Son Dönem Osmanlı Taşra Hapishanelerine Bir Örnek: Bolvadin Hapishanesi

Serap Sunay

TR

Son Dönem Osmanlı Taşra Hapishanelerine Bir Örnek: Bolvadin Hapishanesi

Abstract

Tanzimat devrinde suç-ceza ilişkisinin Osmanlı ceza hukukunda yeniden yapılandırılmasıyla, pek çok suçun cezası hapse çevrildi ve böylece hapishanelere ihtiyaç çoğaldı. Ancak imkânların söz konusu büyümeyle mütenasip olmaması neticesinde hapishaneler mahkûmlarla doldu. Artan mahkûm sayısıyla birlikte buralardaki fiziki durum ve sağlık koşulları asgari insanî yaşam standartlarının altına düştü ve hapishanelerde yaşam günden güne kötüleşti. Söz konusu durum buralardaki koşulların iyileştirilmesi zorunluluğunu da beraberinde getirdi. Bu sebeple Osmanlı Devleti sınırları içinde hız kazanan hapishaneleri yaygınlaştırma faaliyetleri, kısa sürede yerini ıslah girişimlerine bıraktı. Bu noktadan hareketle, çalışmada Osmanlı Devleti’nin son senelerinde Bolvadin hapishanesinde gerçekleştirilmeye çalışılan ıslahat konu alınarak; buradaki yaşamı normalleştirebilmek adına girişilen tamirat çabaları, suç türü ile oranı, mahkûm profili, çalışanlar, fiziki durum ve sağlık koşulları ele alındı.

Keywords

Hapishane,Islahat,Suç,Mahkûm,Bolvadin

References

Başbakanlık Osmanlı Arşiv Belgeleri (BOA)
Dahiliye Nezareti Mebânî-i Emiriyye -Hapishaneler Müdüriyeti Evrakı (DH. MB. HPS), nr. 1/9; nr. 1/25; nr. 8/39; nr. 14/27; nr. 27/59; nr. 41/67; nr. 69/51; nr. 76/11; nr. 112/38; nr. 149/11; nr. 151/82; nr. 153/11; nr. 153/17; nr. 155/33; nr. 160/36; nr. 161/42; nr. 162/17; nr. 164/61.
Dahiliye Nezareti Mebânî-i Emiriyye-Hapishaneler Müdüriyeti Müteferrik Evrakı (DH. MB. HPS, M), nr. 20/81; nr. 27/3; nr. 41/18; nr. 42/60.
Dahiliye Nezareti Mektubî Kalemi (DH. MKT), nr. 173/43; nr. 1362/78; nr. 2084/16.
Dahiliye Nezareti Tesri-i Muamelat ve Islahat Komisyonu, (DH. TMIK.S), nr. 30/27.
Araştırma Eserleri ve Makaleler
Acar, İsmail. 2002). Osmanlılarda Zina Suçu ve Cezası. Türkler. X, 83-90
Adak, Ufuk. 2006. XIX. Yüzyılın Sonları XX. Yüzyılın Başlarında Aydın Vilayeti’ndeki Hapishaneler. Basılmamış Yüksek Lisans Tezi. Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Tarih Anabilim Dalı. İzmir.
Akın, Hatice. 2011. .Osmanlı Devleti’nde Hapishane Islahatına Dair 1893 Tarihli Bir Nizamname Önerisi. History Studies. Volume 3/3, 23-36.
Atar, Zafer. 2011. 20. Yüzyıl Başlarında Turgutlu Hapishanesi’nin Genel Durumu. Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. C. 9, Sayı: 1, 87-101.

