ATATÜRK DÖNEMİ’NDE ESKİ ESERLERİN KORUNMASINA YÖNELİK YAPILAN HUKUKİ DÜZENLEMELER
Abstract
Ülkemizde eski eserlerin korunmasına yönelik çalışmalar Osmanlı Devleti Dönemi’nde başlamıştır. Osmanlı Devleti eski eserlerin korunması ve yurt dışına çıkarılmasını engellemek için bazı hukuki düzenlemeler yapmış; ancak ekonomik, siyasi faktörler ve I. Dünya Savaşının etkileri gibi sebeplerden dolayı başarılı olamamıştır. Osmanlı Devleti yıkıldıktan sonra Anadolu’da Türkiye Cumhuriyeti kurulmuştur. Yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti Dönemi’nde eski eserlerin korunmasına yönelik bazı çalışmalar yapılmıştır. 1923-1938 yılları arasında yapılan bu hukuki düzenlemelerin bir kısmı kendinden önce yaşamış olan devletin rejimine ait olan siyasi ya da ideolojik anlamlar taşıyan taşınır ve taşınmaz eserlerin göz önünden müze depolarına kaldırılması şeklinde, bazıları ise müze yerleri, yurtdışına öğrenci gönderilmesi ve eğitim-öğretim programlarında düzenlemeler yapılması şeklinde olmuştur.
Bu çalışmada, Atatürk Dönemi’nde (1923-1938) Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından yürürlüğe konulan eski eserlerle ilgili kanun çalışmalarının incelenmesi, bu çalışmaların açıklanması ve yorumlanmasını amaçlamaktadır.
Keywords
References
- ARIK, Remzi Oğuz (1941), Arkeoloji Enstitüsü’nün Dünü, Bugünü, Yarını Hakkında, İstanbul: Cumhuriyet Matbaası. ARIK, Remzi Oğuz (1947), Halkevlerinde Müze, Tarih ve Folklor Çalışmaları Kılavuzu, Ankara: CHP Halkevleri Yayınları. BAŞGELEN, Nezih (2011), Atatürk’ün Yurt Dışına Öğrenci Gönderme Projesi ve Eskiçağ Bilimleri Alanında İlk Yetişenler, İstanbul: Arkeoloji ve Sanat Yayınları.CAN, Nurettin (1948), Eski Eserler ve Müzelerle ilgili Kanun Nizamname ve Emirler, Ankara: Milli Eğitim Basımevi.ÇAL, Halit (1990), Türkiye'nin Cumhuriyet Dönemi eski eser politikası (2 cilt), Ankara: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayınlanmamış Doktora Tezi.ÇETİN, Yusuf (2007), “Mustafa Kemal Atatürk Döneminde (1920-1938) Müze ve Eski Eserler Konusunda Yapılan Çalışmalar”, Erzurum Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Sanat Dergisi, S. 12, 117-121. İNAN, Afet (1989), Atatürk’ten Mektuplar, Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi.KARADUMAN, Hüseyin (2007), Türkiye’de Eski Eser Kaçakçılığı, Ankara: Icom Yayınları. MADRAN, Emre (1996), “Cumhuriyetin İlk Otuz Yılında (1920-1950) Koruma Alanının Örgütlenmesi”, Orta Doğu Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Dergisi, C. 16, S. 1-2, 59-97.ÖNDER, Mehmet (2002), “Atatürk ve Müzeler”, Atatürk Bildirileri, 158-180.Resmi Gazete, sayı 1742, Ankara 1934, 4080.Resmi Gazete, sayı 2820, 19 Eylül 1934, 4377-4379. Resmi Gazete, sayı 3867, 28 Mart 1938, 9548. TUĞLACI, Pınar (1987), “Tevhid-i Tedrisat Kanununun Kabul Edilmesi, Tekke ve Zaviyelerle Türbelerin Kapatılışı”, Çağdaş Türkiye I, 205-216.UMAR, Bilge (1981), Eski Eserler Hukuku, İzmir: Ege Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayınları.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Research Article
Authors
Şükrü Ünar
*
0000-0003-0724-5265
Türkiye
Publication Date
May 31, 2019
Submission Date
March 23, 2019
Acceptance Date
April 9, 2019
Published in Issue
Year 2019 Number: 8