Research Article

Üretken Yapay Zekâ Tarafından Üretilen Fikri Ürünlerde Yapay Zekânın Eser Sahipliği ve Telif Hakkı

Volume: 11 Number: 1 February 18, 2025
TR EN

Üretken Yapay Zekâ Tarafından Üretilen Fikri Ürünlerde Yapay Zekânın Eser Sahipliği ve Telif Hakkı

Abstract

Yapay zekâ, adından da anlaşılacağı üzere yalnız insana özgü olduğu düşünülen zekâ olgusunun insan dışı bir sistemde yapay yollarla yeniden yaratılması amacı üzerine oluşturulmuş bir kavramdır. İnsan zekâsının yapay yollarla tekrar meydana getirilmesi isteği doğrultusunda gerçekleştirilen çalışmalar sonucunda gelişmişlikleri ve özelliklerine göre çeşitli yapay zekâ türleri ortaya çıkmıştır. Yapay zekânın insanlardan bağımsız bir şekilde hareket edebilmesine olanak sağlayan çeşitli öğrenme şekillerinin de geliştirilmesiyle yapay zekâ sistemlerinin üretkenliği her geçen gün artmaktadır. Yapay zekânın ortaya koyduğu fikri ürünlerin toplum için bir değer yaratması, yapay zekâyı kendisiyle benzeştiren insanoğlunu bazı sorular sormaya itmiş, bu yolla yapay zekâ tarafından ortaya koyulan fikri ürünlerin bir eser niteliği taşıyıp taşımadığı sorusu ortaya çıkmıştır. Buna ek olarak yapay zekâ tarafından üretilen fikri ürünlerin eser niteliği taşıdığı kabul edildiğinde söz konusu eserler üzerinde yapay zekânın eser sahipliğinin söz konusu olup olmayacağı ve buna bağlı olarak telif haklarının yapay zekâya özgülenip özgülenemeyeceği şeklinde çeşitli sorular ortaya çıkmıştır. Bu soruları cevaplayacak bir hukuki bir düzenlemenin henüz getirilmemiş olması söz konusu soruların çeşitli açılardan değerlendirilmesini gerekli kılmaktadır. Bu çalışmanın ilk bölümünde yapay zekâ kavramı tanımlanmış, yapay zekâya özgü öğrenme şekilleri ele alınmıştır. İkinci bölümde ise eser kavramı incelenerek yapay zekânın ortaya koyduğu fikri ürünlerin eser niteliği taşıyıp taşımadığı değerlendirilmiş, devamında ise yapay zekânın söz konusu ürünler üzerindeki eser sahipliği tartışılarak yapay zekânın fikri ürün üzerindeki potansiyel telif hakkına sahipliği konusuna değinilmiştir.

