COVID-19 PANDEMİSİNİN BESLENME ALIŞKANLIKLARI VE BESİNE ULAŞIM ÜZERİNDEKİ ETKİSİ
Öz
İmmün sistem vücudun doğal savunma sistemidir. Sağlıklı beslenme, immün sistemi güçlendirerek viral enfeksiyonları önlemede çok önemli bir yere sahiptir. Çeşitli sağlık otoriteleri pandemi süresince COVID-19’a yönelik beslenme önerilerinde bulunmuşlardır. Genel olarak; meyve, sebze, kurubaklagil, tahıl ve protein kaynaklarının (et, süt, yumurta vb.) tüketiminin arttırılması ve basit şeker, tuz, doymuş ve trans yağ içeriği yüksek besinlerin tüketiminin azaltılması tavsiye edilmiştir. Pandemi süresince bireylerin beslenme alışkanlıkları çeşitli nedenlerden değişikliğe uğramıştır. Pandemi sırasında bireyler üzerindeki artan stres ve duygu durum değişiklikleri, basit şeker ve trans yağ içeriği yüksek paketli gıdaların tüketimini arttırmıştır. Öğün aralarında atıştırma sıklıklarında ve kafein kaynaklarının alımında da artışlar gözlemlenmiştir. Bu durum hem vücut ağırlığında artışa sebep olmuş hem de basit şeker, doymuş ve trans yağ alımındaki artış kronik hastalıklara yakalanma riskini arttırmıştır. Besleyici besinlere erişim, besinlerin bulunabilirliği ve satın alınabilirliğinin azalabilmesi, bireysel ekonomideki olumsuzluklar ve özellikle pandeminin ilk zamanlarında gıda tedarik zincirlerinin kesintiye uğraması da pandemi sürecinde beslenme alışkanlıklarının değişmesinde rol oynamıştır. Devletler, birey ve toplumun, sağlık ve beslenme alışkanlıklarındaki olumsuzlukların giderilebilmesi için ekonomik destek politikaları oluşturmalıdır.
Anahtar Kelimeler
References
- Barrett, C. B. (2020). Actions now can curb food systems fallout from COVID-19. Nature Food, 1, 319-320.
- Bipartisan Policy Centre. (2020). Improving food and nutrition security during covıd-19, the economic recovery, and beyond. 26 Şubat 2022 tarihinde https://bipartisanpolicy.org/report/improving-food-and-nutrition/ adresinden erişildi.
- Ceballos, F. ve Hernandez, M. A. (2021). Short-term impacts of COVID-19 on food security and nutrition in rural Guatemala: Phone-based farm household survey evidence. Agricultural Economics, 52, 477-494.
- Diber, A. ve Dilber, F. (2020). Koronavirüs (COVID-19) salgınının bireylerin beslenme alışkanlıkları üzerindeki etkisi: Karaman ili örneği. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 8 (3), 2144-2162.
- Di Renzo, L., Gualtieri, P., Pivari, F. Soldati, L., Attina, A., Cinelli, G., … De Lorenzo, A. (2020). Eating habits and lifestyle changes during COVID-19 lockdown: an Italian survey. J Transl Med. 18(1), 229.
- Erdoğan Yüce, G. ve Muz, G. (2021). COVID-19 pandemisinin yetişkinlerin diyet davranışları, fiziksel aktivite ve stres düzeyleri üzerine etkisi. Çukurova Medical Journal, 46(1), 283-291.
- FAO. (2020). Maintaining a healthy diet during the COVID-19 pandemic. 15 Mart 2022 tarihinde https://doi.org/10.4060/ca8380en adresinden erişildi.
- Khorsandi, P. (2020). WFP chief warns of ‘hunger pandemic’ as Global Food Crises Report launched. World Food Programme Insight. 16 Mart 2022 tarihinde https://www.wfp.org/stories/wfp-chief-warns-hunger-pandemic-global-food-crises-report-launched adresinden erişildi.
- Küçükcankurtaran, S. ve Özdoğan, Y. (2021). Koronavirüs hastalığı’nın yetişkinlerin beslenme ve fiziksel aktivite durumuna etkisi; COVID-19 ve beslenme. Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 11 (3), 318-324.
- Laborde Debucquet, D., Martin, W., & Vos, R. Impacts of COVID-19 on global poverty, food security and diets. Washington DC: International Food Policy Research Institute (IFPRI).