Research Article

MENA Hisse Senedi Piyasaları ve Temel Enerji Göstergelerinin Dinamik Bağlantılılığı: Küresel Risk Algısından İçgörüler

Volume: 12 Number: 3 December 30, 2024
TR EN

MENA Hisse Senedi Piyasaları ve Temel Enerji Göstergelerinin Dinamik Bağlantılılığı: Küresel Risk Algısından İçgörüler

Öz

Bu çalışma, Orta Doğu ve Kuzey Afrika (MENA) ülkelerinin borsa endeksleri ile VIX, WTI ham petrol ve doğal gaz fiyatları gibi temel değişkenler arasındaki dinamik bağlantılılığı incelemektedir. MENA bölgesindeki 11 borsanın günlük veri setinin kullanıldığı çalışmada, Zamanla Değişen Parametre Vektör Otoregresif (TVP-VAR) modeli, değişkenler arasındaki dinamik bağlantılılığı analiz etmek için metodolojik çerçeve olarak uygulanmıştır. Çalışmamızın sonuçları, küresel ekonomik olayların bağlantılılık üzerinde farklı etkiler yarattığını göstermektedir. Bu olgu, özellikle COVID-19 salgını ve Rusya-Ukrayna savaşı gibi önemli olaylar sırasında fark edilmektedir. Ayrıca MENA hisse senedi piyasalarının dinamikleri enerji talebindeki değişikliklerden ve fiyat şoklarından etkilenmektedir. Daha da önemlisi, bu etkiler ülke düzeyinde önemli ölçüde farklılık göstermektedir. Bu dönemde Ürdün ve Tunus'ta doğal gaz kaynaklı volatilitede artış yaşanırken, Umman'da düşüş yaşanmıştır. Rusya-Ukrayna savaşı, başta doğalgaz olmak üzere Kuveyt, Bahreyn, Fas ve BAE açısından oynaklığı artırmıştır. Bu olayların etkisi aynı zamanda petrole bağlı dalgalanmalara da uzanarak Mısır, Ürdün, Kuveyt ve Fas gibi ülkeleri etkilemiştir. Özellikle Umman ve Kuveyt Menkul Kıymetler Borsası (KSE), pandemi sırasında oynaklığın net alıcısı olmaktan çıkıp oynaklığın net yayıcısı haline gelmişlerdir.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Abdou, H. A., Elamer, A. A., Abedin, M. Z., & Ibrahim, B. A. (2024). The impact of oil and global markets on Saudi stock market predictability: A machine learning approach. Energy Economics, 132. https://doi.org/10.1016/j.eneco.2024.107416
  2. Abid, F., Bahloul, S., & Mroua, M. (2016). Financial development and economic growth in MENA countries. Journal of Policy Modelling, 38(6), 1099–1117. https://doi.org/10.1016/j.jpolmod.2016.06.006
  3. Abid, I., Goutte, S., Guesmi, K., & Jamali, I. (2019). Transmission of shocks and contagion from U.S. to MENA equity markets: The role of oil and gas markets. Energy Policy, 134. https://doi.org/10.1016/j.enpol.2019.110953
  4. Ahmed, W. M. A. (2018). On the interdependence of natural gas and stock markets under structural breaks. The Quarterly Review of Economics and Finance, 67 (2018) 149–161. https://doi.org/10.1016/j.qref.2017.06.003
  5. Albaity, M., Saadaoui Mallek, R., Bakather, A., & A. Hassan Al-Tamimi, H. (2023b). Heterogeneity of the MENA region’s bank stock returns: Does country risk matter? Journal of Open Innovation: Technology, Market, and Complexity, 9(2). https://doi.org/10.1016/j.joitmc.2023.100057
  6. Albaity, M., Shah, S. F., Al-Tamimi, H. A. H., Rahman, M., & Thangavelu, S. (2023a). Country risk and bank returns: Evidence from MENA countries. The Journal of Economic Asymmetries, 28(2023), e00329. Doi:10.1016/j.jeca.2023.e00329
  7. Alqahtani, A., & Chevallier, J. (2020). Dynamic spillovers between Gulf Cooperation Council’s stocks, VIX, oil and gold volatility indices. Journal of Risk and Financial Management, 13(4), 69. https://doi.org/10.3390/jrfm13040069
  8. Alqahtani, A., Klein, T. & Khalid, A. (2019). The impact of oil price uncertainty on GCC stock markets. Resources Policy, 64, 101526. https://doi.org/10.1016/j.resourpol.2019.101526

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

International Trade Finance

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

December 25, 2024

Publication Date

December 30, 2024

Submission Date

January 31, 2024

Acceptance Date

August 27, 2024

Published in Issue

Year 2024 Volume: 12 Number: 3

APA
Baykut, E., Arifoğlu, A., & Gökgöz, H. (2024). MENA Hisse Senedi Piyasaları ve Temel Enerji Göstergelerinin Dinamik Bağlantılılığı: Küresel Risk Algısından İçgörüler. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 12(3), 1015-1038. https://doi.org/10.18506/anemon.1429010