Research Article
BibTex RIS Cite

Demokrat Parti Döneminde Kıbrıs Sorunu

Year 2018, Volume: 20 Issue: 2, 215 - 229, 15.09.2018
https://doi.org/10.32709/akusosbil.407564

Abstract

Kıbrıs sorunu on yıllardır Türk dış
politikasının temel problematik alanlarından birisini teşkil etmektedir. Lozan Barış
Antlaşması’na göre Kıbrıs, İngiltere’nin hâkimiyetinde kalmış ve bu nedenle Türkiye
daha sonraki vetirede Kıbrıs’a müdahale etmeyi düşünmemiştir. İkinci Dünya
Savaşı’ndan sonra, İngiltere’nin politikasını değiştirip hâkimiyetindeki
topraklardan yavaş yavaş çekilmeye başlaması üzerine, Kıbrıs’ta Türkiye ve
Yunanistan’ın da yer aldığı bir nüfuz mücadelesi başlamıştır. İngiltere’nin
Adayı tahliye planı gündeme gelince Türkiye tarihsel, kültürel, demografik,
coğrafi ve stratejik unsurların etkisi çerçevesinde Kıbrıs sorunuyla daha
yakından ilgilenir hale gelmiştir.



 Demokrat Parti döneminin en önemli dış
politika konularından birisi kuşkusuz Kıbrıs sorunudur. Söz konusu dönemde,
Kıbrıs’ta iki toplumlu devlet yapısının temelleri atılmıştır. Türkiye öncelikle
statükoyu devam ettirmek istemiştir. Bu olmazsa adanın tamamının kendisine
verilmesi gerektiği görüşünü savunmuştur. 1955’ten sonra da Adanın taksimi tezi
ön plana çıkmıştır. Özellikle Londra Konferansı sonrasında Türkiye Kıbrıs
sorununda resmen taraf haline gelmiştir. Lozan Barış Anlaşması ile Kıbrıs’ı
İngiltere’ye bırakmak zorunda kalan Türkiye’nin, Demokrat Parti’nin izlediği
dış politika ile Kıbrıs’ta tekrar hak sahibi haline geldiği görülmüştür.



Makalede dönemin gazete arşivinden
ve dönemle ilgili belli başlı telif ve tetkik eserlerden yararlanarak Demokrat
Parti iktidarının Kıbrıs politikası incelenecektir.                

