Research Article

Kirlilik Sığınağı Hipotezi: Türkiye Örneği

Volume: 13 Number: 2 August 30, 2025
TR EN

Kirlilik Sığınağı Hipotezi: Türkiye Örneği

Öz

Bu araştırma, 1980-2021 dönemi yıllık verilerini kullanarak Türkiye’ye gelen doğrudan yabancı yatırımların (DYY) karbondioksit emisyonu (CO₂) üzerindeki etkilerini analiz etmektedir. Değişkenlerin durağanlıkları genişletilmiş Dickey-Fuller (ADF) ve Phillips-Perron (PP) testleri ile değerlendirilmiş, Johansen eşbütünleşme testi uzun dönemli ilişkilerin varlığını ortaya koymuştur. Vektör Hata Düzeltme Modeli (VECM) ile kısa ve uzun dönem dinamikleri incelenmiş, nedensellik testi değişkenler arasındaki etkileşimlerin yönünü belirlemiştir. Sonuçlar, kısa dönemde enerji tüketiminin CO₂ emisyonlarını etkileyen tek faktör olduğunu, uzun dönemde ise DYY, gayrisafi yurt içi hasıla (GSYİH) ve enerji tüketiminin CO₂ emisyonları üzerinde anlamlı etkiler yarattığını göstermektedir. Bu bulgular, Türkiye’de DYY’nin çevresel maliyetlerini vurgulamakta ve kirlilik sığınağı hipotezini destekleyerek sürdürülebilir kalkınma politikalarına yönelik çıkarımlar sunmaktadır. Sonuç olarak, Türkiye’de doğrudan yabancı yatırımların çevresel etkileri üzerine yapılan bu çalışma, ülkenin sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşabilmesi için çevre dostu politikaların hayata geçirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Ekonomik büyüme ile çevresel sürdürülebilirlik arasında güçlü bir denge kurulması, yalnızca doğrudan yabancı yatırımların çevreye olan etkilerini azaltmakla kalmayacak, aynı zamanda Türkiye’nin küresel çevre sorumluluklarını yerine getirmesine de katkı sağlayacaktır

Anahtar Kelimeler

References

  1. Addis, A., & Cheng, S. (2023). The nexus between renewable energy, environmental pollution, and economic growth across BRICS and OECD countries: A comparative empirical study. Energy Reports, 10, 3800–3813.
  2. Ahmad, M., Jabeen, G., & Wu, Y. (2021). Heterogeneity of pollution haven/halo hypothesis and Environmental Kuznets Curve hypothesis across development levels of Chinese provinces. Journal of Cleaner Production, 285, 124898.
  3. Akbulut Bekar, S. (2018). The relationship between CO₂ emission and economic growth in Turkey: 1977–2011. Journal of Economic and Administrative Studies, 193–206.
  4. Akçay, S., & Karasoy, A. (2018). The relationship between foreign direct investment and carbon dioxide emissions: The case of Turkey. Ankara University Journal of Political Sciences, 73(2), 501–526.
  5. Akel, V. (2015). Cointegration analysis between stock markets of the Fragile Five countries. International Journal of Management, Economics and Business, 11(24), 75–96.
  6. Akkaya, F., & Atalay Çetin, M. (2024). Are the Environmental Kuznets Curve and Pollution Haven Hypotheses valid for developing countries? Journal of Social Sciences, Çankırı Karatekin University, 29–60.
  7. Aliyu, M. (2005). Foreign direct investment and the environment: Pollution haven hypothesis revisited. (pp. 1–35). Germany: School of Economic, University of East Anglia, Norwich, UK & Department of Economics, Bayero University, Kano, Nigeria.
  8. Arslan, İ., Şengül, O., & Soner, K. (2021). Evaluation of the relationship between foreign trade and environmental pollution in Turkey in the context of the pollution haven hypothesis. The Journal of Social Sciences, 54(54), 347–365.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

International Relations (Other)

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

August 15, 2025

Publication Date

August 30, 2025

Submission Date

January 7, 2025

Acceptance Date

June 12, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 13 Number: 2

APA
Altay, S., & Aslan, M. B. (2025). Kirlilik Sığınağı Hipotezi: Türkiye Örneği. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13(2), 1013-1056. https://doi.org/10.18506/anemon.1614611