Ortaöğretim Öğrencilerinde Görülen Madde Bağımlılığı Alışkanlığı ve Yaygınlığı: Bartın İli Örneği

Abdülhamit Kurupınar; Gürcü Erdamar

Ortaöğretim Öğrencilerinde Görülen Madde Bağımlılığı Alışkanlığı ve Yaygınlığı: Bartın İli Örneği

Abstract

Bu araştırmanın amacı, ortaöğretim öğrencilerinde görülen madde bağımlılığı alışkanlığı ve yaygınlığı düzeyini saptamaktır. Araştırmanın çalışma grubunu, Bartın ilindeki ortaöğretim kurumlarında öğrenim gören her sınıf seviyesindeki öğrencilerden tesadüfi seçilen toplam 545 öğrenci oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak, araştırmacılar tarafından geliştirilen bir anket kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen bulgulara göre, Bartın ilindeki ortaöğretim öğrencilerinin % 61.8’sinin (n=337) şimdiye kadar hiç sigara kullanmadığı, % 10.8’inin (n=59) bir kez denediği, buna karşın % 27.4’ünün (n=149) sigara kullanmaya devam ettiği tespit edilmiştir. Aynı zamanda grubun % 35.2’sinin (n=192) en az bir kez alkol kullandığı ve bunların da % 24.4’ünün (n=131) halen belli aralıklarla alkol kullanmaya devam ettiği belirlenmiştir. Ayrıca sigara ve alkol kullanma ile cinsiyet, sınıf düzeyi ve madde bağımlısı arkadaşı olması arasında; sigara kullanma ile okul türü ve kendinden memnun olma arasında anlamlı fark bulunmuştur.

Keywords

Ergen, Madde bağımlılığı, Alışkanlık

References

Akfert, Serpil K, Çakıcı, Ebru. & Çakıcı, Mehmet. (2009). Üniversite öğrencilerinde sigara-alkol kullanımı ve aile sorunları ile ilişkisi. Anadolu Psikiyatri Dergisi, Cilt 10, ss. 40-47.
Akın, Münevver. (1999). Lise öğrencilerinin, uyuşturucu-uyarıcı madde kullanımının zararlarına ilişkin sağlık eğitim gereksinimleri. İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
Alikaşifoğlu, Müjgan. & Ercan, Oya. (2002). Ergenlerde madde kullanımı. Türk Pediatri Arşivi, Cilt 37, ss. 66-73.
Bauman, Karl. E., Carver, Karen & Gleıter, Karin. (2001). “Trends in parent and friend influence during adolescent: the case of adolescent cigarette smoking”. Addictive Behaviors, Vol. 26, pp. 349–361.
Baykul, Yaşar. (1997). İstatistik Metotlar ve Uygulamalar. Ankara: Anı Yayıncılık, 2. Baskı. Bektaş, Habib. (1991). Uyuşturucu Batağı. İstanbul: Milliyet Yayınları.
Berkem, Nuri & İpek, Meral. (2002). Öğrenciler Arasında Madde Kullanım Yaygınlığı ve Özelliklerinin Belirlenmesi Araştırması. Bursa: Bursa İl Sağlık Müdürlüğü Yayınları.
Bertan, M., Özcebe, H., Haznedaroğlu, D., Kırcalıoğlu, N. & Bülbül, SH. (2005). The knowledge of adolescent period and the lifestyle of the first year students in universities. 29th UMEMPS Congress Union of Middle Eastern and Mediterranean Pediatric Societies, Hilton Convention Center, September 14-17, ss. 55-56.
Bilir, Nazmi, Doğan, Bahar & Yıldız, Ali Naci. (1997). Sigara İçme Konusundaki Davranışlar ve Tutumlar. Ankara: Hacettepe Halk Sağlığı Vakfı Yayınları.
Büyüköztürk, Şener. (2002). Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı. Ankara: PegemA yayıncılık.
Bowden Vicky R., (1990). The Relationship Between Family Functioning and Adolescent Substance Use. University of San Diego, California United States. Unpublished Master Thesis.

