Zeugma’dan Ele Geçen Geç Roma Kırmızı Astarlı Seramikleri
Abstract
Zeugma Antik Kenti, günümüzde Gaziantep İli, Nizip İlçesi, Belkıs Köyü sınırları içinde, Fırat nehri kıyısında yer almaktadır. Makale konusunu oluşturan malzeme, Zeugma Doğu Konut alanlarında gerçekleştirilen kazılar çerçevesinde A, B Evi olarak adlandırılan konut alanlarından ve kısmen bu evlerin üzerine inşa edilen Geç Antik Dönem duvarlarının oluşturduğu mekanlardan ele geçen farklı gruplara ait ithal kırmızı astarlı seramik örnekleridir . Geç Antik Dönem’de Roma Dönemi sigillatalarının yerini alan kırmızı astarlı seramikler, deniz ticaretinde kullanılan ana rotaların belirlenmesi ve söz konusu dönemde yerleşim kronolojisinin oluşturulmasına katkı sunması bakımından oldukça önemlidir.
Sözü edilen konutlardan ele geçen kırmızı astarlı seramik gruplarına ait; ARS, PHRS ve LRD formları saptanmıştır. Örneklerin değerlendirmesinde; kırmızı astarlı seramikler üzerinde ayrıntılı tanım ve değerlendirmelerde bulunan John W. Hayes’in ana form ve alt tip sınıflandırması ve bunlarla ilgili tanımlama ölçütleri temel alınmıştır. İlgili gruplara ait örnekler; teknik bilgileri, form tanımları, çizim ve fotoğraflarıyla birlikte Zeugma ile ilişkili yakın coğrafyaya ait örneklerle analoji kurularak metin içinde sunulmaktadır. Malzeme üzerinden yapılan değerlendirmeler ışığında, kentin Geç Antik Dönem seramik tipolojisi ve kronolojisini saptamak, kırmızı astarlı seramiklere ait yoğun kullanılan kap formlarının belirlenmesi ve bu bağlamda kentin MS 4. yüzyılın sonu – MS 7. yüzyılın ilk yarısı arasında Doğu Akdeniz genelinden Zeugma özeline doğru ticari ilişkilerinin saptanmasına ışık tutacak verilerin sunulması makalenin temel amacıdır. Çalışma konusunu oluşturan seramiklerde karşılaşılan fomlar ve bunların alt tipleri, kronolojileri ve oranları karşılaştırmalı istatistiklerle okuyucuya sunularak, Zeugma’nın ticari bağlantıları bölgesel ölçekte diğer merkezlerle karşılaştırmalı olarak yorumlanacaktır.
Keywords
References
- Abide-Reynal 2005 C. Abide-Reynal, Les sigillees africaines a Zeugma, içinde: Mélanges Jean-Pierre Sodini (Travaux et Memoires 15) (Paris 2005) 523–546.
- Abide-Reynal ve diğ. 2005 C. Abide-Reynal – A. Sophie Martz – A. Cador, “Late Roman and Byzantine Pottery in Zeugma: Groups of the beginning of the 5th century, içinde: B. Böhlendorf-Arslan – A. O. Uysal – J. Witte-Orr (ed.), ÇANAK: Late Antique and Medieval Pottery and Tiles in Mediterranean Archaeological Contexts (İstanbul 2005) 181-194.
- Abadie-Reynal – Ergeç 1998 C. Abadie-Reynal – R. Ergeç, “Zeugma ve Apameia 1996 Çalışmaları”, KST 19.II, 1998, 409-424.
- Adak-Adıbelli 2006 I. Adak-Adıbelli, Tarsus Geç Roma Seramiği (Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayınlanmamış Doktora Tezi, Ankara 2006).
- Adak-Adıbelli 2017 I. Adak-Adıbelli, “Tarsus Kırmızı Astarlı Geç Roma Dönemi Seramikleri”, içinde: I. Adak-Adıbelli – G. İlgezdi Bertram – K. Matsumuraelif Baştürk – C. Koyuncu – H. A. Kızılarslanoğlu – T. Y. Yedidağ – A. Topaloğlu Uzunel (ed.), Barış Salman Anı Kitabı (İstanbul 2017) 1-18.
- Adan-Bayewitz 1986 D. Adan-Bayewitz, “The Pottery from the Late Byzantine Buildings (Stratum 4) and Its Implications”, içinde: L. I. Levine – E. Netzer (ed.), Excavations at Caesarea Maritima, 1975, 1976, 1979-Final Report (Qedem 21) (Jerusalem 1986) 90-129.
- Al-Maqdissi 1990 M. Al-Maqdissi, “Area III”, içinde: A. Caubet – M. Yon (ed.), Tell Kazel. Syria. Excavations of the Aub Museum 1985-1987 Preliminary Reports, Berytus, Vol. XXXVIII, 1990, 87-93.
- Amir 2006 R. Amir, “Pottery, Stone and Small Finds from Shiqmona”, Atiqot 51, 2006, 145-161.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Archaeology
Journal Section
Research Article
Publication Date
December 11, 2020
Submission Date
February 20, 2020
Acceptance Date
September 8, 2020
Published in Issue
Year 2020 Number: 46
APA
Erol, A. F., & Tamer, D. (2020). Zeugma’dan Ele Geçen Geç Roma Kırmızı Astarlı Seramikleri. Anadolu, 46, 49-121. https://doi.org/10.36891/anatolia.692001
AMA
1.Erol AF, Tamer D. Zeugma’dan Ele Geçen Geç Roma Kırmızı Astarlı Seramikleri. Anatolia Anadolu. 2020;(46):49-121. doi:10.36891/anatolia.692001
Chicago
Erol, Ayşe Fatma, and Deniz Tamer. 2020. “Zeugma’dan Ele Geçen Geç Roma Kırmızı Astarlı Seramikleri”. Anadolu, nos. 46: 49-121. https://doi.org/10.36891/anatolia.692001.
EndNote
Erol AF, Tamer D (December 1, 2020) Zeugma’dan Ele Geçen Geç Roma Kırmızı Astarlı Seramikleri. Anadolu 46 49–121.
IEEE
[1]A. F. Erol and D. Tamer, “Zeugma’dan Ele Geçen Geç Roma Kırmızı Astarlı Seramikleri”, Anatolia Anadolu, no. 46, pp. 49–121, Dec. 2020, doi: 10.36891/anatolia.692001.
ISNAD
Erol, Ayşe Fatma - Tamer, Deniz. “Zeugma’dan Ele Geçen Geç Roma Kırmızı Astarlı Seramikleri”. Anadolu. 46 (December 1, 2020): 49-121. https://doi.org/10.36891/anatolia.692001.
JAMA
1.Erol AF, Tamer D. Zeugma’dan Ele Geçen Geç Roma Kırmızı Astarlı Seramikleri. Anatolia Anadolu. 2020;:49–121.
MLA
Erol, Ayşe Fatma, and Deniz Tamer. “Zeugma’dan Ele Geçen Geç Roma Kırmızı Astarlı Seramikleri”. Anadolu, no. 46, Dec. 2020, pp. 49-121, doi:10.36891/anatolia.692001.
Vancouver
1.Ayşe Fatma Erol, Deniz Tamer. Zeugma’dan Ele Geçen Geç Roma Kırmızı Astarlı Seramikleri. Anatolia Anadolu. 2020 Dec. 1;(46):49-121. doi:10.36891/anatolia.692001