Bölgesel Kalkınma Ajansı (BKA) Deneyimlerinin Karşılaştırmalı Analizi: İngiltere ve Türkiye Örnekleri

Year 2017, Volume: 19 Issue: 2, 145 - 171, 30.12.2017

Fatih Çelik

https://izlik.org/JA98YG56XL

Abstract

Bölgesel
Kalkınma Ajansı (BKA), bölgesel kalkınmaya katkıda bulunmak üzere kurulan bir
örgüttür. BKA’lar, dünyada 1930’lardan; Avrupa’da ise, 1950’lerden itibaren
kurulmaya başlanmıştır. AB, üye ve aday ülkelere BKA kurmalarını “tavsiye”
etmiştir. Bunun üzerine BKA’lar, İngiltere’de 1999-2000; Türkiye’de ise,
2006-2009 yılları arasında kurulmuştur. 

BKA’ların
temel amacı, bölgesel kalkınmayı hızlandırmaktır. BKA’lar, kamu-özel-sivil
kesim aktörlerinin işbirliğinde yönetilmiştir. Bölgesel kalkınmaya yönelik
planlar hazırlamışlar; kümelenme ve yenilik politikalarını uygulamışlar.
Faaliyetlerinin etkinliği, çeşitli yaklaşımlarla ölçülmüştür. 

Bu çalışmada,
BKA’ların İngiltere ve Türkiye deneyimleri, doküman analizi tekniği ile
karşılaştırmalı olarak analiz edilerek; benzer ve farklı yönleri ortaya
konmuştur. Analiz sonucunda deneyimler arasında tespit edilen en önemli
farklılıklardan biri, İngiltere’de BKA’ların sıkı bir şekilde
denetlenmesidir.   

Keywords

Bölgesel Kalkınma , Bölgesel Kalkınma Ajansı (BKA) , Karşılaştırmalı Analiz , İngiltere

