Research Article

G-20 Ülkelerinin Sağlık Sistemlerinin COVID-19 Döneminde Etkinliklerinin Veri Zarflama Analizi Yöntemi Kullanılmakla Analizi

Volume: 13 Number: 2 August 30, 2025
EN TR

G-20 Ülkelerinin Sağlık Sistemlerinin COVID-19 Döneminde Etkinliklerinin Veri Zarflama Analizi Yöntemi Kullanılmakla Analizi

Öz

COVID-19 pandemisi, küresel sağlık sistemlerinin dayanıklılığını ve etkinliğini test eden benzersiz bir kriz olarak karşımıza çıkmıştır. G-20 ülkeleri, dünya nüfusunun ve ekonomisinin önemli bir kısmını temsil etmektedir ve sağlık sistemlerinin bu süreçteki performansı hem ulusal hem de küresel sağlık sonuçlarını doğrudan etkilemektedir. Bu çalışmada, G-20 ülkelerinin sağlık sistemlerinin COVID-19 dönemindeki etkinliği Veri Zarflama Analizi (VZA) yöntemi ile analiz edilmiştir. Hekim ve hemşire sayısı ile sağlık harcamaları gibi girdiler kullanılarak sağlık statüsü üzerinde etkinlik değerlendirmesi yapılmıştır. Araştırmanın amacı, sağlık insan kaynaklarının pandemiye karşı verdiği tepkileri ve sağlık çıktılarına olan etkilerini analiz etmek, politika yapıcılara gelecekteki krizlere hazırlık için yol gösterecek bulgular sunmaktır. Çalışmanın önemli bulgusu, sağlık harcamalarının GSYH içindeki payı ile sağlık çıktıları arasındaki ilişki olmuştur. Sağlık harcamalarının artırılması, sağlık sistemlerinin pandemi gibi ani krizlere karşı esneklik ve direnç kazanmasına yardımcı olmuştur. Ancak, sadece finansal kaynakların yeterli olmadığını, bu kaynakların etkin bir şekilde yönetilmesi gerektiğini de ortaya koymaktadır. Özellikle sağlık harcamalarının insan kaynağı ve altyapı ile uyumlu bir şekilde kullanılması, sistemin genel etkinliğini artırmaktadır. Çalışma sonucunda G-20 ülkeleri arasında sağlık sistemlerinin etkinliği açısından önemli farklılıklar olduğu gözlemlenmiştir. Daha gelişmiş sağlık altyapısına ve daha yüksek insan kaynağına sahip ülkeler, pandemi sırasında daha iyi sağlık çıktıları elde etmiş ve sağlık hizmetlerini daha sürdürülebilir bir şekilde yönete bilmiştir. Buna karşılık, sağlık hizmetlerine erişimin sınırlı olduğu ve sağlık iş gücü yetersiz olan ülkelerde, ölüm oranlarının daha yüksek ve sağlık sistemlerinin pandemiye karşı direncinin daha zayıf olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Acar, E., Gökkaya, D., & Şenol, O. (2023). Efficiency analysis of middle-income countries in terms of health indicators for the Covid process. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 12(ÖS), 300-317. http://doi.org/10.33206/mjss.1202337
  2. Akbulut, F. & Şenol, O. (2022). Üst gelir grubundaki ülkelerin covid-19 mücadelesinin veri zarflama analizi ile değerlendirilmesi. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13(2), 679-689.
  3. Arslan Aras, İ. (2023). Gelir gruplarına göre COVID-19 pandemisinde sağlık sistem performansı etkinliğinin ölçülmesi. Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 13(26), 731-746.
  4. Banker, R. D., Charnes A. & Cooper, W.W. (1984). Some models for estimating technical and scale inefficiencies in data envelopment analysis. Management Science, 30(9), 1078-1092.
  5. Charnes, A., Cooper, W.W. & Rhodes, E. (1978). Measuring the efficiency of decision making units. North-Holland Publishing Company European Journal of Operational Research. 2, 429-444.
  6. Coelli, T. J., et al. (1998). An introduction to efficiency and productivity analysis. Second Edition. Springer.
  7. Cooper, W. W., Seiford, L. M. & Zhu, J. (2011). Handbook on data envelopment analysis. Second Edition, Springer.
  8. Çeçen, Z. & Akbulut, F. (2023). Düşük gelir grubunda yer alan ülkelerin sağlık göstergelerinin VZA yöntemiyle incelenmesi. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14(1), 241-254.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

International Relations (Other)

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

August 15, 2025

Publication Date

August 30, 2025

Submission Date

January 1, 2025

Acceptance Date

May 3, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 13 Number: 2

APA
Selamzade, F. (2025). G-20 Ülkelerinin Sağlık Sistemlerinin COVID-19 Döneminde Etkinliklerinin Veri Zarflama Analizi Yöntemi Kullanılmakla Analizi. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13(2), 562-584. https://doi.org/10.18506/anemon.1611502