-

Abstract

In this study, the effect of different salinity levels (1.60, 2.87, 4.14, 5.41, 6.68 and 7.95 dS m) on Balıkesir garlic was evaluated by the determination of yield and quality parameters such as total dry matter, total soluble solids, total sugar, total acid, vitamin C and protein. The experiment was conducted incompletely randomized design with six replicates under greenhouse conditions. The results revealed that different treatments of salinity had statistically considerable1. GirişKültür bitkilerinde tuz stresine neden olan tuzlu topraklar, dünyada geniş alanlar kaplamaktadır (Uno et al 1996). Toprak tuzluluğu, tarımsal üretimi sınırlandıran önemli etmenlerden biridir (Szabolcs 1994) ve yüksek düzeyde ekonomik kayıplara neden olmaktadır (Mahajan & Tuteja 2005). Tuz stresi, bitki büyüme ve gelişmesini dolayısı ile verimliliğini olumsuz yönde etkilemektedir (Zahra et al 2010). Bununla birlikte, söz konusu olumsuz etkiler, bitki türlerine göre değişim göstermektedir (Torech & Thompson 1993).Sarımsak ülkemizin her tarafında yetiştirilen ve çevre şartlarına iyi adapte olabilen bir sebzedir (Vural et al 2000). Türkiye, sarımsak üretiminde söz sahibi ülkeler arasında olup dünya sarımsak üretimi içerisinde yaklaşık % 4’lük pay ile yedinci sırada yer almaktadır (Taban et al 2004; Ipek et al 2008). Türkiye’de 2012 yılı tarım istatistik verilerine göre 79433 ton/yıl sarımsak üretilmektedir. Maas & Hofmann (1977) göre, sarımsak tuzluluğa orta derecede duyarlı ve diğer birçok sebzeye göre tuza toleransı biraz daha yüksektir. Toprak tuzluluğunun 3.9 dS mve üzerine çıktığı koşullarda verim azalmaya başlamakta ve tuzluluk 7.4 dS m’ye ulaştığında tüm verim bileşenlerindeki (toplam verim, baş ağırlığı ve çapı) azalma % 50’ye kadar ulaşmaktadır. Düşük tuz konsantrasyonlarında verim azalması, bireysel baş ağırlığındaki düşüşler ile gerçekleşmektedir. Yüksek tuz konsantrasyonlarında ise verimdeki azalmada daha çok birim alandaki baş sayısının azalması rol oynamaktadır (Francois 1994). Tuzluluk, sarımsak veriminde olduğu gibi kalite özellikleri üzerinde de önemli düzeyde değişimlere neden olmaktadır. Suda çözünür kuru madde, baş kalitesinde en önemli parametredir (Shannon & Grieve 1999). Francois (1994) artan tuz konsantrasyonlarının suda çözünür kuru madde miktarını önemli ölçüde düşürdüğünü, 4.2 dS m’ye kadar kuru madde miktarının arttığını ve bu konsantrasyondan sonra artan tuzluluk ile birlikte kuru madde miktarının azaldığını bildirmiştir.Tuzlu koşullar altında yetiştirilen sarımsaklarda meydana gelen verim ve kalite değişimleri konusunda yapılan çalışmalar oldukça sınırlıdır (Francois 1994). Bu araştırmada; ülkemizde yetiştirilen Balıkesir sarımsağına değişik tuzluluk stres seviyeleri uygulanmış, uygulanan tuz stresi ve sarımsak baş verimi ile kalite parametreleri (toplam kuru madde, suda çözünür kuru madde, toplam şeker, toplam asit, vitamin C ve protein) arasındaki ilişkilerin ortaya konulması amaçlanmıştır.2. Materyal ve YöntemAraştırma, 2013 yılında Uludağ Üniversitesi Mustafakemalpaşa Meslek Yüksekokuluna ait plastik örtülü uygulama serası ve gıda laboratuarında yürütülmüştür.Denemede, Balıkesir ilinden sağlanan yerel sarımsak (Allium sativum L.) materyal olarak kullanılmıştır.Araştırmada, saksı kültürü yetiştirme tekniği kullanılmıştır. Bu amaçla, 30 cm çaplı ve 40 cm derinliği olan siyah renkli plastik saksılardan yararlanılmıştır. Saksıların içerisine konulmak üzere getirilen topraklar (Mustafakemalpaşa Meslek Yüksekokuluna ait uygulama arazisinin üst 30 cm derinliğinden kazılarak alınan), 4

