Research Article

TÜRK - YUNAN NÜFUS MÜBADELESİ SIRASINDA TİFÜS

Volume: - Number: 68 May 27, 2021

TÜRK - YUNAN NÜFUS MÜBADELESİ SIRASINDA TİFÜS

Abstract

Savaş ve göç dönemlerinde yaygın olarak görülen bulaşıcı hastalıklar, Türk - Yunan Nüfus Mübadelesi’nde de kendini göstermiştir. Mübadele işlerini yürütmek için Mübadele, İmar ve İskân Vekâleti adını taşıyan geniş kadrolu bir vekâlet kurulmuş, yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti’nin sağlık altyapısının yetersizliği nedeniyle sağlık işlerinde Kızılay’ın da yardımına başvurulmuştur. Mübadele, İmar ve İskân Vekâleti ile Kızılay arasında yapılan çalışma programı ile mübadillerin sağlık kontrolleri büyük oranda Kızılay’a devredilmiştir. Yunanistan’daki bindirme iskelelerinde ve Türkiye’deki indirme iskelelerinde mübadillerin sağlık kontrollerini yapacak sağlık heyetleri görevlendirilmiş, yeteri kadar doktor, hemşire ve hastabakıcının bulunduğu hastane ve dispanserler açılmıştır. Mübadiller arasında görülen bulaşıcı hastalıklardan biri de henüz koruyucu bir aşının ve tedavi amaçlı kullanılan etkili bir ilacın bulunamadığı tifüs hastalığı olmuştur. Tifüs hastalığının bitler vasıtasıyla bulaştığı bilindiğinden mübadillerin kişisel temizliğine ve bit kontrollerine son derece dikkat edilmiştir. İskân bölgelerine götürülmeden evvel çeşitli bölgelerdeki karantina noktalarında tutulan mübadillerin buralardaki hamamlarda yıkanmaları sağlanmış, eşyaları etüv makinesinden geçirilerek dezenfekte edilmiştir. Alınan tüm önlemlere rağmen tifüs hastalığının önüne geçilememiş, özellikle Orta Karadeniz ve İç Anadolu bölgelerinde tifüs vakalarına rastlanmıştır. Bu çalışmada, mübadele yıllarında görülen tifüs vakaları Türkiye Kızılay Derneği Arşivi ve Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivi belgelerinden yararlanılarak tespit edilmiş, hastalığın tüm ülkeyi etkileyen bir salgına dönüşmemesi için alınan tedbirler incelenerek sonuçları değerlendirilmiştir.

Keywords

References

  1. Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivi, Türkiye Kızılay Derneği Arşivi.
  2. 1925-1926 Türkiye Cumhuriyeti Devlet Salnamesi, Matbaa-i Amire, İstanbul, 1926.
  3. İskân Tarihçesi, Hamit Matbaası, İstanbul, 1932.
  4. Türkiye Büyük Millet Meclisi Zabıt Ceridesi, Devre II, İçtima Senesi II, Cilt 9, TBMM Matbaası, Ankara, 1975.
  5. Türkiye Hilal-i Ahmer Cemiyeti Merkez-i Umumisi Tarafından 1341 Senesi Hilal-i Ahmer Meclis-i Umumisine Takdim Edilen (1339-1340) İki Senelik Devreye Ait Rapor, Hilal Matbaası, İstanbul, 1341.
  6. Aghatabay, Cahide Zengin, Mübadelenin Mazlum Misafirleri Mübadele ve Kamuoyu 1923-1930, Bengi Kitap Yayın, İstanbul, 2009.
  7. Aksu, Lutfi, Lekeli Humma (Tifüs), Ulusal Matbaa, Ankara, 1943.
  8. Arı, Kemal, Büyük Mübadele, Türkiye’ye Zorunlu Göç (1923-1925), Tarih Vakfı Yurt Yayınları, İstanbul, 2000.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Publication Date

May 27, 2021

Submission Date

September 17, 2020

Acceptance Date

April 6, 2021

Published in Issue

Year 2021 Volume: - Number: 68

APA
Çınar, S. (2021). TÜRK - YUNAN NÜFUS MÜBADELESİ SIRASINDA TİFÜS. Atatürk Yolu Dergisi, -(68), 283-314. https://doi.org/10.46955/ankuayd.943731
AMA
1.Çınar S. TÜRK - YUNAN NÜFUS MÜBADELESİ SIRASINDA TİFÜS. JOAY. 2021;-(68):283-314. doi:10.46955/ankuayd.943731
Chicago
Çınar, Semih. 2021. “TÜRK - YUNAN NÜFUS MÜBADELESİ SIRASINDA TİFÜS”. Atatürk Yolu Dergisi - (68): 283-314. https://doi.org/10.46955/ankuayd.943731.
EndNote
Çınar S (May 1, 2021) TÜRK - YUNAN NÜFUS MÜBADELESİ SIRASINDA TİFÜS. Atatürk Yolu Dergisi - 68 283–314.
IEEE
[1]S. Çınar, “TÜRK - YUNAN NÜFUS MÜBADELESİ SIRASINDA TİFÜS”, JOAY, vol. -, no. 68, pp. 283–314, May 2021, doi: 10.46955/ankuayd.943731.
ISNAD
Çınar, Semih. “TÜRK - YUNAN NÜFUS MÜBADELESİ SIRASINDA TİFÜS”. Atatürk Yolu Dergisi -/68 (May 1, 2021): 283-314. https://doi.org/10.46955/ankuayd.943731.
JAMA
1.Çınar S. TÜRK - YUNAN NÜFUS MÜBADELESİ SIRASINDA TİFÜS. JOAY. 2021;-:283–314.
MLA
Çınar, Semih. “TÜRK - YUNAN NÜFUS MÜBADELESİ SIRASINDA TİFÜS”. Atatürk Yolu Dergisi, vol. -, no. 68, May 2021, pp. 283-14, doi:10.46955/ankuayd.943731.
Vancouver
1.Semih Çınar. TÜRK - YUNAN NÜFUS MÜBADELESİ SIRASINDA TİFÜS. JOAY. 2021 May 1;-(68):283-314. doi:10.46955/ankuayd.943731