References

  • Resmi Yayınlar TBMM Zabıt Ceridesi, Devre: X, Cilt I, İçtima: 1, 80. Birleşim.
  • GazetelerHürriyet, 13 Haziran 1958.İstanbul Ekspres, 6 Eylül 1955, İkinci Baskı. Milliyet, 19 Ekim 1960.Milliyet, 20 Aralık 1956.Milliyet, 20 Ekim 1960.Milliyet, 22 Ekim 1960.Milliyet, 7 Eylül 1955, İkinci Baskı.Son Posta, 15 Aralık 1959.Tan, 13 Eylül 1955.Yeni İstanbul, 18 Şubat 1959.KitaplarAkın, F. (2006). Türkiye’de Azınlık Politikaları ve 6-7 Eylül Olayları, İstanbul: Kum Saati Yayınları. Alasya, H. F. (1988). Tarihte Kıbrıs, Ankara: Kıbrıs Türk Kültür Derneği Yayınları. Armaoğlu, F. (1963). Kıbrıs Meselesi 1954–1959, Ankara: Sevinç Matbaası. Armaoğlu, F. (2000). 20. Yüzyıl Siyasi Tarihi (1914-1995), C.I-II, 12. Baskı, İstanbul: Alkım Yayınları. Bağcı, H. (2007). Türk Dış Politikasında 1950’li Yıllar, Ankara: ODTÜ Geliştirme Vakfı Yayınları. Cam, Ö. (1966). Anadolu Kokan Kıbrıs, Ankara: Ankara Yayınları. Demirer, M. A. (2006). 6 Eylül 1955 Olaylarına 50. Yılda Yeni Bakış, Ankara: Demokratlar Kulübü Yayınları. Dikerdem, M. (1977). Ortadoğu’da Devrim Yılları, İstanbul. Dosdoğru, M. H. (1993). 6/7 Eylül Olayları, İstanbul: Bağlam Yayınları. Güven, D. (2009). 6/7 Eylül Olayları, İstanbul: İletişim Yayınları. Hakkı, M. M. (2006). Kıbrıs Çıkmazı, İstanbul: Emre Yayınları. Karakuş, E. (1977). İşte Ankara, İstanbul: Hürriyet Yayınları. Keser, U. (2007). Kıbrıs Yeraltı Faaliyetleri ve Türk Mukavemet Teşkilatı, İstanbul: IQ Kültür Sanat Yayıncılık. Koç, R. (2006). Kıbrıs Basınında Kıbrıs Olayları, İstanbul: Doğu Kütüphanesi Yayınları. Manisalı, E. (2012). Dünden Bugüne Kıbrıs, Ankara: Gençlik Cephesi Yayınları. Meray, S. L. (2001). Lozan Barış Konferansı Tutanaklar Belgeler, C. 8, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları. Oran, B. (2009). Türk Dış Politikası Kurtuluş Savaşından Bugüne Olgular Belgeler Yorumlar, 15. Baskı, İstanbul: İletişim Yayınları.Sakin, S., Dokuyan, S. (2013). Kıbrıs ve 6-7 Eylül Olayları (Menderes ve Zorlu’nun Tarihi Sınavı), 2. Baskı, İstanbul: IQ Kültür Sanat Yayınları.Tuna, T. (2010). Adnan Menderes’in Günlüğü Siyasete Karışan Kan, 5. Baskı, İstanbul: Şûle Yayınları. Uçarol, R. (1995). Siyasi Tarih (1789-1994), 4. Baskı, İstanbul: Filiz Kitabevi. Zia, N. (1975). Kıbrıs’ın İngiltere’ye Geçişi ve Adada Kurulan İngiliz İdaresi, Ankara: Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü Yayınları. Kitap BölümüFırat, M. (2002). “Yunanistan’la İlişkiler”, Türk Dış Politikası, C. I, (Editör: Baskın Oran), İstanbul: İletişim Yayınları. MakalelerDeğerli, E. S. (2012). “Demokrat Parti Döneminde Türkiye’nin Kıbrıs Politikası (1950-1960)”, Gazi Akademik Bakış, 6(11): 85-101. Kapcı, H. Z., Sakin, S. (2015). “Cumhuriyet Arşivi Işığında Yabancıların Bakış Açısıyla Türkiye'nin Kıbrıs Politikası (1955-1959)”, The Journal of Academic Social Science Studies (JASSS), 34(2): 137-153.Yüksel, D. Y. (2011). “İngiliz Büyükelçiliği Yıllık Raporlarında Türkiye’de Demokrat Parti (1954-1957)”, Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, XXVII (79): 161-184. Ansiklopedi MaddesiGöktepe, C. (2002). “Londra ve Zürih Antlaşmalarının Hazırlık Süreci ve Türk İngiliz İlişkileri (1955-1959)”, Türkler, C. 16: 943-951.

The Cyprus Issue During Democrat Party Rule

Year 2018, Volume: 20 Issue: 2, 215 - 229, 15.09.2018
https://doi.org/10.32709/akusosbil.407564