Keywords

Yapay Zekâ, Derin Öğrenme, Fikri Ürün, Eser Sahipliği, Telif Hakkı

References

  1. AKKURT, Sinan Sami: “Yapay Zekânın Otonom Davranışlarından Kaynaklanan Hukukî Sorumluluk”, Dicle Üniversitesi Adalet Meslek Yüksekokulu Dicle Adalet Dergisi, 2022, Cilt 6, Sayı 1, s. 39-59.
  2. AKTÜRK, Emrah: “Telif Hakkının Yapay Zekâ Ürünleri Açısından Değerlendirilmesi”, Çukurova Üniversitesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, 2024, Sayı 5, s. 192-235.
  3. ALEMDAR ÇATALBAŞ, Sinem: “Yapay Zekâlı Robotlar Sanatçının Rolüne Bürünebilir mi?”, yedi: Sanat, Tasarım ve Bilim Dergisi, 2024, Sayı 31, s. 29-43.
  4. ASLAN, Belgin: “Yaratıcılık, Orijinallik Ve Hususiyet Kavramlarının Üretken Otonom Yapay Zekâ Sistemlerine Yansımaları Ve Fikri Haklar Boyutuyla Değerlendirilmesi”, Ticaret ve Fikri Mülkiyet Hukuku Dergisi, 2024, Cilt 10, Sayı 1, s. 3-23.
  5. AYAN, Mehmet / AYAN, Nurşen: Kişiler Hukuku, 8. Baskı, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2016.
  6. BAK, Başak: “Medeni Hukuk Açısından Yapay Zekânın Hukuki Statüsü ve Yapay Zekâ Kullanımından Doğan Hukuki Sorumluluk”, Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, 2018, Cilt 9, Sayı 35, s. 211-232.
  7. BAYAMLIOĞLU, Emre: “Akıllı Yazılımlar ve Hukuki Statüsü: Yapay Zekâ ve Kişilik Üzerine Bir Deneme”, (Ed.)
  8. İNCEOĞLU, Mehmet Murat: Uğur Alacakaptan’a Armağan Cilt 2, 1. Baskı, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, İstanbul, 2008, s. 131-140.
  9. BELLMAN, Richard E: An Introduction to Artificial Intelligence: Can Computers Think, 1. Baskı, Boyd & Fraser Publishing Company, San Francisco, 1978.
  10. BER, Ahmet Said: “Yapay Zekânın Hukuki Statüsü ve Kişilik Hakkı Kapsamında Değerlendirilmesi”, Uyuşmazlık Mahkemesi Dergisi, 2019, Cilt 7, Sayı 13, s. 57-100.
APA
Altınmakas, U. (2025). Üretken Yapay Zekâ Tarafından Üretilen Fikri Ürünlerde Yapay Zekânın Eser Sahipliği ve Telif Hakkı. Anadolu Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 11(1), 457-480. https://doi.org/10.54699/andhd.1574273
AMA
1.Altınmakas U. Üretken Yapay Zekâ Tarafından Üretilen Fikri Ürünlerde Yapay Zekânın Eser Sahipliği ve Telif Hakkı. AndHD. 2025;11(1):457-480. doi:10.54699/andhd.1574273
Chicago
Altınmakas, Umut. 2025. “Üretken Yapay Zekâ Tarafından Üretilen Fikri Ürünlerde Yapay Zekânın Eser Sahipliği Ve Telif Hakkı”. Anadolu Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 11 (1): 457-80. https://doi.org/10.54699/andhd.1574273.
EndNote
Altınmakas U (February 1, 2025) Üretken Yapay Zekâ Tarafından Üretilen Fikri Ürünlerde Yapay Zekânın Eser Sahipliği ve Telif Hakkı. Anadolu Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 11 1 457–480.
IEEE
[1]U. Altınmakas, “Üretken Yapay Zekâ Tarafından Üretilen Fikri Ürünlerde Yapay Zekânın Eser Sahipliği ve Telif Hakkı”, AndHD, vol. 11, no. 1, pp. 457–480, Feb. 2025, doi: 10.54699/andhd.1574273.
ISNAD
Altınmakas, Umut. “Üretken Yapay Zekâ Tarafından Üretilen Fikri Ürünlerde Yapay Zekânın Eser Sahipliği Ve Telif Hakkı”. Anadolu Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 11/1 (February 1, 2025): 457-480. https://doi.org/10.54699/andhd.1574273.
JAMA
1.Altınmakas U. Üretken Yapay Zekâ Tarafından Üretilen Fikri Ürünlerde Yapay Zekânın Eser Sahipliği ve Telif Hakkı. AndHD. 2025;11:457–480.
MLA
Altınmakas, Umut. “Üretken Yapay Zekâ Tarafından Üretilen Fikri Ürünlerde Yapay Zekânın Eser Sahipliği Ve Telif Hakkı”. Anadolu Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, vol. 11, no. 1, Feb. 2025, pp. 457-80, doi:10.54699/andhd.1574273.
Vancouver
1.Umut Altınmakas. Üretken Yapay Zekâ Tarafından Üretilen Fikri Ürünlerde Yapay Zekânın Eser Sahipliği ve Telif Hakkı. AndHD. 2025 Feb. 1;11(1):457-80. doi:10.54699/andhd.1574273