Demokrat Parti İktidarının İlk Dönemi ve Refik Koraltan (1950-1954)

Necdet Hayta; Özlem Yıldırım Kırış

doi:10.46955/ankuayd.850556

Demokrat Parti İktidarının İlk Dönemi ve Refik Koraltan (1950-1954)

Öz

Refik Koraltan, Osmanlı Devleti’nin son döneminde doğmuş ve Cumhuriyet’in kuruluşundan başlayarak, 27 Mayıs 1960 Askeri Darbesine kadar aktif siyasi hayatın içinde yer almış bir devlet adamıdır. 7 Haziran 1945 tarihinde CHP içerisinde genel itibariyle liberalleşmeyi talep eden reformlar yapılmasını öngören ‘Dörtlü Takriri’ veren isimler arasında yer almıştır. Koraltan, CHP tarafından 27 Kasım 1945 tarihinde partiden çıkarılmıştır. 6 Ocak 1946 yılında Demokrat Parti’nin kurucuları arasında yer almış ve 1946 Genel Seçimlerinde Demokrat Parti İçel Milletvekili olarak seçilmiştir. 1950 Genel Seçimlerde iktidara gelen Demokrat Parti döneminde Refik Koraltan, TBMM Başkanı olarak görev yapmıştır. 27 Mayıs Askeri Darbesi ile siyasi hayatı son bulmuştur. Bu çalışmada 1950-1954 yılları arasında Demokrat Parti iktidarı döneminde yaşanan gelişmeler ve Demokrat Parti kurucularından olan Koraltan’ın söz konusu dönemde yaşanan gelişmelere karşı tutum ve düşünceleri incelenmeye çalışılmıştır. 1950 seçimleri sonucunda Cumhuriyet Halk Partisi, iktidarı Demokrat Partiye bırakmıştır. Demokrat Partide yapılan iş bölümüne göre dört kurucudan Celal Bayar Cumhurbaşkanlığı, Adnan Menderes Başbakanlık, Fuat Köprülü Dış İşleri Bakanlığı ve Refik Koraltan TBMM başkanlığı görevlerine gelmişlerdir. 1950-1954 döneminde; Bulgaristan’dan göç eden Türkler, Millet Partisinin kapatılması, Basın Kanunu, Af Kanunu, Kore Savaşına Türk askerinin gönderilmesi, iktidar ve muhalefet partileri arasında zaman zaman meydana gelen tartışmalar başta olmak üzere birçok konu gündemi meşgul etmiştir. Çalışmada Demokrat Parti ve parti nezdinde TBMM’si Başkanı olarak Refik Koraltan’ın olaylara karşı tutum ve düşünceleri değerlendirilmeye çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

T.C. Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivi (BCA), TBMM Zabıt Cerideleri
Ağaoğlu, Samet, İpin Gölgesindeki Günler/Arkadaşım Menderes Marmara’da Bir Ada, Alkım Yay., İstanbul, 2004.
Albayrak, Mustafa, Türk Siyasi Tarihinde Demokrat Parti (1946- 1960), Phoenix Yay., 2004.
Anadol, Cemal, Türk Siyaset Tarihinde Demokrat Parti, Yeni Kuvayı Milliye Yay., İstanbul, 2004.
Birand, Mehmet Ali, Can Dündar, Bülent Çaplı, Demirkırat Bir Demokrasinin Doğuşu, 10.Baskı, Doğan Yay., İstanbul, 2005.
Eroğul, Cem, Demokrat Parti Tarihi ve İdeolojisi, 3. Baskı, İmge Kitabevi, Ankara, 1998.
Kabasakal, Mehmet, Türkiye’de Siyasal Parti Örgütlenmesi (1908-1960), Tekin Yay., Ankara, 1991.
Karpat, Kemal, Türk Demokrasi Tarihi, İstanbul Matbaası, 1967.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Siyaset Bilimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Necdet Hayta ^*
0000-0002-8707-3637
Türkiye

Özlem Yıldırım Kırış ^*
0000-0001-8901-4190
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

25 Aralık 2020

Gönderilme Tarihi

4 Haziran 2020

Kabul Tarihi

23 Eylül 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: - Sayı: 67

DOI

https://doi.org/10.46955/ankuayd.850556

IZ

https://izlik.org/JA45MS24DL

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Hayta, N., & Yıldırım Kırış, Ö. (2020). Demokrat Parti İktidarının İlk Dönemi ve Refik Koraltan (1950-1954). Atatürk Yolu Dergisi, -(67), 323-346. https://doi.org/10.46955/ankuayd.850556

AMA

1.Hayta N, Yıldırım Kırış Ö. Demokrat Parti İktidarının İlk Dönemi ve Refik Koraltan (1950-1954). AYOD. 2020;-(67):323-346. doi:10.46955/ankuayd.850556

Chicago

Hayta, Necdet, ve Özlem Yıldırım Kırış. 2020. “Demokrat Parti İktidarının İlk Dönemi ve Refik Koraltan (1950-1954)”. Atatürk Yolu Dergisi - (67): 323-46. https://doi.org/10.46955/ankuayd.850556.

EndNote

Hayta N, Yıldırım Kırış Ö (01 Aralık 2020) Demokrat Parti İktidarının İlk Dönemi ve Refik Koraltan (1950-1954). Atatürk Yolu Dergisi - 67 323–346.

IEEE

[1]N. Hayta ve Ö. Yıldırım Kırış, “Demokrat Parti İktidarının İlk Dönemi ve Refik Koraltan (1950-1954)”, AYOD, c. -, sy 67, ss. 323–346, Ara. 2020, doi: 10.46955/ankuayd.850556.

ISNAD

Hayta, Necdet - Yıldırım Kırış, Özlem. “Demokrat Parti İktidarının İlk Dönemi ve Refik Koraltan (1950-1954)”. Atatürk Yolu Dergisi -/67 (01 Aralık 2020): 323-346. https://doi.org/10.46955/ankuayd.850556.

JAMA

1.Hayta N, Yıldırım Kırış Ö. Demokrat Parti İktidarının İlk Dönemi ve Refik Koraltan (1950-1954). AYOD. 2020;-:323–346.

MLA

Hayta, Necdet, ve Özlem Yıldırım Kırış. “Demokrat Parti İktidarının İlk Dönemi ve Refik Koraltan (1950-1954)”. Atatürk Yolu Dergisi, c. -, sy 67, Aralık 2020, ss. 323-46, doi:10.46955/ankuayd.850556.

Vancouver

1.Necdet Hayta, Özlem Yıldırım Kırış. Demokrat Parti İktidarının İlk Dönemi ve Refik Koraltan (1950-1954). AYOD. 01 Aralık 2020;-(67):323-46. doi:10.46955/ankuayd.850556

Cited By

Basın 14’ler Hakkında Ne Düşünüyordu? Akis’in Gözüyle 14’ler (13 Kasım 1960- 30 Haziran 1963)

Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi

https://doi.org/10.32600/huefd.906743