SÖZSÜZ İLETİŞİM VE BEDEN DİLİ ÇALIŞMALARINA İLİŞKİN KESİTSEL ALAN YAZIN TARAMASI (2003-2023)

Beden dili iletişimin en ilkel ve hala en güncel biçimidir. İnsanlar, bilinçli veya bilinçsiz bir şekilde bedenleri ile başkalarına çeşitli mesajlar verirler. Sözel olmayan bu davranışlar insan ilişkilerinde büyük önem taşır. Sözlü iletişimi destekleyen bazen de yerine geçen beden dili, iletişim ortamlarında bir rehber, bir pusula gibi yön gösterici bir niteliğe sahiptir. İletişimin en önemli detaylarından olan beden dili ve sözsüz iletişim unsurları akademik yazın alanında dikkat çeken konulardan biridir. Yalnızca iletişim bilimleri değil sosyal bilimler alanında, psikoloji, sosyoloji, sağlık bilimleri, eğitim bilimleri, beden eğitimi, ilahiyat, iktisat gibi pek çok bilim dalı, insanın bedeni aracılığıyla verdiği mesajların bireysel, toplumsal ve mesleki etkilerini araştırmaktadır. Yapılan çalışmalar, bilimsel zenginliği artırmakla beraber bahsi edilen kavramın sınırlarını da genişletmektedir. Bu çalışmanın amacı, sözsüz iletişim ve beden dili konusunda, son 20 yılda, sosyal bilimler alanında yapılmış Türkçe bilimsel çalışmaları kesitsel bir biçimde aktarmaktır. Makale, tez ve kitaplar bir bibliyografya haline getirilerek, yıl bazlı başlıklandırılmış ve alfabetik olarak listelenmiştir. Google Akademik arama motoru kullanılarak, “sözsüz iletişim”, “beden dili” ve “sözsüz iletişim ve beden dili” etiketleriyle tarama yapılmıştır. Çalışma sayısının çokluğu dikkate alınarak bu çalışma kesitsel olarak sunulmuştur.

Body language is the most primitive and still the most contemporary form of communication. Consciously or unconsciously, people give various messages to others with their bodies. These nonverbal behaviors are of great importance in human relations. Body language, which supports and sometimes replaces verbal communication, has a guiding quality like a guide and a compass in communication environments. Body language and non-verbal communication elements, which are the most important details of communication, are also one of the remarkable subjects in the field of academic literature. Not only in communication sciences, but also in social sciences, many disciplines such as psychology, sociology, health sciences, educational sciences, physical education, theology, and economics investigate the individual, social and professional effects of the messages given by the human body. The studies carried out not only increase the scientific wealth, but also expand the boundaries of the mentioned concept. The aim of this study is to convey in a cross-sectional way the Turkish scientific studies on nonverbal communication and body language, which have been made in the field of social sciences in the last 20 years. Articles, theses and books have been turned into a bibliography, titled by year and listed alphabetically. Searches were made using the Google Scholar search engine with the tags “nonverbal communication”, “body language” and “nonverbal communication and body language”. Considering the large number of studies, this study is presented in a cross-sectional form.