Atar, Zafer. 2015. 20. Yüzyıl Başlarında İstanbul Hapishane-i Umumi’de Mahkûmların Üretim Faaliyetleri. SDÜ Fen Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi. Sayı: 34, 19-34.
Avcı, Mustafa. 2002. Osmanlı Hukukunda Para Cezaları. Türkler. X, 91-106.
Bardakoğlu, Ali. 1997. Hapis, DİA, XVI, 54-64.
Bayındır, Abdülaziz. 2002. “Örneklerle Osmanlı’da Ceza Yargılaması. Türkler. X, 69-82.
Bozkurt, Gülnihal. 1996. Batı Hukuku’nun Türkiye’de Benimsenmesi Osmanlı Devleti’nden Türkiye Cumhuriyeti’ne Resepsiyon Süreci (1839-1939). Ankara.
Çelik, Yüksel. 2008. Hapishane Tarihimizden Bir Kesit: Üsküdar Paşakapısı Tevkifhanesi ve Mütareke Dönemi’nde İşgali. Belleten. LXXII, 264, 603-627.
Daşcıoğlu, Kemal. 2007. Osmanlı Belgeleri Işığında Denizli Sancağı Hapishaneleri. Uluslararası Denizli ve Çevresi Tarih ve Kültür Sempozyumu Bildiriler. 1, 439-445.
Demirbaş, Timur. 2005. Hürriyeti Bağlayıcı Cezaların ve Cezaevlerinin Evrimi. Hapishane Kitabı. Editörler: Emine Gürsoy Naskali, Hilal Oytun Altun, İstanbul: Kitabevi, 3-40.
Demirel, Fatmagül. 2007. Osmanlı Adliye Teşkilatında Yaşanan Sorunların Hapishanelere Yansıması (1876-1909). Osmanlı’da Asayiş Suç ve Ceza 18-20. Yüzyıllar. Derleyenler: Noemi Levy, Alexandre Toumarkine, İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları, 190-199.
Demirkol, Kurtuluş. 2012. II. Meşrutiyet Döneminde Edirne Vilayeti Hapishaneleri, Basılmamış Doktora Tezi, Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sakarya.
Demiryürek, Halim. 2016. Hüdavendigar Vilayetinde Hapishaneler ve Mahpuslar (1914-1917). Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi. C. 9, Sayı: 42, 552-562.
Emecen, Feridun. 1998a. Hudâvendigâr. DİA. XVIII, 285-286.
Emecen, Feridun. 1998b. “Afyonkarahisar”, DİA. I, 443-446.
Erim, Neşe. 1984. Osmanlı İmparatorluğunda Kalebendlik Cezası ve Suçların Sınıflandırılması Üzerine Bir Deneme. Osmanlı Araştırmaları. IV, İstanbul, 79-88.
Erkal, Mehmet. 1991. Arşın. DİA. III, 411-413.
Foucault, Michel. 1992. Hapishanenin Doğuşu. Çev. Mehmet Ali Kılıçbay, Ankara: İmge Kitabevi.
Gazel, Ahmet Ali. 2005. Tanin Muhabiri Ahmet Şeref Beyin Notlarında Osmanlı Hapishaneleri. Hapishane Kitabı. Editörler: Emine Gürsoy Naskali, Hilal Oytun Altun, İstanbul: Kitabevi, 143-151.
Gönen, Yasemin Saner. 2005. Osmanlı İmparatorluğunda Hapishaneleri İyileştirme Girişimi, 1917 Yılı. Hapishane Kitabı. Editörler: Emine Gürsoy Naskali, Hilal Oytun Altun, İstanbul: Kitabevi, 173-183.
İpşirli, Mehmet. 1982. XVI. Asrın İkinci Yarısında Kürek Cezası ile İlgili Hükümler. Tarih Enstitüsü Dergisi. İstanbul, 203-248.
Karakaya, Beyza. 2016. Musul Vilayeti Hapishaneleri (1864-1918), Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, Marmara üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Türk Tarihi Anabilim Dalı, İstanbul.
Özçelik, Mücahit. 2011. Mütareke Dönemi’nde Osmanlı Hapishanelerinin Durum. CTAD. Yıl 7, Sayı 14, 16-39.
Saner, Yasemin. 2007a. Osmanlı’nın Yüzlerce Yıl Süren Cezalandırma ve Korkutma Refleksi: Prangaya Vurma. Osmanlı’da Asayiş Suç ve Ceza 18-20. Yüzyıllar. Derleyenler: Noemi Levy, Alexandre Toumarkine, İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları, 163-189.
Schull, Kent. 2007. Tutuklu Sayımı: Jön Türklerin Sistematik Bir Şekilde Hapishane İstatistikleri Toplama Çalışmaları ve Bunların 1911-1918 Hapishane Reformu Üzerine Etkileri. Osmanlı’da Asayiş Suç ve Ceza 18-20. Yüzyıllar. Derleyenler: Noemi Levy, Alexandre Toumarkine, İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları, 212-238. Sertel, Zekeriya. 2001. Hatırladıklarım, İstanbul: Remzi Kitabevi.
Şahin, Naci. 2015. 20. Yüzyıl Başlarında (H. 1329-M. 1913/H. 1338-M. 1922 Yılları Arasında Afyonkarahisar’da Hapishaneler (Hapishanelerde İyileştirme Çalışmaları). Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi. C. 5, Sayı: 1, 21-45.
Şen, Hasan. 2007. Osmanlı’da Hapishane Mefhumu. Osmanlı’da Asayiş Suç ve Ceza 18-20. Yüzyıllar. Derleyenler: Noemi Levy, Alexandre Toumarkine, İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları, 200-211.
Şen, Ömer. 2007. Osmanlı’da Mahkûm Olmak Avrupalılaşma Sürecinde Hapishaneler. İstanbul: Kapı Yayınları.
Tekin, Saadet. 2006. XX. Yüzyılın Başlarında Aydın Vilayeti ve Mülhakatındaki Hapishanelerin Genel Durumu. Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. C. 4, Sayı: 2, 65-77.
Tekin, Saadet. 2008. Dr. Polliç Bey’in 1918 Tarihli Raporuna Göre Berlin ve Aydın Vilayeti Hapishanelerine Genel Bir Bakış. OTAM. Sayı: 24, 205-222.
Tekin, Saadet, ÖZKES Sevilay. 2008. Cumhuriyet Öncesi Türkiye’de Hapishane Sorunu. ÇTTAD. VII, 16-17 (Bahar-Güz), 187-201.
Temel, Mehmet. 2009. XX. Yüzyılın Başlarında Menteşe Sancağı Hapishaneleri. Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi. 109-135.
Yıldız, Gültekin. 2012. Mapusâne Osmanlı Hapishanelerinin Kuruluş Serüveni (1839-1908). İstanbul: Kitabevi.
Yıldız, Özgür. 2015. Osmanlı Hapishaneleri Üzerine Bir Değerlendirme: Karesi Hapishanesi Örneği. Akademik Bakış. C. 9, Sayı: 17, 91- 111.
Yıldıztaş, Mümin. 2010. Yaralı Payitaht İstanbul’un İşgali. İstanbul: Yeditepe Yayınevi.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Authors

