Research Article

KLİMENT YEFREMOVİÇ VOROŞİLOV’UN GÖZÜNDEN 1939 YILI SSCB ORDUSU: PERSONEL, ASKERİ EĞİTİM VE ASKERİ HAVACILIK

Number: 25 August 31, 2023
TR EN

KLİMENT YEFREMOVİÇ VOROŞİLOV’UN GÖZÜNDEN 1939 YILI SSCB ORDUSU: PERSONEL, ASKERİ EĞİTİM VE ASKERİ HAVACILIK

Öz

Bu makale, Kliment Yefremoviç Voroşilov’un, 10-21 Mart 1939 tarihinde gerçekleştirilen Komünist Parti 18. Kongresi’nde, 1934’ten 1939’a kadar Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği (SSCB) ordusunda yapılan reformlar, ordunun o günkü durumu, askeri havacılığı ve askeri eğitimine dair görüş ve Voroşilov’un 1934-1939 yılları arasına dair mukayeselerini ihtiva eden konuşması; bu konuşmaya dair Türkiye Cumhuriyeti Moskova Büyükelçiliği tarafından yapılmış tafsilatın, Türkiye Cumhuriyeti Hariciye Vekaleti ve Erkan-ı Harbiyesi’ne bildirilmesini gösteren arşiv belgesi ile ilgilidir. Çalışmada, arşiv belgesiyle Voroşilov’un kongredeki konuşmasının birbiriyle olan ilişkisi incelenmiştir. Ayrıca Moskova’daki büyükelçiliğin bu konuşmayı Türkiye’ye çok hızlı bir şekilde bildirmesine dikkat çekilmiştir. Konuşmanın ilgili kısımlarının Türkçe’ye tercümesi yapılarak, Voroşilov’un konuşmasının içerisindeki Sovyet askeri havacılığına dair öne çıkan hususlar konuyla ilgilenen araştırmacıların istifadesine sunulmuştur. Bu çalışma aynı zamanda II. Dünya Savaşı öncesi atmosferin Sovyetlerce nasıl göründüğünü de üst düzey bir Sovyet askerinin gözünden ortaya koymaktadır. Arşiv belgesinde Voroşilov’un sadece askeri havacılığa dair bir konuşma yaptığı belirtilse de yapılan incelemede belgede belirtildiğinin aksine Voroşilov’un, sadece havacılık ile kısıtlı bir konuşma yapmadığı; ordu-siyaset ilişkisinden çeşitli diğer konularla beraber özellikle Sovyet ordusunun 1939’daki personel ve teçhizatının sayısı ve niteliği, personelin özlük, sosyal ve mali hakları ile askeri okul ve eğitimlerin 1934’e göre kıyaslamasına kadar geniş kapsamlı bir konuşma yaptığı tespit edilmiştir. Makalenin temel kaynaklarını, Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı, Türk Diplomatik Arşivinde tespit ettiğimiz ve Moskova Büyükelçisi Zekai Apaydın imzalı “Sovyet askerî tayyareciliği hakkında Voroşilof’un nutkunda münderiç malumatı tenvire medar olacak tafsilatı aşağıda arzediyorum” cümlesiyle başlayan 21 Mart 1939 tarihli belge ve Komünist Parti 18. Kongresi’nde yapılmış tüm konuşmaların yayınlandığı, 1939 senesinde Moskova’da, Sovyetlerin yabancı dilde yayın merkezi olan Foreign Languages Publishing House tarafından İngilizce basılan The Land Of Socialism Today and Tomorrow adlı kitap teşkil etmiştir

Anahtar Kelimeler

Sovyet , Rusya , Askeri , Voroşilov , Havacılık

References

  1. Arşiv Belgeleri TDA, 34835/137583/123, 20.03.1939
  2. Makaleler Anar, Ö.O. (2004). İkinci Dünya Savaşında Türk-Sovyet İlişkileri. Ankara: Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, 20(59), 369-412.
  3. Arbaç, İ. (2017). Taksim Cumhuriyet Anıtı’nda Rus-Türk Yakınlaşmasının Sembol Figürü. İstanbul: Yeditepe Üniversitesi Tarih Bölümü Araştırma Dergisi, 1(1), 138-161.
  4. Aydoğan, E. (Mayıs 2007). Kliment Yefromoviç Voroşilov'un Türkiye'yi Ziyareti ve Türkiye Sovyet Rusya İlişkilerine Katkısı. Ankara Üniversitesi Türk İnkılâp Tarihi Enstitüsü Atatürk Yolu Dergisi, 39 (10), 337-352.
  5. Benhür, Ç. & Yıldız, M.S. (31 Mayıs 2021). Voroşilov, Kliment Yefremoviç, Atatürk Ansiklopedisi, https://ataturkansiklopedisi.gov.tr/bilgi/vorosilov/?pdf=3921 ,. (son erişim: 20.06.2023, 09.33), Atatürk Araştırma Merkezi Başkanlığı.
  6. Ellman, M. (2002). Soviet Repression Statistics: Some Comments. Europe-Asia Studies, 54(7), 1151-1172.
  7. Özdemir, B. (2021). Sovyetler Birliği’nde Propaganda ve Ajit-Trenler, İstanbul: Rusya Araştırmaları Dergisi, 6, 89-109.
  8. Swift, A. (1998). The Soviet World of Tomorrow at the New York World’s Fair, 1939. Cansas: The Russian Review, 57(3), 364–379.
  9. Zaparii, V.V. & Mel’nikov, N.N. & Gizhevskii, B.A. (2021). Soviet Metallurgy Contribution to the Creation and Serial Production of the Kliment Voroshilov (KV) Soviet Heavy Tank (1939–1941). Steel Transl. 51, 593–599. doi: 10.3103/S0967091221090126. (in Russ) The Author(s), 2021, Izvestiya Vysshikh Uchebnykh Zavedenii, Chernaya Metallurgiya, 64 (9), 651–659. doi: 10.17073/0368-0797-2021-9-651-659.
  10. Kitaplar İnalcık, H. (1992). Tanzimat ve Bulgar Meselesi (Doktora Tezinin 50. Yılı 1942-1992), İstanbul: Eren Yayıncılık.
APA
Can, A. (2023). KLİMENT YEFREMOVİÇ VOROŞİLOV’UN GÖZÜNDEN 1939 YILI SSCB ORDUSU: PERSONEL, ASKERİ EĞİTİM VE ASKERİ HAVACILIK. Anasay, 25, 125-140. https://doi.org/10.33404/anasay.1331362