Bülbül, Selda H., Güçlü, Mustafa & Mısırlıoğlu, Emine D. (2013). Kırıkkale İl Merkezi İlköğretim ve Lise Öğrencilerinde Sigara ve Alkol Alışkanlıkları ve etkileyen faktörler. Türkiye Çocuk hastalıkları Dergisi, Cilt 4, ss. 168-172.
Chassın, Laurie, Presson, Clark C. & Sherman, Steven J. (1995). “Social-psychological Antecedents and Consequences of Adolescent Tobacco Use”. (Ed.) Wallander, J. L. & Siegel, L. J., Adolescent Health Problems: Behavioral Perspectives Advances in Pediatric Psychology, pp. 141–159. New York, NY: Guilford Press.
Conrad, Karen M., Flay, Brian R. & Hıll, David. (1992). “Why Children Start Smoking Cigarettes: Predictors of Onset”. British Journal of Addiction, Vol. 87, pp. 1711–1724.
Çetin, Yılmaz. (2013). “Madde Bağımlılığı Ve Yalova Ölçeğinde Madde Bağımlılığı Algısı.” Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Yalova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yalova.
Doğan, Derya G. & Ulukol, Betül. (2010). “Ergenlerin Sigara İçmesini Etkileyen Faktörler ve Sigara Karşıtı İki Eğitim Modelinin Etkinliği”. İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi. Cilt, 17, Sayı 3, ss. 179¬185.
Eıser, Jichard R. & Van Der Plıgt, Joop. (1984). “Attitudinal and Social Factors in Adolescent Smoking: In Search of Peer Group Influence”. Journal of Applied Social Psychology, Vol. 14, pp. 348–363.
Erdem, Gizem, Eke, Ceyda Y., Ögel, Kültegin ve Taner, Sevil. (2006). “Lise Öğrencilerinde Arkadaş Özellikleri Ve Madde Kullanımı.” Bağımlılık Dergisi, Cilt 7, ss. 111-116.
Flaherty, Joseph A., Rıchman, Judith A. (1993). “Substance Use and Addiction Among Medical Students, Residents and Physicians”. Psycological Clinics of North America, Vol. 16, No. 1, pp. 189 197.
Flay, Brian R., Hu, Frank B. & Rıchardson, Jean. (1998). “Psychosocial Predictors of Different Stages of Cigarette Smoking Among High School Students”. Preventive Medicine, Vol. 27, pp. 9–18.
Frıedman, Larry. S., Lıchtensteın, Edward & Bıglan, Anthony. (1985). “Smoking Onset Among Teens: An Empirical Analysis of Initial Situations”. Addictive Behaviors, Vol. 10, pp. 1–13.
Gökgöz, Şenlen & Koçoğlu, Gülay. (2007). “Adölesan Çağda Sigara ve Alkol Ölçme Davranışı. Klinik Araştırma”. Fırat Üniversitesi: Fırat Tıp Dergisi, Cilt 12, Sayı 3, ss. 214-218
Gürol, Defne Tamar. (2008). Madde Bağımlılığı Açısından Riskli Adolesanlar. İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri. Adolesan Sağlığı II. Sempozyum Dizisi No. 63, ss. 65-68.
Herken, Hasan, Özkan, İshan, Çilli, Ali S. & Bodur, Said. (2000). “Öğrencilerde Alkol Kullanım Sıklığı ve Sosyal Öğrenme ile ilişkisi”. Düşünen Adam: Psikiyatri ve Nörolojik Bilimler Dergisi, Cilt 13, ss. 87-91.
Herken, Hasan, Bodur, Said. & Kara, Fatih. (2000). Üniversite “Öğrencisi Kızlarda Madde Kullanımı İle Kişilik ve Ruhsal Belirti İlişkisi”. Klinik Psikiyatri, Cilt 3, ss. 40-45
Karasar, Niyazi. (2006). Bilimsel Araştırma Yöntemi. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım. Kasapıla, William. & Mkandawıre, Tapiwa Susan. (2010). “Drinking and Smoking Habits Among College Students in Malawi”. European Journal of Social Sciences. Vol. 15, No. 3, pp.441-448.
Köknel, Özcan. (1998). Bağımlılık - Alkol ve Madde Bağımlılığı. İstanbul: Altın Kitaplar Yayınevi.
Meclis Araştırma Komisyonu Raporu (2008). Uyuşturucu Başta Olmak Üzere Madde Bağımlılığı ve Kaçakçılığı Sorunlarının Araştırılarak Alınması Gereken Önlemlerin Belirlenmesi Amacıyla Kurulan Komisyon. Ankara: TBMM Yayınları.
O’loughlın, Jennifer, Paradıs, Gilles, Renaud, Lise & Gomez, Luis Sanchez (1998). “One-Year Predictors of Smoking Initiation and of Continued Smoking Among Elementary School Children in Multiethnic,
Low-İncome, İnner-City Neighbourhoods”. Tobacco Control, Vol. 7, pp. 268–275.
Ögel, Kültegin, Tamar, Defne, Evren, Cüneyt. Çakmak, Duran (2000). “İstanbul'da Lise Gençleri Arasında Sigara, Alkol ve Madde Kullanım Yaygınlığı”. Klinik Psikiyatri Dergisi. Cilt 3, Sayı 4, ss. 242-245.
