Viyola Yayının Teknik Kullanımı

                                                           Özet

           Yaylı çalgılarda kullanılan yayın ilk kez Asya’da ortaya çıktığı bilinmektedir. Tarihi tam olarak bilinmese de at kıllarının yaylarda kullanımı 13.yy’a kadar uzanmaktadır. 16.yy ve 17.yy’larda gelişim gösteren yay, 18.yy’da dönemin bestecileri tarafından yay tekniklerinin geliştirilmesiyle beraber ideal çalışa uygun hale getirilmiş ve günümüzdeki halini almıştır. Viyoladan nitelikli ses elde etmek zorlu ve sabır gerektiren bir süreçtir. Bu süreçte yay kullanımı, ses ve ton çıkarmada önemli yer tutar. Yay tekniğinin temel unsurları; tutuş, sağ el ve kol kullanımı, elden bilek hareketi, kol ağırlığı, yayın doğru yerinde çalmak, yayın her bölgesinden (alt yarı, orta, üst yarı) pürüzsüz ses elde etmek gibi teknik yöntemlere dayanır. Başlangıçtan itibaren bu temel unsurları öğrenmek, yay tekniğinin oluşmasında önemli rol oynar.

           Birebir gözlemlenmiş tecrübeler göre; viyola eğitimi alan öğrencilerde sağ el ve kol tekniğinin zayıflığı gözlemlenmiştir. Sol el teknik çalışmalarına verilen önemin sağ el teknik çalışmalarına da verilmesi gerekmektedir. Yayın doğru kullanımı eser yorumu için son derece önemlidir. Ön kol ve üst kol kullanımı, parmak ve kol ağırlıklarının tele doğru aktarılması üzerine yapılacak çalışmalar sağ el tekniği için geliştirici olacaktır. Bu çalışmada, viyola yayının tarihi gelişimi, yapısı hakkında öz bilgi verildikten sonra tutuş, sağ el ve kol kullanımı, ton üretiminde yayın kullanım yöntemleri ve yay seçiminde dikkat edilecek unsurlar ele alınmış ve yüzyılın müzisyenlerinden örnekler verilerek kaliteli ses üretimine yardımcı bilgiler verilmiştir.