Hacı Bektaş Veli Felsefesinin Etnopedagojik Açıdan İncelenmesi
Abstract
Anadolu’nun önemli düşünürlerinden biri olan Hacı Bektaş Veli, yaşadığı dönemde toplumun eğitilmesine büyük katkı sağlamıştır. Bu araştırmada, Hacı Bektaş Veli’nin insan eğitimiyle ilgili düşüncelerini ortaya koymak amaçlanmış ve konuyla ilgili etnopedagojik açıdan bir değerlendirme yapılmaya çalışılmıştır. Çalışmada nitel araştırma modeli kullanılmış, veriler ise doküman incelemesi yöntemiyle elde edilmiştir. Hacı Bektaş Veli’nin Makâlât, Kitâbü’l Fevâid, Makâlât-ı Gaybiyye ve Kelimât-ı Ayniyye ve Emânet-i Hazret-i Pir adlı eserleri, araştırma kapsamında ele alınmıştır. Bu eserlerden eğitimle ilgili elde edilen veriler Hacı Bektaş Veli’nin eğitime genel yaklaşımı ve benimsediği eğitim ilkeleri şeklinde iki kategoriye ayrılmıştır. Araştırmanın sonucunda Hacı Bektaş Veli’nin ahlâki değerler etrafında şekillenen hümanist bir eğitim anlayışına sahip olduğu; akla ve ilime oldukça önem verdiği; mürşide bağlılık, bireysel farklılıklar, aşamalı eğitim, eşitlik gibi ilkeleri benimsediği görülmüştür. Eğitim anlayışının, idealizm ve ilerlemeciliğin bir sentezi olduğunu söylemek mümkündür. Hacı Bektaş Veli’nin Türk kültüründe önemli bir değer olması nedeniyle fikirlerinin doğru anlaşılmasının, milli eğitim politikalarına olumlu katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Keywords
Hacı Bektaş Veli,eğitim felsefesi,etnopedagoji,değerler eğitimi
References
- Abdurahmanova, G. (2016). Modern Gençlerin Etnopedikojik Temellerde Eğitimi, Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, (2): 1-6.
- Aktürk, H. ve Tuğrul, T. (2014). Alevi Bektaşi Kaynaklarında İnsan Yetiştirme Modeli, Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi, (72): 211-225.
- Avcı, Ü. P. (2003). Tasavvuf ve İnsan Eğitimi, Gazi Üniversitesi Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Merkezi Dergisi, (27): 40-48.
- Aydın, H. (2010). Dini-Felsefi Temelleri Işığında Fârâbî’nin Eğitim Ütopyası, Kelam Araştırmaları, 8(1): 123-150.
- Aytaş, G. (2010). Hacı Bektaş Velî ve Thomas More’da Hümanizm, Gazi Üniversitesi Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Merkezi Dergisi, (55): 139-148.
- Bayar, V. ve Bayar, S. A. (2014). Erdemli İnsan Yetiştirme Modeli: Hacı Bektâş-ı Veli Felsefesinden Çağcıl Eğitim Sistemleri İçin Bazı Çıkarımlar, Eğitim ve İnsani Bilimler Dergisi, 5(9): 19-42.
- Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö.E., Karadeniz, Ş. ve Demirel F. (2016). Bilimsel Araştırma Yöntemleri, Ankara: Pegem Akademi Yayınları.
- Cömert, Ö. B. (2011). Hacı Bektaşi Veli’ye Ait Eserlerden Hareketle Alevilik Ve Bektaşilik Kavramlarının Algılanma Esasları, Gazi Üniversitesi Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Merkezi Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi, (60): 313-334.
- Çelikel, B. (2006). Gazâlî’nin Eğitim Görüşü, Doktora tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
- Çınar, İ. (2018a). Atabek Yurdu Etnopedagojisi: Ahıska örneği, Turkish Studies, 13(4): 363-386.
