Ülkemizde Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıbbın Kilometre Taşları

Öz

Sayın Editör,

Geleneksel ve tamamlayıcı tıbbın (GETAT) Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ)’ne göre tanımı: “Fiziksel ve ruhsal hastalıklardan korunma, bunlara tanı koyma, iyileştirme veya tedavi etmenin yanında sağlığın iyi sürdürülmesinde de kullanılan, farklı kültürlere özgü teori, inanç ve tecrübelere dayalı-izahı yapılabilen veya yapılamayan- bilgi, beceri ve uygulamalar bütünüdür”.^1-2

DSÖ 2014 - 2023 Geleneksel Tıp Stratejisi doğrultusunda geleneksel ve tamamlayıcı tıbbın kanıta dayalı, güvenilir ve etkin bir şekilde sağlık sistemine entegrasyonu amacı ile yapılan çalışmalar; Sağlık Bakanlığı 2013 - 2017 Stratejik Planı ve Türkiye Cumhuriyeti Onuncu Kalkınma Planı çerçevesinde tamamlanmıştır.

Ülkemizde GETAT alanında ilk düzenleme “Akupunktur Tedavi Yönetmeliğinin” 1991 yılında çıkartılması ile başlamıştır. Çıkartılan bu yönetmelikte amaç: “Diğer tüm tedavi yöntemlerinde olduğu gibi akupunktur tedavisinde de bilimsel yöntemlerin kullanılması”idi.³ Bu yönetmelikten sonra çok daha kapsamlı olan bir yönetmelik Sağlık Bakanlığı tarafından Ekim 2014 tarihinde çıkarılmıştır. Bu yönetmelikte geleneksel ve tamamlayıcı tıbbın amacı, kapsamı ve kanuni dayanağı çok açık bir şekilde izah edilmiş ve uygulayıcıların, eğiticilerin ve uygulanacak sağlık kuruluşlarının özellikleri net bir şekilde belirtilmiştir.⁴

Doğu Kültürü ile Batı Kültürü arasında köprü vazifesi gören ülkemizde, GETAT uygulamalarındaki en büyük kilometre taşlarından biri Cumhurbaşkanlığı’nın himayesinde 19-22 Nisan 2018 tarihleri arasında “Medeniyetlerin Beşiğinde Anadolu Tıbbı” sloganıyla İstanbul’da gerçekleşen ilk Uluslararası GETAT kongresidir. Bu kongreye toplam 5125 kişi katılmıştır. Katılımcıların 328’i yabancı katılımcı olup, yaklaşık 50 ülkeden katılım gerçekleşmiştir. Ayrıca DSÖ ’nün ve birçok GETAT derneklerinin üst düzey yöneticileri de bu kongreye iştirak etmiştir. Kongrede 19 farklı alanda (fitoterapi, hipnoterapi, akupunktur, homeopati, aromaterapi, fonksiyonel tıp yaklaşımları, hipertermi uygulaması, homeopati ve miyazma, iridoloji, kanıta dayalı homeopati, müzik terapi, osteopati-1 ve 2, radyestezi, scalp akupunktur, Su-jok, tıbbi çay hazırlama, Tui na masajı, viseral osteopati) atölye çalışması yapılmıştır.⁵

Yakın bir tarihe kadar sağlık camiası tarafından bile yeterince bilinmeyen bir tedavi yöntemi olan GETAT’ın gelişimi, alt yapı çalışmalarıyla birlikte, sağlam zeminde emin adımlarla ilerlemektedir. Bu alanda sahada ve akademik ortamda çalışan biz sağlıkçılara çok iş düşmektedir. Özellikle üniversitedeki akademisyenlerin bu alana ilgi duyması ve bu alanla ilgili akademik çalışmaların yapılması GETAT etkinliği hakkındaki olumsuz fikirlerin değişmesine ve GETAT tedavilerinin daha yaygın kullanılmasına neden olacaktır.