Ögel, Kültegin. (2001). İnsan, Yaşam ve Bağımlılık. Tartışmalar ve Gerekçeler. İstanbul: IQ Kültür Sanat Yayıncılık. Ögel, Kültegin, Çorapçıoğlu, Aytül, Sır, Aytekin, Tamar, Müge, Tot, Şenel, Doğan, Orhan, Uğuz, Şükrü, Yenilmez, Çınar, Bilici, Mustafa, Tamar, Defne & Liman, Olcay. (2004). “Türkiye'de Dokuz İlde İlk ve Ortaöğretim Öğrencilerinde Tütün, Alkol Ve Madde Kullanım Yaygınlığı”. Türk Psikiyatri Dergisi. Cilt 15, Sayı 2, ss. 112-118.
Ögel, Kültegin, Taner, Sevil, Eke & Ceyda Y. (2006). “Onuncu Sınıf Öğrencileri Arasında Tütün, Alkol ve Madde Kullanım Yaygınlığı (İstanbul Örneklemi)”. Bağımlılık Dergisi. Cilt 7,Sayı 1, ss:18-23.
Ögel, Kültegin, Taner, Sevil. & Eke, Ceyda Y. (2006). “Onuncu Sınıf Öğrencileri Arasında Tütün, Alkol Ve Madde Kullanım Yaygınlığı: İstanbul Örneklemi”. Bağımlılık Dergisi, Cilt 7, ss. 18-23.
Paavola, M., Vartıanıen, E. & Puska, P. (2001). Smoking cesation between teenage years and adulthood. Health Education Research. Vol. 16, No. 1, pp. 49-57.
Paulson, Morris J., Coombs, Robert H. & Rıchardson, Mark A. (1990) “School Performance, Academic Aspirations, and Drug Use Among Children and Adolescents”. Journal of Drug Education, Vol. 20, No. 4, pp. 289–303.
Rezvanfard, M., Ekhtıarı, H. & Mokrı A. (2009). Psychological and behavioral traits in smokers and their relationship with nicotine dependence level. Archives of Iranian Medicine. Vol. 13, pp. 395-405.
Saraçlı, Özge. (2007). Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Öğrencilerinde Sigara, Alkol ve Madde Kullanımı İle İlişkili Bireysel ve Psikososyal Faktörler. Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Tıp Fakültesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Zonguldak. Smıth, Donna Carroll. (2004). Substance Use Attitudes and Behaviors of Students With Learning Disabilities. The Ohio State University, Unpublished Doctoral Thesis, Ohio. Sprınger, J.F., Sale, E. & Hermann, J. (2004). Characteristics of effective substance abuse prevention programs for highrisk youth. The Journal of Primary Prevention. Vol. 25, pp. 171-219. Steınberg, Laurence. (2007). Ergenlik. (Çev.Ed. Figen Çok). İstanbul: İmge Kitabevi. Sutherland, I. & Shepherd, J.P. (2001). “Social Dimensions of Adolescent Substance Use”. Addiction. Vol. 96, pp. 445-458. Tekalan, Ali (2012). “Uyuşturucu Maddelere Genel Bir Bakış” Yeşilay, Bağımlılık Tedavisi, Aylık sağlık, Eğitim ve Kültür Dergisi,Yıl: 87, Sayı 936, Ocak, s.32.
Taşçı Emel, Atan, Şenay Ü., Durmaz, Nazike, Erkuş, Hilal & Sevil, Ümran. (2005). Kız Meslek Lisesi Öğrencilerinin Madde Kullanma Durumları. Bağımlılık Dergisi, Cilt 6, ss. 122-128.
Turhan, Ebru, İnandı, Tacettin, Özer, Cahit. & Akoğlu, Sabahat (2011). “Üniversite öğrencilerinde madde kullanımı, şiddet ve bazı psikolojik özellikler”. Türkiye Halk Sağlığı Dergisi. Cilt 9, No.1, ss. 33-44.
Türkiye'nin Uyuşturucu ile Mücadele Politikası (2012). utsamwww.utsam.org.tr Erişim Tarihi: 04.03.2014.
Vadım, Yuferov, Levran, Orna, Proudnıkov, Dmitri. (2010). “Search for genetic markers and functional variants ivolved in the development of opiate and cocaine addiction and treatment.” Annals of the New York Academy of Sciences. Vol. 1187, pp. 184-207. Yazman, Ümit. (1995). Lise Gençliğinin Psikoaktif Maddelere Bakışı ve Kullanım Oranlarının Türkiye- İstanbul Örneği ile İncelenmesi. Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi. Yayınlanmamış Uzmanlık Tezi, İstanbul.
Yörükoğlu, Atalay. (1996). Gençlik Çağı. İstanbul: Özgür Yayınları.
Webb, E., Ashton, G.H., Kely, P., Kamalı, F. (1998). “An Update on British Medical Students’ Lifestyles”. Medical Education. Vol. 32, No.3, pp. 325-331.
Zincir, Selma B., Zincir, Nihat, Sünbül, Esra A. & Kaymak, Esra (2012). “Sigara Bağımlılığında Mizaç ve Karakter Özelliklerinin Bağımlılık Düzeyleri ile İlişkisi”. Journal of Mood Disorders, Cilt. 2, Sayı 4, ss. 160-166.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Child and Adolescent Development