Abstract

References

  • Resmi Yayınlar TBMM Zabıt Ceridesi, Devre: X, Cilt I, İçtima: 1, 80. Birleşim.
  • GazetelerHürriyet, 13 Haziran 1958.İstanbul Ekspres, 6 Eylül 1955, İkinci Baskı. Milliyet, 19 Ekim 1960.Milliyet, 20 Aralık 1956.Milliyet, 20 Ekim 1960.Milliyet, 22 Ekim 1960.Milliyet, 7 Eylül 1955, İkinci Baskı.Son Posta, 15 Aralık 1959.Tan, 13 Eylül 1955.Yeni İstanbul, 18 Şubat 1959.KitaplarAkın, F. (2006). Türkiye’de Azınlık Politikaları ve 6-7 Eylül Olayları, İstanbul: Kum Saati Yayınları. Alasya, H. F. (1988). Tarihte Kıbrıs, Ankara: Kıbrıs Türk Kültür Derneği Yayınları. Armaoğlu, F. (1963). Kıbrıs Meselesi 1954–1959, Ankara: Sevinç Matbaası. Armaoğlu, F. (2000). 20. Yüzyıl Siyasi Tarihi (1914-1995), C.I-II, 12. Baskı, İstanbul: Alkım Yayınları. Bağcı, H. (2007). Türk Dış Politikasında 1950’li Yıllar, Ankara: ODTÜ Geliştirme Vakfı Yayınları. Cam, Ö. (1966). Anadolu Kokan Kıbrıs, Ankara: Ankara Yayınları. Demirer, M. A. (2006). 6 Eylül 1955 Olaylarına 50. Yılda Yeni Bakış, Ankara: Demokratlar Kulübü Yayınları. Dikerdem, M. (1977). Ortadoğu’da Devrim Yılları, İstanbul. Dosdoğru, M. H. (1993). 6/7 Eylül Olayları, İstanbul: Bağlam Yayınları. Güven, D. (2009). 6/7 Eylül Olayları, İstanbul: İletişim Yayınları. Hakkı, M. M. (2006). Kıbrıs Çıkmazı, İstanbul: Emre Yayınları. Karakuş, E. (1977). İşte Ankara, İstanbul: Hürriyet Yayınları. Keser, U. (2007). Kıbrıs Yeraltı Faaliyetleri ve Türk Mukavemet Teşkilatı, İstanbul: IQ Kültür Sanat Yayıncılık. Koç, R. (2006). Kıbrıs Basınında Kıbrıs Olayları, İstanbul: Doğu Kütüphanesi Yayınları. Manisalı, E. (2012). Dünden Bugüne Kıbrıs, Ankara: Gençlik Cephesi Yayınları. Meray, S. L. (2001). Lozan Barış Konferansı Tutanaklar Belgeler, C. 8, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları. Oran, B. (2009). Türk Dış Politikası Kurtuluş Savaşından Bugüne Olgular Belgeler Yorumlar, 15. Baskı, İstanbul: İletişim Yayınları.Sakin, S., Dokuyan, S. (2013). Kıbrıs ve 6-7 Eylül Olayları (Menderes ve Zorlu’nun Tarihi Sınavı), 2. Baskı, İstanbul: IQ Kültür Sanat Yayınları.Tuna, T. (2010). Adnan Menderes’in Günlüğü Siyasete Karışan Kan, 5. Baskı, İstanbul: Şûle Yayınları. Uçarol, R. (1995). Siyasi Tarih (1789-1994), 4. Baskı, İstanbul: Filiz Kitabevi. Zia, N. (1975). Kıbrıs’ın İngiltere’ye Geçişi ve Adada Kurulan İngiliz İdaresi, Ankara: Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü Yayınları. Kitap BölümüFırat, M. (2002). “Yunanistan’la İlişkiler”, Türk Dış Politikası, C. I, (Editör: Baskın Oran), İstanbul: İletişim Yayınları. MakalelerDeğerli, E. S. (2012). “Demokrat Parti Döneminde Türkiye’nin Kıbrıs Politikası (1950-1960)”, Gazi Akademik Bakış, 6(11): 85-101. Kapcı, H. Z., Sakin, S. (2015). “Cumhuriyet Arşivi Işığında Yabancıların Bakış Açısıyla Türkiye'nin Kıbrıs Politikası (1955-1959)”, The Journal of Academic Social Science Studies (JASSS), 34(2): 137-153.Yüksel, D. Y. (2011). “İngiliz Büyükelçiliği Yıllık Raporlarında Türkiye’de Demokrat Parti (1954-1957)”, Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, XXVII (79): 161-184. Ansiklopedi MaddesiGöktepe, C. (2002). “Londra ve Zürih Antlaşmalarının Hazırlık Süreci ve Türk İngiliz İlişkileri (1955-1959)”, Türkler, C. 16: 943-951.
There are 2 citations in total.

Details

Primary Language Turkish
Journal Section Articles
Authors

Yakup Kaya 0000-0002-9951-2844

Bülent Yeter This is me 0000-0003-3827-9679

Publication Date September 15, 2018
Submission Date March 19, 2018
Published in Issue Year 2018 Volume: 20 Issue: 2

Cite

APA Kaya, Y., & Yeter, B. (2018). Demokrat Parti Döneminde Kıbrıs Sorunu. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20(2), 215-229. https://doi.org/10.32709/akusosbil.407564

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.


Please Click for all Issues of the Journal.