ALFA LİPOİK ASİT VE METABOLİK ETKİLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA
Abstract
Alfa lipoik asit vücutta sentezlenmesinin yanı sıra çeşitli yiyeceklerde de bulunur. 1950’li yıllarda karaciğerden saflaştırıldıktan sonra moleküler yapısı 1,2 ditiyolen-3 pentanoik asit veya 6,8 tioktik asit olarak tanımlanmıştır. Vücutta enerji metabolizmasında kofaktör olarak görev almanın yanı sıra serbest radikal yakalama, metallerle şelat oluşturma, diğer antioksidanları rejenere etme vb. fonksiyonlara sahiptir. Okside ve redükte olmak üzere 2 formu bulunmaktadır, her iki formu da organizmada aktivite gösterir. Redükte lipoik asit dihidrolipoik asit olarak da bilinmektedir. Sentez yeri mitokondri olan alfa lipoik asit oktanoik asit ve sülfür kaynağından sentezlenir. Gerek yağda gerek suda çözünebilen tek antioksidan olmasından dolayı evrensel antioksidan olarak da adlandırılmaktadır. Alfa lipoik asit vücuda alındıktan sonra ince bağırsaktan emilir ve karaciğerde dönüşüme uğrar. 1,2 ditiyolen halkası indirgenerek dihidrolipoik asit formuna dönüşür. Yapılan deneysel ve klinik çalışmalar, insülin direnci, diyabetik polinöropatinin tedavisinde, nörodejeneratif bozukluklar, AİDS tedavisinde alfa lipoik asidin yararlı bir etki gösterdiği düşünülmesine rağmen, hepatik ve hepatik ile ilişkili hastalıklarda alfa lipoik asidin etkinliği tartışmalıdır. Alfa lipoik asit, oksidatif strese bağlı oluşabilen hastalıkların önlenmesi ve/veya tedavisindeki terapatik etkisinden dolayı son yıllarda etkili bir antioksidan olarak tanımlanmaktadır. Diyet kaynakları arasında kırmızı et, organ etleri, ıspanak, brokoli, patates, yer elması, havuç, pancar ve maya bulunur. Diyet takviyesi olarak kullanılan ticari formlarında 50-600 mg arasında alfa lipoik asit bulunur. İnsanlarda 600-2400 mg/gün dozun güvenilir olduğu bildirilmiştir.
Keywords
References
- 1. Vidovic, B., Milovanovic, S., Dordevic, B., Kotur-Stevuljevic, J., Stefanovic, A., Ivaniševic, J. ve et. (2014). Effect of alpha-lipoic acid supplementation on oxidative stress markers and antioxidative defense ın patients with schizophrenia. Psychiatria Danubina, 26(3), 205–213.
- 2. Yürük, A.A. ve Ayaz, A. (2014). Alfa Lipoik asidin sağlık üzerine etkileri. H.Ü. Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 1(1),11-23.
- 3. Li, G., Fu, J., Zhao, Y., Ji, K., Luan, T., Zang, B. (2015). Alpha-lipoic acid exerts anti-ınflammatory effects on lipopolysaccharide-stimulated rat mesangial cells via ınhibition of nuclear factor kappa B (NF-κB) signaling pathway. Inflammation, 38(2), 510-519.
- 4. Karaca, E.G. (2008). Lipoik asit: evrensel antioksidan. Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 8(1), 231-246.
- 5. Tetikçok, R., Özçetin, M., Çeltek, N.Y., Oktay, Ünlü, U., Şengül, M. Lipoik asit. (2015). Çağdaş Tıp Dergisi, 5(3), 206-209.
- 6. Billgren, E.S., Cicchillo, R.M., Nesbitt, N.M., Booker, S.J. (2010). Lipoic acid biosynthesis and enzymology, Mander, L., Liu, H.W. Comprehensive natural products ıı: chemistry and biology. 9th ed. (ss. 181-212). New York, A.B.D.
- 7. Karaca, E.G., Sözbilir, N.B. (2007). Dietilnitrozamin verilen ratlarda alfa lipoik asidin koruyucu etkilerinin araştırılması. Kocatepe Tıp Dergisi, 7, 11-17.
- 8. Othman, A.I., El-Missiry, M.A., Koriem, K.M., El-Sayed, A.A. (2012). Alfa-lipoic acid protects testosterone secretion pathway and sperm quality against 4-tert-octyl phenol induced reproductive toxicity. Ecotoxicology and Environmental Safety, 81, 76–83.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Health Care Administration
Journal Section
Review
Authors
Erdi Ergene
*
Türkiye
Publication Date
October 9, 2018
Submission Date
June 29, 2018
Acceptance Date
October 16, 2018
Published in Issue
Year 2018 Volume: 2 Number: 3