Journal Section

Research Article

Authors

Abdülhamit Kurupınar This is me
Türkiye

Gürcü Erdamar This is me
Türkiye

Publication Date

August 1, 2014

Submission Date

April 1, 2014

Acceptance Date

May 1, 2014

Published in Issue

Year 2014 Volume: 16 Number: 1

IZ

https://izlik.org/JA73JH74ML

APA

Kurupınar, A., & Erdamar, G. (2014). Ortaöğretim Öğrencilerinde Görülen Madde Bağımlılığı Alışkanlığı ve Yaygınlığı: Bartın İli Örneği. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 16(1), 65-82. https://izlik.org/JA73JH74ML

AMA

1.Kurupınar A, Erdamar G. Ortaöğretim Öğrencilerinde Görülen Madde Bağımlılığı Alışkanlığı ve Yaygınlığı: Bartın İli Örneği. AKUSBD. 2014;16(1):65-82. https://izlik.org/JA73JH74ML

Chicago

Kurupınar, Abdülhamit, and Gürcü Erdamar. 2014. “Ortaöğretim Öğrencilerinde Görülen Madde Bağımlılığı Alışkanlığı Ve Yaygınlığı: Bartın İli Örneği”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 16 (1): 65-82. https://izlik.org/JA73JH74ML.

EndNote

Kurupınar A, Erdamar G (August 1, 2014) Ortaöğretim Öğrencilerinde Görülen Madde Bağımlılığı Alışkanlığı ve Yaygınlığı: Bartın İli Örneği. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 16 1 65–82.

IEEE

[1]A. Kurupınar and G. Erdamar, “Ortaöğretim Öğrencilerinde Görülen Madde Bağımlılığı Alışkanlığı ve Yaygınlığı: Bartın İli Örneği”, AKUSBD, vol. 16, no. 1, pp. 65–82, Aug. 2014, [Online]. Available: https://izlik.org/JA73JH74ML

ISNAD

Kurupınar, Abdülhamit - Erdamar, Gürcü. “Ortaöğretim Öğrencilerinde Görülen Madde Bağımlılığı Alışkanlığı Ve Yaygınlığı: Bartın İli Örneği”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 16/1 (August 1, 2014): 65-82. https://izlik.org/JA73JH74ML.

JAMA

1.Kurupınar A, Erdamar G. Ortaöğretim Öğrencilerinde Görülen Madde Bağımlılığı Alışkanlığı ve Yaygınlığı: Bartın İli Örneği. AKUSBD. 2014;16:65–82.

MLA

Kurupınar, Abdülhamit, and Gürcü Erdamar. “Ortaöğretim Öğrencilerinde Görülen Madde Bağımlılığı Alışkanlığı Ve Yaygınlığı: Bartın İli Örneği”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, vol. 16, no. 1, Aug. 2014, pp. 65-82, https://izlik.org/JA73JH74ML.

Vancouver

1.Abdülhamit Kurupınar, Gürcü Erdamar. Ortaöğretim Öğrencilerinde Görülen Madde Bağımlılığı Alışkanlığı ve Yaygınlığı: Bartın İli Örneği. AKUSBD [Internet]. 2014 Aug. 1;16(1):65-82. Available from: https://izlik.org/JA73JH74ML

This work is licensed under Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International