Demokrat Parti İktidarının İlk Dönemi ve Refik Koraltan (1950-1954)

Necdet Hayta; Özlem Yıldırım Kırış

doi:10.46955/ankuayd.850556

Demokrat Parti İktidarının İlk Dönemi ve Refik Koraltan (1950-1954)

Abstract

Refik Koraltan, Osmanlı Devleti’nin son döneminde doğmuş ve Cumhuriyet’in kuruluşundan başlayarak, 27 Mayıs 1960 Askeri Darbesine kadar aktif siyasi hayatın içinde yer almış bir devlet adamıdır. 7 Haziran 1945 tarihinde CHP içerisinde genel itibariyle liberalleşmeyi talep eden reformlar yapılmasını öngören ‘Dörtlü Takriri’ veren isimler arasında yer almıştır. Koraltan, CHP tarafından 27 Kasım 1945 tarihinde partiden çıkarılmıştır. 6 Ocak 1946 yılında Demokrat Parti’nin kurucuları arasında yer almış ve 1946 Genel Seçimlerinde Demokrat Parti İçel Milletvekili olarak seçilmiştir. 1950 Genel Seçimlerde iktidara gelen Demokrat Parti döneminde Refik Koraltan, TBMM Başkanı olarak görev yapmıştır. 27 Mayıs Askeri Darbesi ile siyasi hayatı son bulmuştur. Bu çalışmada 1950-1954 yılları arasında Demokrat Parti iktidarı döneminde yaşanan gelişmeler ve Demokrat Parti kurucularından olan Koraltan’ın söz konusu dönemde yaşanan gelişmelere karşı tutum ve düşünceleri incelenmeye çalışılmıştır. 1950 seçimleri sonucunda Cumhuriyet Halk Partisi, iktidarı Demokrat Partiye bırakmıştır. Demokrat Partide yapılan iş bölümüne göre dört kurucudan Celal Bayar Cumhurbaşkanlığı, Adnan Menderes Başbakanlık, Fuat Köprülü Dış İşleri Bakanlığı ve Refik Koraltan TBMM başkanlığı görevlerine gelmişlerdir. 1950-1954 döneminde; Bulgaristan’dan göç eden Türkler, Millet Partisinin kapatılması, Basın Kanunu, Af Kanunu, Kore Savaşına Türk askerinin gönderilmesi, iktidar ve muhalefet partileri arasında zaman zaman meydana gelen tartışmalar başta olmak üzere birçok konu gündemi meşgul etmiştir. Çalışmada Demokrat Parti ve parti nezdinde TBMM’si Başkanı olarak Refik Koraltan’ın olaylara karşı tutum ve düşünceleri değerlendirilmeye çalışılmıştır.

Keywords

References

T.C. Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivi (BCA), TBMM Zabıt Cerideleri
Ağaoğlu, Samet, İpin Gölgesindeki Günler/Arkadaşım Menderes Marmara’da Bir Ada, Alkım Yay., İstanbul, 2004.
Albayrak, Mustafa, Türk Siyasi Tarihinde Demokrat Parti (1946- 1960), Phoenix Yay., 2004.
Anadol, Cemal, Türk Siyaset Tarihinde Demokrat Parti, Yeni Kuvayı Milliye Yay., İstanbul, 2004.
Birand, Mehmet Ali, Can Dündar, Bülent Çaplı, Demirkırat Bir Demokrasinin Doğuşu, 10.Baskı, Doğan Yay., İstanbul, 2005.
Eroğul, Cem, Demokrat Parti Tarihi ve İdeolojisi, 3. Baskı, İmge Kitabevi, Ankara, 1998.
Kabasakal, Mehmet, Türkiye’de Siyasal Parti Örgütlenmesi (1908-1960), Tekin Yay., Ankara, 1991.
Karpat, Kemal, Türk Demokrasi Tarihi, İstanbul Matbaası, 1967.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Political Science

Journal Section

Research Article

Authors

Necdet Hayta ^*
0000-0002-8707-3637
Türkiye

Özlem Yıldırım Kırış ^*
0000-0001-8901-4190
Türkiye

Publication Date

December 25, 2020

Submission Date

June 4, 2020

Acceptance Date

September 23, 2020

Published in Issue

Year 2020 Volume: - Number: 67

DOI

https://doi.org/10.46955/ankuayd.850556

IZ

https://izlik.org/JA45MS24DL

Cite

RIS / Bibtex

APA

Hayta, N., & Yıldırım Kırış, Ö. (2020). Demokrat Parti İktidarının İlk Dönemi ve Refik Koraltan (1950-1954). Atatürk Yolu Dergisi, -(67), 323-346. https://doi.org/10.46955/ankuayd.850556

AMA

1.Hayta N, Yıldırım Kırış Ö. Demokrat Parti İktidarının İlk Dönemi ve Refik Koraltan (1950-1954). JOAY. 2020;-(67):323-346. doi:10.46955/ankuayd.850556

Chicago

Hayta, Necdet, and Özlem Yıldırım Kırış. 2020. “Demokrat Parti İktidarının İlk Dönemi Ve Refik Koraltan (1950-1954)”. Atatürk Yolu Dergisi - (67): 323-46. https://doi.org/10.46955/ankuayd.850556.

EndNote

Hayta N, Yıldırım Kırış Ö (December 1, 2020) Demokrat Parti İktidarının İlk Dönemi ve Refik Koraltan (1950-1954). Atatürk Yolu Dergisi - 67 323–346.

IEEE

[1]N. Hayta and Ö. Yıldırım Kırış, “Demokrat Parti İktidarının İlk Dönemi ve Refik Koraltan (1950-1954)”, JOAY, vol. -, no. 67, pp. 323–346, Dec. 2020, doi: 10.46955/ankuayd.850556.

ISNAD

Hayta, Necdet - Yıldırım Kırış, Özlem. “Demokrat Parti İktidarının İlk Dönemi Ve Refik Koraltan (1950-1954)”. Atatürk Yolu Dergisi -/67 (December 1, 2020): 323-346. https://doi.org/10.46955/ankuayd.850556.

JAMA

1.Hayta N, Yıldırım Kırış Ö. Demokrat Parti İktidarının İlk Dönemi ve Refik Koraltan (1950-1954). JOAY. 2020;-:323–346.

MLA

Hayta, Necdet, and Özlem Yıldırım Kırış. “Demokrat Parti İktidarının İlk Dönemi Ve Refik Koraltan (1950-1954)”. Atatürk Yolu Dergisi, vol. -, no. 67, Dec. 2020, pp. 323-46, doi:10.46955/ankuayd.850556.

Vancouver

1.Necdet Hayta, Özlem Yıldırım Kırış. Demokrat Parti İktidarının İlk Dönemi ve Refik Koraltan (1950-1954). JOAY. 2020 Dec. 1;-(67):323-46. doi:10.46955/ankuayd.850556

Cited By

Basın 14’ler Hakkında Ne Düşünüyordu? Akis’in Gözüyle 14’ler (13 Kasım 1960- 30 Haziran 1963)

Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi

https://doi.org/10.32600/huefd.906743