References

• Allen, G. 2002. Regional Development Agencies (RDAs), 48 p.
• Arslanoğlu, İ. Sosyal Bilimlerde Metod ve Araştırma Teknikleri, 24 s.
• Asheim, B. T. and Isaksen, A. 1996. Location, Agglomeration and Innovation: Towards Regional Innovation Systems in Norway?, http://brage.bibsys.no/xmlui/bitstream/handle/11250/227008/STEPrapport13-1996.pdf?sequence=1, 52 p.
• Bailey, D. and Propris, L. De. 2012. Look before you LEP: English Cluster Policy from RDAs to LEPs, 12 p.
• Bentley, G., Bailey, D. and Shutt, J. 2010. From RDAs to LEPs: A New Localism? Case Examples of West Midlands and Yorkshire, Forthcoming in Local Economy, 24 p.
• Brown, R. 2000. Cluster Dynamics in Theory and Practice with Application to Scotland, http://www.e-innovation.org/stratinc/files/library/34.pdf, 30 p.
• Cansız, M. 2011. Türkiye’de Kümelenme Politikaları ve Uygulamaları, Ankara, 156 s.
• Çelik, F. 2015. Bölgesel Kalkınma Ajanslarının Yeniliklere Katkıları: Teori, Deneyimler ve Türkiye Uygulamalarının Değerlendirilmesi, Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, Kayseri. ÇKA (Çukurova Kalkınma Ajansı). 2011. Mali Destek Programları Değerlendirme Raporu, 133 s.
• D1.5: Template for Regional R&D&I Policies Report, http://business.staffs.ac.uk/gprix/docs/D1-5_Template_for_Regional_R&D&I_policies_report_(submitted_26-01-2011).pdf, 88 p.
• DDK (Cumhurbaşkanlığı Devlet Denetleme Kurulu). 2014. Türkiye’nin Kalkınma Ajansları Uygulamasının Değerlendirilmesi, 830 s.
• DIUS (Department for Innovation, Universities and Skills). 2008. Annual Innovation Report 2008, 284 p.
• EC (European Commission). 2011. Regional Innovation Monitor (Innovation Patterns and Innovation Policy in European Regions - Trends, Challenges and Perspectives, 2010 Annual Report), 97 p. EC. 2012. RegioStars Awards 2012,
• http://ec.europa.eu/regional_policy/cooperate/regions_for_economic_change/doc/regiostars/2012/regiostars_finalists_2012.pdf, 51 p.
• Ersayın, Z. 2012. Kamu Müdahalelerinde Katkısallığın Değerlendirilmesi: Çukurova ve İzmir Kalkınma Ajansları KOBİ Destekleri Örneği, Devlet Planlama Teşkilatı Uzmanlık Tezi, Ankara. EURADA.1999. Creation, Development and Management of RDAs. Does it have to be so difficult?, 169 p.
• Fuller, C., Bennet, R. J. and Ramsden, M. 2002. The Economic Development Role of English RDAs: The Need for Greater Discretionary Power, Regional Studies, 36 (4), 421-428.
• Goddard, J.B. and Chatterton, P. 1999. Regional Development Agencies and The Knowledge Economy, Harnessing The Potential of Universities. Environment and Planning Center: Government and Policy, 17, 685-699.
• Göker, A. 2004. Pazar Ekonomilerinde Bilim ve Teknoloji Politikaları ve Türkiye, Teknoloji içinde, TMMOB Yayını, 125-219.
• Gündoğdu, İ. 2009. Sermayenin Bölgesel Kalkınma Eğilim(ler)i: Kalkınma Ajansları Yasası Üzerine Tarihsel-Coğrafi Materyalist Bir İnceleme, Praksis, 19, 267-302.
• Harding, R. 2006. İngiltere ve Romanya’da Bölgesel Kalkınma Ajansı Deneyimleri, Bölgesel Kalkınma ve Yönetişim Sem., 137-160.
• İZKA (İzmir Kalkınma Ajansı). 2008. Avrupa’da Kalkınma Ajansları, Yayın No: İZKA-a/2008-01, 550 s.
• İZKA. 2011. İZKA Etki Analizi Araştırması, 117 s.
• KB (Kalkınma Bakanlığı). 2012. Kalkınma Ajansları Genel Faaliyet Raporu 2012, 196 s.
• KB. 2013. Kalkınma Ajansları 2013 Yılı Genel Faaliyet Raporu, 295 s.
• Karasu, K. 2005. İngiltere’de Bölge Kalkınma Ajansları, Turan, M. (Ed.), Bölge Kalkınma Ajansları Nedir? Ne Değildir?, Paragraf Yay., Ankara, 197-238.
• Karasu, K. 2009a. Yerelleşme Söylemi ve Bölge Kalkınma Ajansları, Memleket Siyaset Yönetim, 4 (11), 1-43.
• Karasu, K. 2009b. Yeni Bir Tür Merkezileşmenin Aracı Olarak Bölge Kalkınma Ajansları, Memleket Mevzuat, 4 (46), 24-33.
• Karasu, K. 2015. Kalkınma Ajansları: ‘Modelimi Kaybettim. Hükümsüzdür’ Ölçek Siyasetinin Yerelliği, Ankara Ün. SBF Der., 70 (2), 273-316.
