Research Article

Cumhuriyetin İlk Nüfus Sayımına Göre Tokat’ın Demografik Yapısı (1927)

Volume: 27 Number: 3 September 29, 2025
TR EN

Cumhuriyetin İlk Nüfus Sayımına Göre Tokat’ın Demografik Yapısı (1927)

Abstract

Osmanlı Devleti'nde ilk nüfus sayımı, II. Mahmut döneminde 1831 yılında gerçekleştirilmiştir. Bu sayımın ana amacı, askerlik yapabilecek erkekleri tespit etmek olduğundan yalnızca erkek nüfusu sayılmıştır. Ardından 1844, 1866, 1885 ve 1907 yıllarında da nüfus sayımları yapılmıştır. Milli Mücadele'nin sona ermesinin ardından kurulan Türkiye Cumhuriyeti, ülke genelindeki nüfus verilerini güncellemek ve insan profilini belirlemek amacıyla 28 Ekim 1927 tarihinde cumhuriyetin ilk nüfus sayımını gerçekleştirmiştir. Bu sayımda 63 vilayetin nüfusu belirlenmiştir. Araştırmada, 1927 yılında yapılan genel nüfus sayımının sonuçları doğrultusunda Tokat ilinin demografik özellikleri incelenmiştir. Tokat'ta yaşayan erkek ve kadın nüfusu, bekar ve evli birey sayısı, yaş grupları, meslekleri, okuryazarlık oranları, dini inançları, engellilik durumları, konuşulan diller ve Tokat'ta yaşayan farklı milletlere ait istatistiksel veriler değerlendirilmiştir Sonuç olarak, Tokat'ta nüfus yoğunluğunun, bekâr kadın sayısının, 20 yaş altındaki genç nüfusun, çalışan erkek ve kadın oranının, engelli bireylerin yüzdesinin Türkiye ortalamasının üzerinde olduğu tespit edilmiştir. Öte yandan, bekâr erkek nüfusu ve okuma yazma oranının Türkiye ortalamasının altında olduğu görülmüştür. Ayrıca, Tokat'ta halkın büyük ölçüde tarımla meşgul olduğu, çeşitli inançlara ve etnik kökenlere sahip olduğu, Türkçe'nin yanı sıra Çerkezce ve Kürtçe dillerinin de konuşulduğu belirlenmiştir. Bu çalışmada, öncelikle Türkiye İstatistik Kurumu verilerinden, ardından ise konuyla ilgili inceleme ve araştırma eserlerinden yararlanılmış.

Keywords

1927 Nüfus Sayımı,, Tokat Nüfusu,, II. Mahmut,, 28 Ekim 1927,, Tokat ve Kürtçe,

References

  1. Afyoncu, E. (2014). Osmanlı Döneminde Tokat. Tokat Tarihi ve Kültürü Sempozyumu, Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Tokat.
  2. Baş, R. (2023). Türkiye’nin Nüfus Politikası (1923-1980). Ankara: Atatürk Araştırma Merkezi Yayınları.
  3. Başol, K. (1995). Türkiye’nin Demografik Yapısındaki Değişmeler. Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 10 (1), 249-280.
  4. Behar, C. (1996). Osmanlı İmparatorluğu’nun ve Türkiye’nin Nüfusu 1500-1927, Cilt 2. Ankara: Devlet İstatistik Enstitüsü Matbaası.
  5. Büyüktolu, R. ve Özcan, M.Ş. (2023). Cumhuriyet’in İlk Nüfus Sayımına Göre Çankırı’nın Demografik Yapısı. Kafkas Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 31, 323-348. https://doi.org/10.56597/kausbed.1249613
  6. Çetin, T. (1997). Cumhuriyet Döneminde Türkiye’de Köylü Politikası (1923-1950) (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir.
  7. Gölen, Z. (2008). 1927 Genel Nüfus Sayımı. Uluslararası Türkiye Cumhuriyeti Sempozyumu Bildirileri, Süleyman Demirel Üniversitesi, Isparta.
  8. İnalcık, H. ve Pamuk, Ş. (2000). Osmanlı Devleti’nde Bilgi ve İstatistik. Ankara: Devlet İstatistik Enstitüsü Matbaası.
  9. Karal, E.Z. (1995). Osmanlı İmparatorluğunda İlk Nüfus Sayımı 1831. Ankara: Devlet İstatistik Enstitüsü Matbaası.
  10. Karpat, K.H. (2003). Osmanlı Nüfusu 1830-1914. İstanbul: Tarih Vakfı Yayınları.
APA
Sert, Ş. (2025). Cumhuriyetin İlk Nüfus Sayımına Göre Tokat’ın Demografik Yapısı (1927). Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 27(3), 1224-1238. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1669000
AMA
1.Sert Ş. Cumhuriyetin İlk Nüfus Sayımına Göre Tokat’ın Demografik Yapısı (1927). AKUSBD. 2025;27(3):1224-1238. doi:10.32709/akusosbil.1669000
Chicago
Sert, Şahin. 2025. “Cumhuriyetin İlk Nüfus Sayımına Göre Tokat’ın Demografik Yapısı (1927)”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 27 (3): 1224-38. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1669000.
EndNote
Sert Ş (September 1, 2025) Cumhuriyetin İlk Nüfus Sayımına Göre Tokat’ın Demografik Yapısı (1927). Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 27 3 1224–1238.
IEEE
[1]Ş. Sert, “Cumhuriyetin İlk Nüfus Sayımına Göre Tokat’ın Demografik Yapısı (1927)”, AKUSBD, vol. 27, no. 3, pp. 1224–1238, Sept. 2025, doi: 10.32709/akusosbil.1669000.
ISNAD
Sert, Şahin. “Cumhuriyetin İlk Nüfus Sayımına Göre Tokat’ın Demografik Yapısı (1927)”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 27/3 (September 1, 2025): 1224-1238. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1669000.
JAMA
1.Sert Ş. Cumhuriyetin İlk Nüfus Sayımına Göre Tokat’ın Demografik Yapısı (1927). AKUSBD. 2025;27:1224–1238.
MLA
Sert, Şahin. “Cumhuriyetin İlk Nüfus Sayımına Göre Tokat’ın Demografik Yapısı (1927)”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, vol. 27, no. 3, Sept. 2025, pp. 1224-38, doi:10.32709/akusosbil.1669000.
Vancouver
1.Şahin Sert. Cumhuriyetin İlk Nüfus Sayımına Göre Tokat’ın Demografik Yapısı (1927). AKUSBD. 2025 Sep. 1;27(3):1224-38. doi:10.32709/akusosbil.1669000