Research Article

Defansif Realist Çerçeve ile Türkiye’nin NATO’ya Girişi

Volume: 9 Number: 2 December 31, 2025
TR EN

Defansif Realist Çerçeve ile Türkiye’nin NATO’ya Girişi

Abstract

Makale, Türkiye'nin NATO üyeliğinin defansif realist politikanın ürünü olduğunu kanıtlamaya çalışmaktadır. Başka bir deyişle, dönemin Türk dış politikasını defansif realist bakış açısıyla incelemektedir. Neo-realist teoriye göre, uluslararası sistemin anarşik yapısının bir sonucu olarak, devletler kendi güvenliklerini sağlamak için güç ve ittifak arayışına girmektedir. Defansif realistler, bir devletin gücünü maksimize etmeye çalışmak yerine kendine yöneltilen tehditleri dengelemek için ittifaklar kurması gerektiğini ya da yeterli güce ulaşması gerektiğini söylemektedir. Türk yetkililerin İkinci Dünya Savaşı sonrası izlediği dış politika defansif realist teori perspektifi ile analiz edilebilmektedir. Çünkü Türkiye Sovyetler Birliği’ni askeri ve endüstriyel üstünlüğü, coğrafi yakınlığı, saldırganlık niyeti ve ofansif kapasitesi nedeniyle hayati bir tehdit olarak algılamıştır. Türk dış politikası, özellikle 1945 yılından itibaren SSCB'nin toprak talepleri ve Türk Boğazları üzerindeki kontrol isteği çerçevesinde şekillenmiştir. Truman Doktrini ve Marshall Yardımları kapsamında, bu tehditlere karşı Türkiye, ABD ile iş birliği yaparak ekonomik ve askeri yardım almıştır. 1950'de Kore Savaşı'na katılarak askeri gücünü ve müttefik olarak değerini gösteren Türkiye, 1952 yılında NATO üyesi olmuştur. Defansif realist çerçeve ile Türkiye'nin NATO üyeliği denge politikası olarak okunmaktadır. Türkiye, SSCB'den kaynaklı hayati tehdidi dengelemek amacıyla Batı ittifakına katılmıştır. ABD'den alınan dış yardımlar ve Batı Bloğu ile ideolojik uyum, Türkiye'nin bu ittifaka katılmasında önemli bir rol oynamıştır. Makale, dönemin koşulları göz önünde bulundurulduğunda, Türkiye'nin defansif realist teori kapsamında denge politikasını başarılı bir savunma stratejisi olarak gerçekleştirdiğini iddia etmektedir.

Keywords

References

  1. Yayımlanmış Eserler
  2. Aydin, M. (2000). Determinants of Turkish foreign policy: Changing patterns and conjunctures during the Cold War. Middle Eastern Studies, 36(1), 103-139. https://doi.org/10.1080/00263200008701300
  3. Bilge-Criss, N. (2012). Turkey’s NATO alliance: A historical perspective. Uluslararası İlişkiler Dergisi, 9(34), 1-28.
  4. Brown, C. S. (2008). The one coalition they craved to join: Turkey in the Korean War. Review of International Studies, 34(1), 89-108. https://doi.org/10.1017/S0260210508007924
  5. Glaser, C. L. (2010). Rational theory of international politics: The logic of competition and cooperation. Princeton University Press. https://doi.org/10.2307/j.ctt7t1j1
  6. Grieco, J. M. (1988). Anarchy and the limits of cooperation: A realist critique of the newest liberal institutionalism. International Organization, 42(3), 485-507. https://doi.org/10.1017/S0020818300027715
  7. Güzeloğlu, E. (2022). İstiklâl Harbi’nden mekanize savaşa: İki savaş arası dönemde Türk ordusunun kara doktrini ve tartışmaları (1923-1939). Yakın Dönem Türkiye Araştırmaları / Recent Period Turkish Studies, (41), 179-228. https://doi.org/10.26650/YTA2022-1094890
  8. Hale, W. M. (2013). Turkish foreign policy since 1774. Routledge. https://doi.org/10.4324/9780203102022

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

International Security

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 31, 2025

Submission Date

March 17, 2025

Acceptance Date

August 28, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 9 Number: 2

APA
Gürkan, M. (2025). Defansif Realist Çerçeve ile Türkiye’nin NATO’ya Girişi. Alınteri Sosyal Bilimler Dergisi, 9(2), 165-185. https://doi.org/10.30913/alinterisosbil.1659299
AMA
1.Gürkan M. Defansif Realist Çerçeve ile Türkiye’nin NATO’ya Girişi. AJOSS. 2025;9(2):165-185. doi:10.30913/alinterisosbil.1659299
Chicago
Gürkan, Mete. 2025. “Defansif Realist Çerçeve Ile Türkiye’nin NATO’ya Girişi”. Alınteri Sosyal Bilimler Dergisi 9 (2): 165-85. https://doi.org/10.30913/alinterisosbil.1659299.
EndNote
Gürkan M (December 1, 2025) Defansif Realist Çerçeve ile Türkiye’nin NATO’ya Girişi. Alınteri Sosyal Bilimler Dergisi 9 2 165–185.
IEEE
[1]M. Gürkan, “Defansif Realist Çerçeve ile Türkiye’nin NATO’ya Girişi”, AJOSS, vol. 9, no. 2, pp. 165–185, Dec. 2025, doi: 10.30913/alinterisosbil.1659299.
ISNAD
Gürkan, Mete. “Defansif Realist Çerçeve Ile Türkiye’nin NATO’ya Girişi”. Alınteri Sosyal Bilimler Dergisi 9/2 (December 1, 2025): 165-185. https://doi.org/10.30913/alinterisosbil.1659299.
JAMA
1.Gürkan M. Defansif Realist Çerçeve ile Türkiye’nin NATO’ya Girişi. AJOSS. 2025;9:165–185.
MLA
Gürkan, Mete. “Defansif Realist Çerçeve Ile Türkiye’nin NATO’ya Girişi”. Alınteri Sosyal Bilimler Dergisi, vol. 9, no. 2, Dec. 2025, pp. 165-8, doi:10.30913/alinterisosbil.1659299.
Vancouver
1.Mete Gürkan. Defansif Realist Çerçeve ile Türkiye’nin NATO’ya Girişi. AJOSS. 2025 Dec. 1;9(2):165-8. doi:10.30913/alinterisosbil.1659299