Türkiye’nin 2008 Küresel Ekonomik Krizi ve Kovid-19 Kriziyle Mücadelesi

Öz

2001 krizinin ağır etkilerini henüz üzerinden atamadan 2008 Küresel Ekonomik Krizine yakalanan Türkiye şimdi de Kovid-19 virüsünün yol açtığı küresel ekonomik krizle mücadele etmektedir. Neredeyse 10 yılda bir, yeni bir krizle yüzleşen Türkiye, bir yandan bu krizlerle mücadelede deneyim, hareket kabiliyeti ve direnç kazanırken bir yandan da krizlerin yıkıcı etkileri ve toplumsal travma, gelir dağılımında ileri düzeyde bozulma, siyasal ve ekonomik sorunların etkisi ile kapıldığı bu girdaptan kurtulmaya çalışmaktadır. Bu çalışmada ilk olarak 2008 Küresel Ekonomik Krizinin etkileri ve sonuçları incelenmekte daha sonra genel olarak dünyanın 1929 Büyük Buhranından beri karşılaştığı en büyük ekonomik kriz olarak değerlendirilen Kovid-19 Küresel Ekonomik Krizi ele alınarak, bu krizin Türkiye’ye etkileri araştırılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Küresel Kriz
• kovid-19
• ekonomi
• Salgın

The challenge of Turkey with 2008 Global Economic Crisis and Covid-19 Crisis

Abstract

Turkey captured the 2008 Global Economic Crisis without overcoming the heavy effects of the 2001 crisis is now struggling with the global economic crisis caused by the Covid-19 virus. Turkey facing a new crisis in almost every 10 years, on the one hand is to gain experience, mobility and resistance in dealing with this crisis, on the other hand, is trying to get out of this vortex caused by destructive effects of the crisis and social trauma, advanced deterioration in income distribution, political and economic problems. First, the effects and consequences of the 2008 Global Economic Crisis are examined in this study. Then, the Covid-19 Global Economic Crisis, which is generally considered the biggest economic crisis in the world since the Great Depression of 1929, is discussed. The effects of the crisis in Turkey are being investigated.

Keywords

• Global Crisis
• Covid-19
• Economy
• Pandemics

References

1. Acemoğlu D. ve Robinson J. A. (2016). Ulusların Düşüşü, Güç, Zenginlik ve Yoksulluğun Kökenleri, İstanbul: Doğan Egmont Yayımcılık.
2. Açıkgöz, Ö. & Günay, A. (2020). The Early Impact of the Covid-19 Pandemic on the Global and Turkish Economy. Turkish Journal of Medical Sciences, 50, 520-526. doi:10.3906/sag-2004-6
3. Afşar, M. (2011, Ekim). Küresel Kriz ve Türk Bankacılık Sektörüne Yansımaları, Eskişehir Orhangazi Üniversitesi İİBF Dergisi, 143-171.
4. Aşık G.A. ve Sayan S. (2020, Nisan). Korona Günlerinde İstihdamı ve Kırılgan Kesimleri Korumak, TEPAV Politika Notu, 1-8.
5. Ay H. ve Uçar Ö. (2015). Üç Küresel Ekonomik Krizin Analizi, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 17, 11-32
6. Bayar A.A. , Günçavdı Ö. ve Levent H. (2020, Nisan). Covid-19 salgınının Türkiye’de Gelir Dağılımına Etkisi ve Mevcut Politika Seçenekleri, ISTANPOL Politika Raporu, 007, 1-23
7. Bloomberg (2020). Erişim tarihi: 04.05.202, https://www.bloomberght.com/altin-7-haftanin-en-buyuk-haftalik-dususune-hazirlaniyor-2254416
8. Buluş A. ve Kabaklarlı E. (2010), 1929 Ekonomik Buhranı ile Son Dönem Global Krizin Karşılaştırılması, Sosyal Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 10 (19), 1-22.

