme Eğilimleri İle Akademik Öz-Yeterlikleri Arasındaki ilişki. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 27 2 452–472.
IEEE
[1]D. Açar and Y. Dilbilir, “Aday Çocuk Gelişimcilerin Eleştirel Düşünme Eğilimleri İle Akademik Öz-Yeterlikleri Arasındaki ilişki”, AKUSBD, vol. 27, no. 2, pp. 452–472, June 2025, doi: 10.32709/akusosbil.1324312.
ISNAD
Açar, Davut - Dilbilir, Yusuf. “Aday Çocuk Gelişimcilerin Eleştirel Düşünme Eğilimleri İle Akademik Öz-Yeterlikleri Arasındaki Ilişki”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 27/2 (June 1, 2025): 452-472. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1324312.
JAMA
1.Açar D, Dilbilir Y. Aday Çocuk Gelişimcilerin Eleştirel Düşünme Eğilimleri İle Akademik Öz-Yeterlikleri Arasındaki ilişki. AKUSBD. 2025;27:452–472.
MLA
Açar, Davut, and Yusuf Dilbilir. “Aday Çocuk Gelişimcilerin Eleştirel Düşünme Eğilimleri İle Akademik Öz-Yeterlikleri Arasındaki Ilişki”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, vol. 27, no. 2, June 2025, pp. 452-7, doi:10.32709/akusosbil.1324312.
Vancouver
1.Davut Açar, Yusuf Dilbilir. Aday Çocuk Gelişimcilerin Eleştirel Düşünme Eğilimleri İle Akademik Öz-Yeterlikleri Arasındaki ilişki. AKUSBD. 2025 Jun. 1;27(2):452-7. doi:10.32709/akusosbil.1324312