Research Article

Afet Risk Yönetiminde Teknoloji Temelli Öngörü Kapasitesi

Volume: 10 Number: 3 September 30, 2026
TR EN

Afet Risk Yönetiminde Teknoloji Temelli Öngörü Kapasitesi

Abstract

Bu çalışma, öngörü, dijital teknolojiler ve afet risk yönetimi arasındaki ilişkiyi analiz etmeyi amaçlamaktadır. Araştırma, nitel araştırma yaklaşımı çerçevesinde gerçekleştirilen anlatısal bir literatür incelemesine dayanmaktadır. Bu kapsamda Web of Science, ScienceDirect, EBSCO, JSTOR, Scopus ve Google Scholar veri tabanlarında yer alan akademik çalışmalar ile uluslararası örgütlerce hazırlanan rapor ve araştırmalar incelenmiştir. Tarama ağırlıklı olarak son yirmi yılda yayımlanan çalışmaları kapsamakta; elde edilen veriler içerik ve tematik analiz yaklaşımıyla değerlendirilmektedir. Analizde, coğrafi bilgi sistemleri, uzaktan algılama, erken uyarı sistemleri, yapay zeka ve nesnelerin interneti gibi teknolojiler; öngörü kapasitesine sağladıkları katkılar bakımından veri üretimi ve toplama, veri analizi ve öngörü oluşturma ile karar alma süreçlerinin desteklenmesi olmak üzere üç temel işlev üzerinden incelenmiştir. Bulgular, söz konusu teknolojilerin risklerin erken belirlenmesi, alternatif senaryoların geliştirilmesi ve karar destek süreçlerinin güçlendirilmesi yoluyla afet risk yönetiminde öngörü kapasitesini artırdığını göstermektedir. Ancak bu araçların etkinliğinin, veri güvenilirliği ve algoritmik tasarımın niteliğine bağlı olduğu belirtilmelidir. Sonuç olarak çalışma dijital teknolojileri, reaktif afet yönetimi anlayışından proaktif, veri temelli ve öngörü odaklı yönetişim yaklaşımına geçişi destekleyen stratejik kapasite unsurları olduğunu ortaya koymaktadır.

Keywords

References

  1. Yayımlanmış Eserler
  2. Abdalla, R., & Esmail, M. (2019). WebGIS for disaster management and emergency response. Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-030-03828-1
  3. Abdalzaher, M. S., Krichen, M., & Falcone, F. (2024). Emerging technologies and supporting tools for earthquake disaster management: A perspective, challenges, and future directions. Progress in Disaster Science, 23, 100347. https://doi.org/10.1016/j.pdisas.2024.100347
  4. Abid, S. K., Chan, S. W., Sulaiman, N., Bhatti, U., & Nazir, U. (2023). Present and future of artificial intelligence in disaster management. 2023 International Conference on Engineering Management of Communication and Technology (EMCTECH). Vienna. https://doi.org/10.1109/EMCTECH58502.2023.10296991
  5. Abid, S. K., Sulaiman, N., Chan, S. W., Nazir, U., Abid, M., Han, H., Ariza-Montes, A., & Vega-Muñoz, A. (2021). Toward an integrated disaster management approach: How artificial intelligence can boost disaster management. Sustainability, 13(22), 12560. https://doi.org/10.3390/su132212560
  6. Afroogh, S., Mostafavi, A., Akbari, A., Pouresmaeil, Y., Goudarzi, S., Hajhosseini, F., & Rasoulkhani, K. (2024). Embedded ethics for responsible artificial intelligence systems (EE-RAIS) in disaster management: A conceptual model and its deployment. AI and Ethics, 4(4), 1117-1141. https://doi.org/10.1007/s43681-023-00309-1
  7. Aksu, D., & Yıldız, M. (2025). Afet yönetiminde teknoloji ve inovasyon. İçinde M. Tatoğlu (Ed.), Afet yönetiminde yeni ufuklar teknoloji toplum ve politikalar (ss. 99-121). Eğitim Yayınevi.
  8. Albahri, A. S., Khaleel, Y. L., Habeeb, M. A., Ismael, R. D., Hameed, Q., Deveci, M., Homod, R. Z., Albahri, O. S., Alamoodi, A. H., & Alzubaidi, L. (2024). A systematic review of trustworthy artificial intelligence applications in natural disasters. Computers and Electrical Engineering, 118(Part B), 109409. https://doi.org/10.1016/j.compeleceng.2024.109409

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Public Administration

Journal Section

Research Article

Publication Date

September 30, 2026

Submission Date

May 14, 2026

Acceptance Date

July 20, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 10 Number: 3

APA
Kızılkaya, S. B., & Özlü, R. M. (2026). Afet Risk Yönetiminde Teknoloji Temelli Öngörü Kapasitesi. Alınteri Sosyal Bilimler Dergisi, 10(3), 337-368. https://doi.org/10.30913/alinterisosbil.1951071
AMA
1.Kızılkaya SB, Özlü RM. Afet Risk Yönetiminde Teknoloji Temelli Öngörü Kapasitesi. AJOSS. 2026;10(3):337-368. doi:10.30913/alinterisosbil.1951071
Chicago
Kızılkaya, Saltuk Buğra, and Rukiye Mehtap Özlü. 2026. “Afet Risk Yönetiminde Teknoloji Temelli Öngörü Kapasitesi”. Alınteri Sosyal Bilimler Dergisi 10 (3): 337-68. https://doi.org/10.30913/alinterisosbil.1951071.
EndNote
Kızılkaya SB, Özlü RM (September 1, 2026) Afet Risk Yönetiminde Teknoloji Temelli Öngörü Kapasitesi. Alınteri Sosyal Bilimler Dergisi 10 3 337–368.
IEEE
[1]S. B. Kızılkaya and R. M. Özlü, “Afet Risk Yönetiminde Teknoloji Temelli Öngörü Kapasitesi”, AJOSS, vol. 10, no. 3, pp. 337–368, Sept. 2026, doi: 10.30913/alinterisosbil.1951071.
ISNAD
Kızılkaya, Saltuk Buğra - Özlü, Rukiye Mehtap. “Afet Risk Yönetiminde Teknoloji Temelli Öngörü Kapasitesi”. Alınteri Sosyal Bilimler Dergisi 10/3 (September 1, 2026): 337-368. https://doi.org/10.30913/alinterisosbil.1951071.
JAMA
1.Kızılkaya SB, Özlü RM. Afet Risk Yönetiminde Teknoloji Temelli Öngörü Kapasitesi. AJOSS. 2026;10:337–368.
MLA
Kızılkaya, Saltuk Buğra, and Rukiye Mehtap Özlü. “Afet Risk Yönetiminde Teknoloji Temelli Öngörü Kapasitesi”. Alınteri Sosyal Bilimler Dergisi, vol. 10, no. 3, Sept. 2026, pp. 337-68, doi:10.30913/alinterisosbil.1951071.
Vancouver
1.Saltuk Buğra Kızılkaya, Rukiye Mehtap Özlü. Afet Risk Yönetiminde Teknoloji Temelli Öngörü Kapasitesi. AJOSS. 2026 Sep. 1;10(3):337-68. doi:10.30913/alinterisosbil.1951071