Research Article

Rifâîliğin Anadolu’daki Tarihine Bir Katkı: “Ahmed-i Kebîr er-Rifâî” “Ahmed-i Kûçek” mi?

Number: 14 June 30, 2020
EN TR

Rifâîliğin Anadolu’daki Tarihine Bir Katkı: “Ahmed-i Kebîr er-Rifâî” “Ahmed-i Kûçek” mi?

Öz

İsimleri XIV. asırdan günümüze ulaşan iki Rifâî şeyhinin, aynı ya da ayrı şahsiyetler olup olmadıkları araştırmacılar arasında tartışma konusu olmuştur. Bu isimlerden biri Rifâîliğin Anadolu’daki en önemli temsilcisi kabul edilen Ahmed-i Kûçek; diğeri ise Lâdik’teki türbesi bugün de ziyarete açık olan Sâhibu’l-Hâl Seyyid Ahmed-i Kebîr’dir. Haklarında nakledilen rivayetler, aynı ismi taşıyıp farklı lakaplarla anılan bu zatlar için zaman ve mekan birliğinin söz konusu olduğunu ortaya koymaktadır. Ancak aynı ya da ayrı şahsiyetler olup olmadıkları hakkında kesin bir hükme varabilmek için soy bağlarını ortaya koyan künye bilgilerine ihtiyaç vardır. Bu çalışmada, daha önce üzerlerinde çalışılmamış kaynaklardan istifadeyle, söz konusu iki isme ait künyeler tespit edilerek, farklı lakaplarla tek bir isme işaret edildiği ortaya konulmuştur. Buna göre, Lâdik’te medfun Ahmed-i Kebîr, nâm-ı diğer Ahmed-i Kûçek’tir. Makalede, daha yaygın bir şöhrete sahip Ahmed-i Kûçek ismi tercih edilerek, biyografisi yeniden teşekkül ettirilmiş, böylelikle Ahmed-i Kûçek’in şahsiyetinde Rifâîliğin bu topraklardaki seyri hakkında yeni malumatlar sunulmuştur. 

Anahtar Kelimeler

References

  1. Eflâkî, Ahmed. Menâkıbü’l-‘ârifîn. 2 Cilt. yay. haz. Tahsin Yazıcı. Ankara: Türk Tarih Kurumu, 1961.
  2. Eflâkî, Ahmed. Ariflerin Menkıbeleri. çev. Tahsin Yazıcı. İstanbul: Kabalcı Yayınevi, 2006.
  3. Bayram, Sadi. Merzifon-Amasya Kültür Tarihinde ‘Îdî-zâdeler-Hacıbayramoğulları. Ankara: y.y., 2018.
  4. Bayram, Sadi. “Lâdik ve Seyyid Ahmed-i Kebîr er-Rufâî Hazretleri”. Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi 74 (1991), 139-156.
  5. Elvân Çelebi. Menâkıbu’l-kudsiyye fi menâsıbi’l-ünsiyye: Baba İlyas-ı Horasanî ve sülalesinin menkabavî tarihi. haz. Ahmed Yaşar Ocak - İsmail E. Erünsal. Ankara: Türk Tarih Kurumu, 2014.
  6. Evliya Çelebi. Seyâhatnâme: (I-II. Cilt) indeksli tıpkıbasım. 5 Cilt. haz. Seyit Ali Kahraman. Ankara: Türk Tarih Kurumu, 2013.
  7. Gelibolulu Mustafa Âli. Künhü’l-ahbâr. 5 Cilt. İstanbul: Takvimhane-i Amire, 1277-1285.
  8. Gölpınarlı, Abdülbakî. Manâkıb-ı Hacı Bektaş-ı Veli: Vilâyet-nâme.İstanbul: İnkılap Kitabevi, 1958.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Religious Studies

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 30, 2020

Submission Date

November 15, 2019

Acceptance Date

December 11, 2019

Published in Issue

Year 2020 Number: 14

ISNAD
Uzunlar, Aliye. “Rifâîliğin Anadolu’daki Tarihine Bir Katkı: “Ahmed-I Kebîr Er-Rifâî” ‘Ahmed-I Kûçek’ Mi?”. Amasya İlahiyat Dergisi. 14 (June 1, 2020): 353-373. https://doi.org/10.18498/amailad.647374.

 

Amasya Theology Journal is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.

 

OAI: https://dergipark.org.tr/api/public/oai/amailad/

https://aid.amasya.edu.tr/ 

LOCKSS: http://dergipark.org.tr/amailad/lockss-manifest