DİJİTAL AKTİVİZME YÖNELİK LİTERATÜR İNCELEMESİ

Hüriye Subaşı

doi:10.33404/anasay.1072569

DİJİTAL AKTİVİZME YÖNELİK LİTERATÜR İNCELEMESİ

Öz

Bilgi ve iletişim teknolojileri kullanılarak gerçekleştirilen dijital aktivizme araştırmacılar tarafından son yıllarda yoğun ilgi gösterilmekte; kavramın tanımını, kapsamını, araçlarını, etkisini veya sonuçlarını tespit edebilmek için çalışmalar yürütülmektedir. Disiplinler arası karakteri nedeni ile geniş bir yapıya sahip olan dijital aktivizmin araştırmacılar tarafından ele alınış şeklini tespit ederek dijital eylemlerdeki aktörler ve örgütlenmek için kullanılan araçlar çerçevesinde dijital aktivizmin nasıl “inşa edildiğini” ortaya koymak amacıyla bu çalışma hazırlanmıştır. Araştırma kapsamında, etki faktörü dikkate alınarak Scimago Journal& Country Rank’de Q1 kategorisinde yer alan Journal of Communication, New Media and Society, Journal of Public Relations Research ve Public Relations Review adlı dört uluslararası dergide Ocak 2000- Eylül 2021 tarihleri arasında dijital aktivizm ile ilgili yayınlanan yüz dokuz makale incelenmiştir. Son 21 yıl içerisinde uluslararası arenada makale bazında dijital aktivizmin nasıl çerçevelendiğini tespit etmesi ve alanda çalışacak araştırmacılara yol gösterici bir nitelikte olması bu çalışmanın önemini oluşturmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Dijital Aktivizm , Online Aktivizm , Sosyal Medya Aktivizmi

References

AKSU, Okan (2017). Yeni Toplumsal Hareketler Bağlamında Dijital Aktivizm: Dijital Feminizm Örneği. (Basılmamış Doktora Tezi). Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Basın ve Yayın Anabilim Dalı.
BEKTAŞ Durmuş, Sevil (2018). Yeni Medyada Toplumsal Hareketler Gündem Belirleme Kuramı Çerçevesinde Dijital Aktivizm. (Basılmamış Doktora Tezi). İstanbul: İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Gazetecilik Anabilim Dalı.
BENKLER, Y. (2006). The Wealth of Networks: How Social Production Transforms Markets and Freedom. New Haven and London: Yale University Press.
CAMMAERTS, Bart (2007). “Activism and Media”, Reclaiming the Media: Communication Rights And Democratic Media Roles. (Ed. Nico Carpentier). Bristol, UK: Intellect. 217-224.
CAVALCANTI, Davi B., Bringel Elder.P.B., da Costa Fabio.R.J., de Oliveira Tassiana.M., Zuccolotto Vinicius. R. (2019). “Dijital Activism and Indignations Nets in Brazil: The Pressure Groups”, Journal of Politics in Latin America. 11 (1), 1-22. https://doi.org/10.1177/1866802X19840455
CHEN, Zhuou (2020). “Who Becomes An Online Activist And Why: Understanding The Publics In Politicized Consumer Activism”, Public Relations Review. 46 (1) 1-9. https://doi.org/10.1016/j.pubrev.2019.101854
CURRAN, James, Fenton, Natalie, Freedman, Des (2012). Misunderstanding the Internet, New York: Routledge.
ERBEN, Şeyma Esin (2019). Aktivizmin Dijital Dönüşümü. (Basılmamış Doktora Tezi). Kocaeli: Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İletişim Anabilim Dalı.
GÜREL, Emel, NAZLI, Azra (2019). “Dijital Aktivizm: Change.org Kampanyaları Üzerine Bir Analiz”, Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. Cilt/Vol.: 19 - Sayı/No: 4. 187-206
GEORGE, Jordana, LEIDNER, Dorothy E. (2019). “From Clicktivism To Hacktivism: Understanding Digital Activism”, Information and Organization. 29(3), 1-45. https://doi.org/10.1016/j.infoandorg.2019.04.001

LUO, Xıaoweı R., Zhang, Jıanjun, Marquis, Christopher (2016). “Mobilization in the Internet Age: Internet Activism and Corporate Respons”, Academy of Management Journal. 59 (6), 2045-2068. https://doi.org/10.5465/amj.2015.0693
MICÓ, Josep-Lluis, Casero-Ripollés, Andreu (2014). “Political Activism Online: Organization and Media Relations in The Case of 15M in Spain, Information”, Communication & Society. 17 (7), 858-871. https://doi.org/10.1080/1369118X.2013.830634
JOYCE, Mary. C. (2010). Digital Activism Decoded: The New Mechanics Of Change. USA: NYC: Idebate Press.
KAHN, Richard, Kellner, Douglas (2004). “New Media and Internet Activism: From the “Battle of Seattle” to Blogging”, New Media & Society. Vol 6 (1), 87-95.
KARPF, David (2010). “Online Political Mobilization from the Advocacy Group’s Perspective: Looking Beyond Clicktivism,” Policy & Internet: Vol. 2: Iss. 4, Article 2.
LEE, Yu Hao, Hsieh, Gary (2013). “Does Slacktivism Hurt Activism?: The Effects of Moral Balancing and Consistency in Online Activism”, Conference on Human Factors in Computing Systems–Proceedings. 811-820. https://doi.org/10.1145/2470654.2470770
MOROZOV, Evgeny (2010). The Net Delusion: How Not to Liberate the World. London: Allen Lane.
ÜRKMEZ, Derya (2020). “Dijital Aktivizm Olarak Sosyal Medyada Boykot Çağrıları: Watsons Krizi Örneği”, İstanbul Gelişim Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7 (1). Nisan. 106-125.
SANDOVAL-ALMAZAN, Rodrigo, GIL-GARCIA, J.Ramon (2014), “Towards Cyberactivism 2.0? Understanding the Use of Social Media and Other Information Technologies for Political Activism and Social Movements”, Government Information Quarterly, 31, 365-378.
SÖZBİLİR, Mustafa, Kutu, Hülya, Yaşar, M. Diyaddin (2012). “Science Education Research in Turkey: A Content Analysis of Selected Features of Papers Published”. In J. Dillon& D. Jorde (Eds). The World of Science Education: Handbook of Research in Europe (pp.341-374). Rotterdam: Sense Publisher.
TAYLOR, Maureen, Kent, Michael L., White, William J. (2001). “How Activist Organizations Are Using the Internet to Build Relationships”, Public Relations Review. 27, 263-284.
TEDMEM, Ziya Selçuk, Palancı, Mehmet, Kandemir, Mehmet, Dündar, Hakan (2014). “Eğitim ve Bilim Dergisinde Yayınlanan Araştırmaların Eğilimleri: İçerik Analizi”, Eğitim ve Bilim, Cilt: 39. Sayı: 173.430-453.
TOPBAŞ, H., Doğan, A. (2016). “Toplumsalın Yeni Agorası Olarak Sosyal Medya: Eleştirel Yaklaşım”, Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi. Cilt: 4. Sayı: 1. 124-148.
YEGEN, Ceren (2014). “Dijital Aktivizmin Bir Türü Olarak Hacktivizm ve “RedHack”, E-Journal of Intermedia, 1(1). 118-132.
YILDIRIM, Besim (2015). “İçerik Çözümlenmesi Yönteminin Tarihsel Gelişimi Uygulama Alanları ve Aşamaları”, (Ed. Besim Yıldırım). İletişim Araştırmalarında Yöntemler Uygulama ve Örneklerle. Konya: Literatürk Academia.