Serap Sunay
0000-0002-0332-5439
Türkiye

Publication Date

June 22, 2018

Submission Date

December 12, 2017

Acceptance Date

June 5, 2018

Published in Issue

Year 2018 Volume: 20 Number: 1

IZ

https://izlik.org/JA23GM34HE

APA

Sunay, S. (2018). Son Dönem Osmanlı Taşra Hapishanelerine Bir Örnek: Bolvadin Hapishanesi. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20(1), 43-66. https://izlik.org/JA23GM34HE

AMA

1.Sunay S. Son Dönem Osmanlı Taşra Hapishanelerine Bir Örnek: Bolvadin Hapishanesi. AKUSBD. 2018;20(1):43-66. https://izlik.org/JA23GM34HE

Chicago

Sunay, Serap. 2018. “Son Dönem Osmanlı Taşra Hapishanelerine Bir Örnek: Bolvadin Hapishanesi”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 20 (1): 43-66. https://izlik.org/JA23GM34HE.

EndNote

Sunay S (June 1, 2018) Son Dönem Osmanlı Taşra Hapishanelerine Bir Örnek: Bolvadin Hapishanesi. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 20 1 43–66.

IEEE

[1]S. Sunay, “Son Dönem Osmanlı Taşra Hapishanelerine Bir Örnek: Bolvadin Hapishanesi”, AKUSBD, vol. 20, no. 1, pp. 43–66, June 2018, [Online]. Available: https://izlik.org/JA23GM34HE

ISNAD

Sunay, Serap. “Son Dönem Osmanlı Taşra Hapishanelerine Bir Örnek: Bolvadin Hapishanesi”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 20/1 (June 1, 2018): 43-66. https://izlik.org/JA23GM34HE.

JAMA

1.Sunay S. Son Dönem Osmanlı Taşra Hapishanelerine Bir Örnek: Bolvadin Hapishanesi. AKUSBD. 2018;20:43–66.

MLA

Sunay, Serap. “Son Dönem Osmanlı Taşra Hapishanelerine Bir Örnek: Bolvadin Hapishanesi”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, vol. 20, no. 1, June 2018, pp. 43-66, https://izlik.org/JA23GM34HE.

Vancouver

1.Serap Sunay. Son Dönem Osmanlı Taşra Hapishanelerine Bir Örnek: Bolvadin Hapishanesi. AKUSBD [Internet]. 2018 Jun. 1;20(1):43-66. Available from: https://izlik.org/JA23GM34HE

This work is licensed under Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International

Son Dönem Osmanlı Taşra Hapishanelerine Bir Örnek: Bolvadin Hapishanesi

Abstract

Keywords

Abstract

References

Details

Primary Language

Subjects

Journal Section

Authors

Publication Date

Submission Date

Acceptance Date

Published in Issue

IZ

Cite