Rifâîliğin Anadolu’daki Tarihine Bir Katkı: “Ahmed-i Kebîr er-Rifâî” “Ahmed-i Kûçek” mi?
Öz
İsimleri XIV. asırdan günümüze ulaşan iki Rifâî şeyhinin, aynı ya da ayrı şahsiyetler olup olmadıkları araştırmacılar arasında tartışma konusu olmuştur. Bu isimlerden biri Rifâîliğin Anadolu’daki en önemli temsilcisi kabul edilen Ahmed-i Kûçek; diğeri ise Lâdik’teki türbesi bugün de ziyarete açık olan Sâhibu’l-Hâl Seyyid Ahmed-i Kebîr’dir. Haklarında nakledilen rivayetler, aynı ismi taşıyıp farklı lakaplarla anılan bu zatlar için zaman ve mekan birliğinin söz konusu olduğunu ortaya koymaktadır. Ancak aynı ya da ayrı şahsiyetler olup olmadıkları hakkında kesin bir hükme varabilmek için soy bağlarını ortaya koyan künye bilgilerine ihtiyaç vardır. Bu çalışmada, daha önce üzerlerinde çalışılmamış kaynaklardan istifadeyle, söz konusu iki isme ait künyeler tespit edilerek, farklı lakaplarla tek bir isme işaret edildiği ortaya konulmuştur. Buna göre, Lâdik’te medfun Ahmed-i Kebîr, nâm-ı diğer Ahmed-i Kûçek’tir. Makalede, daha yaygın bir şöhrete sahip Ahmed-i Kûçek ismi tercih edilerek, biyografisi yeniden teşekkül ettirilmiş, böylelikle Ahmed-i Kûçek’in şahsiyetinde Rifâîliğin bu topraklardaki seyri hakkında yeni malumatlar sunulmuştur.
Anahtar Kelimeler
References
- Eflâkî, Ahmed. Menâkıbü’l-‘ârifîn. 2 Cilt. yay. haz. Tahsin Yazıcı. Ankara: Türk Tarih Kurumu, 1961.
- Eflâkî, Ahmed. Ariflerin Menkıbeleri. çev. Tahsin Yazıcı. İstanbul: Kabalcı Yayınevi, 2006.
- Bayram, Sadi. Merzifon-Amasya Kültür Tarihinde ‘Îdî-zâdeler-Hacıbayramoğulları. Ankara: y.y., 2018.
- Bayram, Sadi. “Lâdik ve Seyyid Ahmed-i Kebîr er-Rufâî Hazretleri”. Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi 74 (1991), 139-156.
- Elvân Çelebi. Menâkıbu’l-kudsiyye fi menâsıbi’l-ünsiyye: Baba İlyas-ı Horasanî ve sülalesinin menkabavî tarihi. haz. Ahmed Yaşar Ocak - İsmail E. Erünsal. Ankara: Türk Tarih Kurumu, 2014.
- Evliya Çelebi. Seyâhatnâme: (I-II. Cilt) indeksli tıpkıbasım. 5 Cilt. haz. Seyit Ali Kahraman. Ankara: Türk Tarih Kurumu, 2013.
- Gelibolulu Mustafa Âli. Künhü’l-ahbâr. 5 Cilt. İstanbul: Takvimhane-i Amire, 1277-1285.
- Gölpınarlı, Abdülbakî. Manâkıb-ı Hacı Bektaş-ı Veli: Vilâyet-nâme.İstanbul: İnkılap Kitabevi, 1958.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Religious Studies
Journal Section
Research Article
Authors
Aliye Uzunlar
*
0000-0001-9002-5655
Türkiye
Publication Date
June 30, 2020
Submission Date
November 15, 2019
Acceptance Date
December 11, 2019
Published in Issue
Year 2020 Number: 14