Saygılarımla…

Anahtar Kelimeler

• GETAT,alternative medicine,complementary medicine

Traditional and Complementary Medicine Milestones in Our Country

Abstract

Sayın Editör,

Geleneksel ve tamamlayıcı tıbbın (GETAT) Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ)’ne göre tanımı: “Fiziksel ve ruhsal hastalıklardan korunma, bunlara tanı koyma, iyileştirme veya tedavi etmenin yanında sağlığın iyi sürdürülmesinde de kullanılan, farklı kültürlere özgü teori, inanç ve tecrübelere dayalı-izahı yapılabilen veya yapılamayan- bilgi, beceri ve uygulamalar bütünüdür”.^1-2

DSÖ 2014 - 2023 Geleneksel Tıp Stratejisi doğrultusunda geleneksel ve tamamlayıcı tıbbın kanıta dayalı, güvenilir ve etkin bir şekilde sağlık sistemine entegrasyonu amacı ile yapılan çalışmalar; Sağlık Bakanlığı 2013 - 2017 Stratejik Planı ve Türkiye Cumhuriyeti Onuncu Kalkınma Planı çerçevesinde tamamlanmıştır.

Ülkemizde GETAT alanında ilk düzenleme “Akupunktur Tedavi Yönetmeliğinin” 1991 yılında çıkartılması ile başlamıştır. Çıkartılan bu yönetmelikte amaç: “Diğer tüm tedavi yöntemlerinde olduğu gibi akupunktur tedavisinde de bilimsel yöntemlerin kullanılması”idi.³ Bu yönetmelikten sonra çok daha kapsamlı olan bir yönetmelik Sağlık Bakanlığı tarafından Ekim 2014 tarihinde çıkarılmıştır. Bu yönetmelikte geleneksel ve tamamlayıcı tıbbın amacı, kapsamı ve kanuni dayanağı çok açık bir şekilde izah edilmiş ve uygulayıcıların, eğiticilerin ve uygulanacak sağlık kuruluşlarının özellikleri net bir şekilde belirtilmiştir.⁴

Doğu Kültürü ile Batı Kültürü arasında köprü vazifesi gören ülkemizde, GETAT uygulamalarındaki en büyük kilometre taşlarından biri Cumhurbaşkanlığı’nın himayesinde 19-22 Nisan 2018 tarihleri arasında “Medeniyetlerin Beşiğinde Anadolu Tıbbı” sloganıyla İstanbul’da gerçekleşen ilk Uluslararası GETAT kongresidir. Bu kongreye toplam 5125 kişi katılmıştır. Katılımcıların 328’i yabancı katılımcı olup, yaklaşık 50 ülkeden katılım gerçekleşmiştir. Ayrıca DSÖ ’nün ve birçok GETAT derneklerinin üst düzey yöneticileri de bu kongreye iştirak etmiştir. Kongrede 19 farklı alanda (fitoterapi, hipnoterapi, akupunktur, homeopati, aromaterapi, fonksiyonel tıp yaklaşımları, hipertermi uygulaması, homeopati ve miyazma, iridoloji, kanıta dayalı homeopati, müzik terapi, osteopati-1 ve 2, radyestezi, scalp akupunktur, Su-jok, tıbbi çay hazırlama, Tui na masajı, viseral osteopati) atölye çalışması yapılmıştır.⁵

Yakın bir tarihe kadar sağlık camiası tarafından bile yeterince bilinmeyen bir tedavi yöntemi olan GETAT’ın gelişimi, alt yapı çalışmalarıyla birlikte, sağlam zeminde emin adımlarla ilerlemektedir. Bu alanda sahada ve akademik ortamda çalışan biz sağlıkçılara çok iş düşmektedir. Özellikle üniversitedeki akademisyenlerin bu alana ilgi duyması ve bu alanla ilgili akademik çalışmaların yapılması GETAT etkinliği hakkındaki olumsuz fikirlerin değişmesine ve GETAT tedavilerinin daha yaygın kullanılmasına neden olacaktır.

Saygılarımla…

 

Keywords

• GETAT,alternatif tıp,tamamlayıcı tıp

References

1. 1. World Health Organization. General Guidelines for Methodologies on Research and Evaluation of Traditional Medicine. Geneva: WHO Books; 2000:80.
2. 2. Tokaç M. Geleneksel Tıbba Akademik Yaklaşım GETTAM. SD Sağlık Düşüncesi ve Tıp Kültürü Dergisi 2013;28:82-5.
3. 3. Akupunktur Tedavi Yönetmeliği, Resmi Gazete Sayı No:20885 (29.05.1991), http://www.resmigazete.gov.tr/arsiv/20885.pdf, Erişim tarihi: 10.05.2018.
4. 4. Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamaları Yönetmeliği, Resmi Gazete Sayı No:29158 (27.10.2014), http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2014/10/20141027-3.htm, Erişim tarihi: 10.05.2018.
5. 5. Uluslararası Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Kongresi, http://getatkongre.org/index.php, Erişim tarihi: 10.05.2018.