9. Dağlı O. (2020). Koronavirüs Salgını ve Çin-Afrika İlişkilerine Olası Etkileri, AFAM (Afrika Araştırmacıları Derneği) Raporu, 7, 1-30
10. Demirbaş M. ve Sezgin F.H. (2010). Likidite Krizi Sürecinde Amerika Birleşik Devletleri, Avrupa Birliği’ne Üye Ülkeler ve Türkiye’deki Bankacılık Sektörünün Karşılaştırmalı Etkinlik Analizi: 2006-2010 dönemi, Gazi Üniversitesi İİBF Dergisi, 12/3, 135-158
11. Duman E. ve Işık, N. (2011). Krizlerin Anatomisi: 1929 Ekonomik buhranı ve 2008 Küresel Krizi’nin Karşılaştırılması. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. T.C.
12. Dünya Bankası (20 Nisan 2020). Son Ekonomik Gelişmeler, (Son güncelleme 20 Nisan 2020). Erişim: 06.05.2020, https://www.worldbank.org/tr/country/turkey/overview#3
13. Eryüzlü H. (2020). Covid-19 Ekonomik Etkileri ve Tedbirler: Türkiye’de “Helikopter Para” Uygulaması, Ekonomi Maliye İşletme Dergisi-2020-3(1). Doi: 10.46737/emid.745621, 10-19
14. European Economic Forecast Spring (2020, May). Istitutional Paper, 1-216.
15. Gern, KJ & Hauber P. (2020). Konjunkturschlaglicht Coronavirus Hält Weltkonjunktur in Atem, ZBW-Leibniz-Informationszentrum Wirtschaft, Ökonomische Trends, 100 (3), 223-224. doi: 10.107/s10273-020-2607-5.
16. Gupta M. , Abdelmaksoud A. , Jafferany M. , Lotti T. , Sadoughifar R. And Goldust M. (2020, March). Covid-19 and ekonomy, Dermatologic Therapy Wiley, Leter, 1. doi: 10.1111/dth.13329.
17. IATA (7 Nisan 2020). IATA Raporu, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü, http://web.shgm.gov.tr/tr/haberler/6350-iata-covid-19-nedeniyle-25-milyon-calisanin-isinin-risk-altinda-oldugunu-acikladi
18. ILO (29.04.2020). ILO Monitor: COVID-19 and The World of Work. Third Edition Updated Estimates and Analysis, 1-23.
19. IMF (2020). Hites Ahir, Nicholas Blum, Daveide Furceri, Global Uncertainty Related to Coronavirus at Record High. Erişim Tarihi: 21.04.2020
20. Invest Yatırım (11 Mart 2020). Coronavirus’un Finansal Piyasalara Etkisi. Erişim tarihi: 09.05.2020, https://www.investaz.com.tr/blog/corona-korona-virusunun-finansal-piyasalara-etkisi/
21. İnam, A. (26.03. 2020). Korona Öldürecek mi? Olduracak mı? Erişim tarihi: 21.04.2020, https://fikirturu.com/2020/03/26/korona-oldurecek-mi-olduracak-mi/
22. İsmailoğlu, M. ve Çetin, M. (2012). 2008 Küresel Krizi Sonrası Avrupa’da Yükselen Popülist Hareketler. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Avrupa Birliği Ana Bilim Dalı, İstanbul.
23. Karabıyık L. ve Anbar A. (2010). Küresel Ekonomik Krizin Doğrudan Yabancı Yatırımlar Üzerindeki Etkisi, Muhasebe ve Finansman Dergisi, 46, 44-57.
24. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Karaman.
25. Kaykusuz M. (2016). İktisadi Kriz Teorileri, Bursa: Ekin Basın Yayın Dağıtım. Kentikelenis A., Gabor D., Ortiz I., Stubbs T., McKee M. and Stuckler D. (2020, April). Softening the outbreak of the outbreak: Will the International Monetary Fund and the World Bank make things worse?, Lancet Global Health 2020 Comment. 1-2. https://doi.org/10.1016/S2214-109X(20)30135-2
26. Kickbusch I. Leung G.M, Bhutta Z.A. , Matsoso M. P. , Ihekweazu C.And Abbasi K. (2020, April). Covid-19: How a Virus is Turning The World Upside Down, BMJ 2020 Editorials, 1-3. doi: 10.1136/bmj.m1336.
27. Kutlu, H. A. ve Demirci N.S. (2011, Ekim). Küresel Finansal Krizi (2007-?) Ortaya Çıkaran Nedenler, Krizin Etkileri, Krizden Kısmi Çıkış ve Mevcut Durum. Muhasebe ve Finansman Dergisi, 121-136.
28. McKee M. & Stuckler D. (2020, April). Covid-19 will Damage Health Not Just Now But Also In The Future, Nature Medicine, 1-3. https://doi.org/10.1038/s41591-020-0863-y
