Research Article

İbn Hazm’ın Mürcie’den Saydığı Ekollerin İman Tanımlarına Yönelttiği Eleştiriler

Volume: 9 Number: İDEKTA July 31, 2021
EN TR

İbn Hazm’ın Mürcie’den Saydığı Ekollerin İman Tanımlarına Yönelttiği Eleştiriler

Abstract

Mürcie, siyasî ve itikadî bir fırka olarak büyük günah işleyenlerin durumlarını Allah’a havale edip, dini anlamdaki sorumlulukları hakkında fikir beyan etmeyen kişilere verilen ortak bir isimdir. Bununla beraber Mürcie hakkında “amelleri niyet ve inançtan sonraya bırakanlar”, “büyük günah işleyenlere ümit verenler” veya “imanı sırf dille ikrardan ibaret görenler” şeklinde çeşitli isimlendirilmeler de yapılmıştır. Mürcie, Emevîler’in Hâricîler ve onların dışında diğer muhaliflerine karşı acımasız davranışlarına ve mevâlîyi küçük görmelerine, özellikle de Müslümanların birbirlerini öldürmelerine tepki olarak ortaya çıkmış, uzlaşmacı ve ümmetin birliğini savunan bir ekoldur. İʻtikadî, siyasî, fıkhî ve tasavvufî konularda pek çok görüş ortaya koyan Mürcie, daha çok iman nazariyeleriyle dikkat çekmiştir. İslam kaynaklarında onlardan söz edilirken özellikle iman hakkındaki görüşleri üzerinde durulmuş ve onlara çeşitli eleştiriler yapılmıştır. İbn Hazm, Tarih, Coğrafya Dinler Tarihi, Kelam, Fıkıh ve daha başka alanlarda derin bilgi sahibi olan Endülüslü Müslüman âlimlerden biridir. O, yazdığı eserlerinde bu disiplinlerin kapsamına giren konulara dair kendi görüşlerini ortaya koymuştur. Bununla beraber yanlış gördüğü, kendi düşüncesine aykırı bulduğu kişi ve fırkaları düşüncelerini eleştirmekten çekinmemiştir. Bu çalışmada İbn Hazm’ın benimsediği Ehl-i Sünnetin iman anlayışı çerçevesinde imanın tanımının ve kapsamının ne olduğu ortaya konulmaya çalışılacak İbn Hazm’ın kendi iman anlayışına uymayan diğer ekolleri Mürcie’den sayıp onlara yönelttiği eleştiriler ve bu ekollerin iman hakkındaki görüşlerinin yanlışlığını ortaya koymak adına getirdiği deliller ele alınacaktır.

Keywords

References

  1. Abdulhalim Üveys. İbn Hazm el-Endelûsî ve cuhuduhu fi’l-bahsi’t-tarihî ve’l-hedarî. İkinci baskı, Kahire: 1998.
  2. Apaydın H. Yunus. “İbn Hazm”, Türkiye Diyanet Vakfı Diyanet İslam Ansiklopedisi, 20/58-51 İstanbul: TDV Yayınları, 1999.
  3. Bağdâdî, Ebû Mansûr Abdülkahir b. Tâhir b. Muhammed et-Temîmî. el-Farku beyne’l-firak. Kahire: Mektebetu İbn Sînâ, ts.
  4. Buhârî, Ebu Abdillah Muhammed b. İsmail b. İbrahim. el-Camiu’s-sahih. Dımeşk: Daru İbn Kesir. 2002.
  5. Ebu Hanife, Numan b. Sabit b. Zûtâ. Fıkhu’l-Ekber, İmam Azam’ın Beş Eseri. Çev. Mustafa Öz, 13. Baskı İstanbul: İfav Yayınları, 2017.
  6. İbn Hazm, Ebû Muhammed Ali b. Ahmed. el-Fasl Dinler ve Mezhepler Tarihi. Çev. Halil İbrahim Bulut, İstanbul: Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı Yayınları, 2017.
  7. İbn Hallikân, Ebu’l-Abbas, Şemsuddin Ahmed b. Muhammed. Vefeyâtu’l-a‘yân, ve ebnâu ebnâi’z-zaman. Thk. Dr. İhsan Abbas, Beyrut: Daru Sadır, 1968.
  8. Karadaş Cafer. “İbn Hazm ve Eş‘ârîlik Eleştirisi” Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 18/1, Bursa: 2009, 89-102.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Publication Date

July 31, 2021

Submission Date

March 30, 2021

Acceptance Date

July 4, 2021

Published in Issue

Year 2021 Volume: 9 Number: İDEKTA

APA
Arca, A. (2021). İbn Hazm’ın Mürcie’den Saydığı Ekollerin İman Tanımlarına Yönelttiği Eleştiriler. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9(İDEKTA), 17-24. https://doi.org/10.18506/anemon.906763
AMA
1.Arca A. İbn Hazm’ın Mürcie’den Saydığı Ekollerin İman Tanımlarına Yönelttiği Eleştiriler. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2021;9(İDEKTA):17-24. doi:10.18506/anemon.906763
Chicago
Arca, Abdullah. 2021. “İbn Hazm’ın Mürcie’den Saydığı Ekollerin İman Tanımlarına Yönelttiği Eleştiriler”. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 9 (İDEKTA): 17-24. https://doi.org/10.18506/anemon.906763.
EndNote
Arca A (July 1, 2021) İbn Hazm’ın Mürcie’den Saydığı Ekollerin İman Tanımlarına Yönelttiği Eleştiriler. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 9 İDEKTA 17–24.
IEEE
[1]A. Arca, “İbn Hazm’ın Mürcie’den Saydığı Ekollerin İman Tanımlarına Yönelttiği Eleştiriler”, Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, vol. 9, no. İDEKTA, pp. 17–24, July 2021, doi: 10.18506/anemon.906763.
ISNAD
Arca, Abdullah. “İbn Hazm’ın Mürcie’den Saydığı Ekollerin İman Tanımlarına Yönelttiği Eleştiriler”. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 9/İDEKTA (July 1, 2021): 17-24. https://doi.org/10.18506/anemon.906763.
JAMA
1.Arca A. İbn Hazm’ın Mürcie’den Saydığı Ekollerin İman Tanımlarına Yönelttiği Eleştiriler. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2021;9:17–24.
MLA
Arca, Abdullah. “İbn Hazm’ın Mürcie’den Saydığı Ekollerin İman Tanımlarına Yönelttiği Eleştiriler”. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, vol. 9, no. İDEKTA, July 2021, pp. 17-24, doi:10.18506/anemon.906763.
Vancouver
1.Abdullah Arca. İbn Hazm’ın Mürcie’den Saydığı Ekollerin İman Tanımlarına Yönelttiği Eleştiriler. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2021 Jul. 1;9(İDEKTA):17-24. doi:10.18506/anemon.906763