• Kayasü, S., Pınarcıoğlu, M., Yaşar, S. S. ve Dere, S. 2003. Yerel/Bölgesel Ekonomik Kalkınma ve Rekabet Gücünün Artırılması: Bölgesel Kalkınma Ajansları, İTO Yayını, İstanbul.
• Kayasü, S. ve Yaşar, S. S. 2006. Avrupa Birliği’ne Üyelik Sürecinde Kalkınma Politikaları: Yasal ve Kurumsal Dönüşümler, Bölgesel Kalkınma ve Yönetişim Sempozyumu, Ankara, 199-213.
• Maccani, P. and Samoggia, A. 2010. Multilevel Governance and The Role of Regional Agencies in Territorial and Rural Development, A Snapshot of Three European Countries, Strategic Plannig For Local Development Case Studies From Small and Mid-Sized European Cities, Edited by L. Ramirez and G. Kebede, 135-152.
• Meydan, M. C. 2014. Kalkınma Ajansları Desteklerinin Değerlendirilmesi: Karşıt Durum Etki Değerlendirme Örneği, Kalkınma Bakanlığı Uzmanlık Tezi, Ankara.
• Morris, M. 2010. Multi-Sectoral Collaboration and Economic Development: Lessons from England’s Regional Development Agencies, 51 p.
• Mulligan, D. Developments and Challenges of Regional and National Innovation Policies, 11 p.
• Müftüoğlu, B. G. 2006. Küresel Rekabetin Cazibe Merkezleri: Yerel/ Bölgesel Dinamikler, Arı, F. A. (Ed.), Bölgesel Kalkınma Politikalar ve Yeni Dinamikler, Derin Yay., İstanbul, 117-148.
• NAO. 2010. Regenerating the English Regions: Regional Development Agencies’ Support to Physical Regeneration Projects, 31 p.
• OECD. 2009. Governing Regional Development Policy (The Use of Performance Indicators), 193 p.
• Oğuztürk, B. S. 2003. Yenilik Kavramı ve Teorik Temelleri, Süleyman Demirel Üniversitesi İİBF Dergisi, 8 (2), 255-273.
• Övgün, B. 2007. Bir Politika Transferi Örneği: Kalkınma Ajansları, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, 62 (3), 233-255.
• Övgün, B. 2011. Türk Kamu Yönetiminde Yeni Bir Örgütlenme: Kalkınma Bakanlığı, Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 66 (3), 263-281.
• Peck, F. and McGuinness, D. 2003. Regional Development Agencies and Cluster Strategies: Engaging The Knowledge-Base in The North of England, Local Economy, 18 (1), 49-62. Pınar, A. 2014. Karacadağ Kalkınma Ajansı Etki Analizi Raporu, 57 s.
• Porter, M. 2000. Location, Competition and Economic Development: Local Clusters in a Global Economy, Economic Development Quarterly, 15-34.
• Raines, P. 2001. Local or National Competitive Advantage? The Tensions in Cluster Development Policy, European Policies Research Centre University of Strathclyde, 31 p.
• Roberts, P. 1999. The New Regional Agenda in the UK: Changing Roles, Structures and Functions of Regional Development Agencies, Regional Science Association International-British and Irish Section 39th European Congress: Dublin, 17 p.
• Roberts, P. and Benneworth, P. 2001. Pathways to the Future? An Initial Assessment of RDA Strategies and their Contribution to Integrated Regional Development, Local Economy, 16 (2), 142-159.
• Salvador, E. 2008. Regional Innovation Policies in The United Kingdom: The New Industry-HEIS Relationship and The Role of Science Parks, Revista Galega de Economía, 17 (1), 1-23.
• Sayıştay. 2013. 2012 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu, 43 s.
• Şimşek, A. 2013. Kalkınma Ajanslarının Performans Ölçümü, Kalkınma Bakanlığı Uzmanlık Tezi, Ankara.
• TSB (Technology Strategy Board). 2010. Accelerating Business Innovation Across the UK, 43 p.
• TÜSİAD (2008). Türkiye’de Bölgesel Farklar ve Politikalar, Yayın No. TÜSİAD-T/2008-09/471, 134 s.
• Yıldırım, A. ve Şimşek, H. 2013. Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri, Seçkin Yay., Ankara, 448 s.
• 5449 sayılı Kalkınma Ajanslarının Kuruluşu, Koordinasyonu ve Görevleri Hakkında Kanun http://www.nationalarchives.gov.uk/webarchive/regional-government.htm.
• http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/+/http://www.ukspaceagency.bis.gov.uk/policies/economic-development/englands-regional-development-agencies.
• http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/+/
• http://www.dti.gov.uk/regional/regional-dev-agencies/rda-performance/page24206.html.