Research Article

Seyid Vakkas Romanında Şeyh Cüneyt ve Şiiliğe Bakış

Number: 27 February 29, 2024
EN TR

Seyid Vakkas Romanında Şeyh Cüneyt ve Şiiliğe Bakış

Öz

Tarih ve roman ilişkisinin olağan bir sonucu olarak ortaya çıkan tarihî roman 19. yüzyıldan beri öğreticiliği, millî ruhu yeniden canlandırması ve aidiyet duygusunu geliştirmesi gibi sebeplerle rağbet gören bir tür olmuştur. Türk edebiyatında bu türde pek çok roman kaleme alınmıştır. Önemli gazeteci ve yazarlarından biri olan Şahabeddin Uzunkaya ulusal basına büyük emek vermiştir. Özellikle Giresun ve Samsun basınında ön plana çıkan bir isim olarak edebiyatla ilgilenmeyi de ihmal etmemiştir. Roman, hikâye ve şiir türlerinde varlık gösteren Uzunkaya’nın dört romanı bulunmaktadır. Bu romanlardan biri olan Seyid Vakkas, yazarın Giresun tarihine ışık tutmak amacıyla kaleme aldığı bir eserdir. Romanda Giresun’un Türkleşme sürecinde yaşanan tarihî olaylar önemli bir yer tutmaktadır. Bu olaylardan biri de Şeyh Cüneyt ve Şiî ordusunun Anadolu’daki faaliyetleridir. Bu çalışmada yazarın Şeyh Cüneyt ve Şiî ordusunu nasıl yansıttığı ve onlarla ilgili ifadelerinde nasıl bir üslup kullandığı üzerinde durulacaktır. Şahabettin Uzunkaya’nın romanda Osmanlı’dan tarafa yanlı bir tavır takındığı görülmektedir. Bu tavır zayıf olana bakışla da ilgilidir. Romanda elde edilen veriler örneklerle gösterilmeye çalışılacaktır.

Anahtar Kelimeler

Şahabeddin Uzunkaya , Şeyh Cüneyt , Şiilik , Safevîler , roman.

References

  1. Aktaş, Ş. (1998). Roman Sanatı ve Roman İncelemesine Giriş, (3. Baskı). Ankara: Akçağ Yayınları.
  2. Bulut, H. İ. (2022). Şiilik, Sosyal Bilimler Ansiklopedisi, (4. Cilt (S-Z)), (Başeditör Yekta Saraç), İstanbul: TÜBİTAK Bilim Yayınları, s. 192.
  3. Çelik, Y. (2002). Tarih ve Tarihi Roman Arasındaki İlişki-Tarihi Romanda Kişiler, Bilig, Yaz, S. 22, s. 49-68.
  4. Durma, A. (2013). Evliyalar Şehri Giresun. Ankara: Yenigün Matbaacılık.
  5. Emecen, F. M. (2008). Mitler ve Gerçekler Arasında: Giresun’da Seyyid Vakkas Efsanesi ve Giresunlu Seyyid Mehmed Paşa, Uluslararası Karadeniz İncelemeleri Dergisi, S. 5, Aralık, s. 77-92.
  6. Göğebakan, T. (2004). Tarihsel Roman, Tarih ve Kurmaca, Tarihsel Roman Üzerine. Ankara: Akçağ Yayınları, s. 23-38.
  7. Gürsoy, N. (2022). Şahabeddin Uzunkaya Hayatı-Gazeteciliği-Romancılığı, Çanakkale: Hars Akademi Yayınları.
  8. Hınz, W. (1992). Uzun Hasan ve Şeyh Cüneyd XV. Yüzyılda İran’ın Millî Bir Devlet Haline Yükselişi, (Çev. Tevfik Bıyıklıoğlu), Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi.
  9. Karakuş, A. (2022). Tarih, Roman ve Gerçeklik (Cariye Romanı Üzerine Bir Gerçeklik İncelemesi), (2. Baskı), İstanbul: Kitabevi.
  10. Özdemir, A. R. (2018). Türk Hakanı Şah İsmail. Ankara: Kripto.
APA
Gut, E. (2024). Seyid Vakkas Romanında Şeyh Cüneyt ve Şiiliğe Bakış. Anasay, 27, 138-150. https://doi.org/10.33404/anasay.1429519