29. OECD (2019). Economic Surveys: Chine 2019, 8. Doi:https://doi.org/10.1787/eco_surveys-chn-2019-en https://read.oecd-ilibrary.org/economics/oecd-economic-surveys-china-2019_eco_surveys-chn-2019-en#page10
30. OECD (02.03.2020). Interim Economic Assessment Coronavirus: The world economy at risk, 1-18.
31. Özatay F. ve Sak G., (2020, Mayıs), COVİD 19 ve Normalleşme, Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı (TEPAV) Politika Notu, 1-6.
32. Öztürk, S., Özdemir, A. and Ülger Ö. (2011). Küresel Ekonomik Kriz ve Türkiye’nin Para Politikaları Üzerine Etkileri, Internatıonal Conference On Eurasian Economies 2012, 298-303.
33. Pierce, B. (2020, March). COVID-19: Cash Born Analysis, IATA. Polat A.M. (2018). Küresel Finansal Krizin Nedenleri, Injosos Al-Farabı Internatıonal Journal On Socıal Scıences, 2/1, 177-195.
34. Rystad Energy (29 April 2020). Covid-19 Report 8th Edition, Global Outbreak Overview and Its Impact on the Energy Sector, Public Version, 1-24.
35. Takım, A. (2011). Küresel Krizin Türkiye’de Finansal Kesim Üzerindeki Etkileri, Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 10:35, 337-352.
36. Topbaş N. (2009). Finansal Kriz Ortamında Bankaların Muhasebe Sistemlerinde Gerçeğe Uygun Değerleme Yönteminin etkileri, Bankacılar Dergisi, 68, 56-64.
37. T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı (2020).Erişim: 16.10.2020. https://www.hmb.gov.tr/kamu-finansmani-istatistikleri
38. T.C. Sağlık Bakanlığı (2020). Erişim:5.05.2020. https://covid19bilgi.saglik.gov.tr/tr/
39. TOBB (2009). Ekonomik Rapor (65. Genel Kurul) Yayın No: 2010 / 110, 1-153. TÜİK (2020, Mart). Türkiye İstatistik Kurumu, Dış Ticaret istatistikleri, Mart 2020.
40. TÜİK (2020, Nisan), Türkiye İstatistik Kurumu, Tüketici Fiyat Endeksi, Nisan 2020.
41. TÜİK (2020, Nisan) Türkiye İstatistik Kurumu, İşgücü İstatistikleri, Nisan 2020.
42. Ulusoy K. M. (2020, Şubat). Koronavirüs’ün Ekonomik ve Finansal Etkileri, Stratejik Düşünce Enstitüsü SD Analiz.
43. UNCTAD (2020, April). Trade and Development Report Update, From the Great Lockdown, to the Great Meltdown: Developing Country Debt in the Time of Covid-19, 1-16.
44. UNWTO (28 April 2020). COVID - 19 Related Travel Restrictions A Global Rewiev for Tourism Second Report as of 28 April 2020, 1-16.
45. Ünveren B. (31.03.2020) Koronovarise Karşı Hangi ülke Hangi Ekonomik Önlemi Aldı? Erişim tarihi: 21.04.2020, https://www.dw.com/tr/koronavir%C3%BCse-kar%C5%9F%C4%B1-hangi-%C3%BClke-hangi-ekonomik-%C3%B6nlemi-ald%C4%B1/a-52969655
46. WHO (26.04.2020) tarihli, 97 Sayılı Durum Raporu. Erişim tarihi: 27.04.2020 https://www.who.int/docs/default-source/coronaviruse/situation-reports/20200426-sitrep-97-covid-19.pdf?sfvrsn=d1c3e800_6
47. WWTC (2020). WTTC Covid-19 Impact 2020, Erişim: 03.05.2020 https://wttc.org/en-gb/COVID-19/Recovery-Post-COVID-19
48. Yavuz, A., Şataf, C. ve Kır, S. (2013). Avrupa’da Borç Krizi ve Çözüm Arayışları, Afyon Kocatepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 15 (2), 131-154.
49. Yeldan, E. (2009). Kapitalizmin Yeniden Finansallaşması ve 2007/2008 Krizi: Türkiye Krizin Neresinde?, Çalışma ve Toplum Dergisi, 20, 1-18.
50. Yıldırım, S. (2010). 2008 Yılı Küresel Ekonomi Krizinin Dünya ve Türkiye Ekonomisine Etkileri. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, (1), 47-55.
51. Yıldız, Z. ve Durgun A. (2010). 2008 Küresel Krizi ve Turizm Sektörü Üzerine Etkileri, Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 2 (1), 1-15.