Afet Risk Yönetiminde Teknoloji Temelli Öngörü Kapasitesi
Öz
Bu çalışma, öngörü, dijital teknolojiler ve afet risk yönetimi arasındaki ilişkiyi analiz etmeyi amaçlamaktadır. Araştırma, nitel araştırma yaklaşımı çerçevesinde gerçekleştirilen anlatısal bir literatür incelemesine dayanmaktadır. Bu kapsamda Web of Science, ScienceDirect, EBSCO, JSTOR, Scopus ve Google Scholar veri tabanlarında yer alan akademik çalışmalar ile uluslararası örgütlerce hazırlanan rapor ve araştırmalar incelenmiştir. Tarama ağırlıklı olarak son yirmi yılda yayımlanan çalışmaları kapsamakta; elde edilen veriler içerik ve tematik analiz yaklaşımıyla değerlendirilmektedir. Analizde, coğrafi bilgi sistemleri, uzaktan algılama, erken uyarı sistemleri, yapay zeka ve nesnelerin interneti gibi teknolojiler; öngörü kapasitesine sağladıkları katkılar bakımından veri üretimi ve toplama, veri analizi ve öngörü oluşturma ile karar alma süreçlerinin desteklenmesi olmak üzere üç temel işlev üzerinden incelenmiştir. Bulgular, söz konusu teknolojilerin risklerin erken belirlenmesi, alternatif senaryoların geliştirilmesi ve karar destek süreçlerinin güçlendirilmesi yoluyla afet risk yönetiminde öngörü kapasitesini artırdığını göstermektedir. Ancak bu araçların etkinliğinin, veri güvenilirliği ve algoritmik tasarımın niteliğine bağlı olduğu belirtilmelidir. Sonuç olarak çalışma dijital teknolojileri, reaktif afet yönetimi anlayışından proaktif, veri temelli ve öngörü odaklı yönetişim yaklaşımına geçişi destekleyen stratejik kapasite unsurları olduğunu ortaya koymaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Yayımlanmış Eserler
- Abdalla, R., & Esmail, M. (2019). WebGIS for disaster management and emergency response. Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-030-03828-1
- Abdalzaher, M. S., Krichen, M., & Falcone, F. (2024). Emerging technologies and supporting tools for earthquake disaster management: A perspective, challenges, and future directions. Progress in Disaster Science, 23, 100347. https://doi.org/10.1016/j.pdisas.2024.100347
- Abid, S. K., Chan, S. W., Sulaiman, N., Bhatti, U., & Nazir, U. (2023). Present and future of artificial intelligence in disaster management. 2023 International Conference on Engineering Management of Communication and Technology (EMCTECH). Vienna. https://doi.org/10.1109/EMCTECH58502.2023.10296991
- Abid, S. K., Sulaiman, N., Chan, S. W., Nazir, U., Abid, M., Han, H., Ariza-Montes, A., & Vega-Muñoz, A. (2021). Toward an integrated disaster management approach: How artificial intelligence can boost disaster management. Sustainability, 13(22), 12560. https://doi.org/10.3390/su132212560
- Afroogh, S., Mostafavi, A., Akbari, A., Pouresmaeil, Y., Goudarzi, S., Hajhosseini, F., & Rasoulkhani, K. (2024). Embedded ethics for responsible artificial intelligence systems (EE-RAIS) in disaster management: A conceptual model and its deployment. AI and Ethics, 4(4), 1117-1141. https://doi.org/10.1007/s43681-023-00309-1
- Aksu, D., & Yıldız, M. (2025). Afet yönetiminde teknoloji ve inovasyon. İçinde M. Tatoğlu (Ed.), Afet yönetiminde yeni ufuklar teknoloji toplum ve politikalar (ss. 99-121). Eğitim Yayınevi.
- Albahri, A. S., Khaleel, Y. L., Habeeb, M. A., Ismael, R. D., Hameed, Q., Deveci, M., Homod, R. Z., Albahri, O. S., Alamoodi, A. H., & Alzubaidi, L. (2024). A systematic review of trustworthy artificial intelligence applications in natural disasters. Computers and Electrical Engineering, 118(Part B), 109409. https://doi.org/10.1016/j.compeleceng.2024.109409
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Kamu Yönetimi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
30 Eylül 2026
Gönderilme Tarihi
14 Mayıs 2026
Kabul Tarihi
20 Temmuz 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 10 Sayı: 3