JAPON DİNİ VE MİLLİ UYANIŞINDA MOTOORİ NORİNAGA’NIN ETKİSİ

Japon kültürü, kendi özgün geleneklerinin yanı sıra önemli ölçüde komşu kültürlerin etkisiyle oluşmuştur. Özellikle Çin kültürü, çok eski zamanlardan beri Japon kültürünü etkisi altına almaya başlamış ve kendi bünyesinden birçok unsuru Japon kültürüne taşımıştır. Japonya’ya taşınan bu kültürel unsurların başında din ve dil gelmiştir. Budizm ve Konfüçyanizm aracılığıyla Japonya’da dini hayatı yönlendiren Çin, Çince aracılığıyla da Japon edebiyatına hâkim olmuştur. Çin’in Japonya’daki bu hâkimiyeti, Tokugawa döneminde (1603-1868) sarsılmaya başlamış ve bu dönemden itibaren Çin kültürüne karşı Japon kültürünü savunan milli araştırmalar ortaya çıkmıştır. Japon klasiklerini konu edinen bu araştırmaların en meşhurunu, Kojiki tefsiri (Kojiki-den) ile Motoori Norinaga yapmıştır. Norinaga, otuz beş yıllık çalışmalarının sonucunda ortaya koyduğu düşüncelerle Japon dini ve milli uyanışında büyük bir etki yapmıştır. O, kendi döneminde dinsel ve dilsel bir farkındalık oluştururken, kendisinden sonraki Meiji döneminde ise milli bir devletin temelini oluşturmuştur. Konunun bu önemi nedeniyle bu çalışmada Norinaga’nın dini ve milli düşünceleri ele alınmış ve bu düşüncelerin Japon dini ve milli uyanışındaki etkisi incelenmiştir. Bu bağlamda çalışma Norinaga’nın hayatı, düşünceleri ve uyanışa etkisi olmak üzere üç bölüme ayrılmıştır. Sonuç olarak Norinaga’nın kutsal soy, üstün millet ve imparatorluk kültü açısından Japon dini ve milli uyanışını etkilediği düşüncesine varılmıştır.