Keywords

• Soil salinity; Garlic (Allium sativum L.); Salt stress; Fruit quality

Farklı Tuzluluk Düzeylerinin Sarımsakta (Allium sativum L.) Verim ve Bazı Kalite Özelliklerine Etkisi

Abstract

Bu çalışmada, Balıkesir sarımsağı üzerine farklı tuz dozlarının (1.60, 2.87, 4.14, 5.41, 6.68 ve 7.95 dS m-1) etkisi, verim ile toplam kuru madde, suda çözünür kuru madde, toplam şeker, toplam asit, vitamin C ve protein gibi bazı kalite özellikleri belirlenerek değerlendirilmiştir. Deneme tesadüf parselleri deneme desenine göre 6 yinelemeli olarak sera koşullarında yürütülmüştür. Sonuçlar, farklı tuz uygulamalarının baş verimi ve kalitesi üzerine istatistikî olarak önemli etkisi olduğunu göstermiştir. Baş verimi, toplam şeker ve asit içerikleri 2.87 dS m-1’ye kadar artış gösterirken, en yüksek suda çözünür kuru madde ve protein içeriği 4.14 dS m-1’de elde edilmiş, söz konusu düzeylerin üzerindeki tuzluluk seviyelerinde değerler azalmıştır. Benzer biçimde, toplam kuru madde miktarı 4.14 dS m-1’ye kadar toprak tuzluluğundan etkilenmemiş ancak bu düzeyden sonra önemli ölçüde azalmıştır. Ayrıca, tuzluluktaki artışla Vitamin C içeriği azalmıştır. Çalışma sonuçlarına göre, 4.14 dS m-1’ye kadar toprak tuzluluğunda yeterli düzeyde kaliteli ve verimli sarımsak yetiştirilebileceği belirlenmiştir.

Keywords

• Toprak tuzluluğu, Sarımsak (Allium sativum L.), Tuz stresi, Meyve kalitesi

References

1. Al-Maskri A, Al-Kharusi L & Al-Miqbali H (2010). Effects of salinity stress on growth of lettuce (Lactuca sativa) under closed-recycle nutrient film technique. International Journal of Agricultural Biology 12: 377-380
2. Alma G M & Vupa H (2008). Regresyon analizinde kullanılan en küçük kareler ve en küçük medyan kareler yöntemlerinin karşılaştırılması. SDÜ Fen Edebiyat Fakültesi Fen Dergisi (E-dergi) 3(2): 219229
3. Amuthavalli A, Anbu D & Sivasankatamoorthy S (2012). Effect of calcium chloride on growth and biochemical constituents of cotton (Gossypium hirsutum L.) under salt stress. International Journal of Research in Botany 2(3): 9-12
4. AOAC (1980). Official Methods of Analysis. 13 th Ed., Association of Official Analytical Chemists, Washington, DC
5. Ayyıldız M (1990). Sulama Suyu Kalitesi ve Tuzluluk Problemleri. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları: 1196, Ders kitabı: 344, Ankara
6. El-Abagy H M, Yonma I H, Omar N M, El-Gradly N H M & El-Tohamy W A (2012). Comparative study on the effect of some nutritional fertilizers on growth and yield of lettuce plants. Journal Applied Sciences Research 8(2): 896-900
7. Francois L E (1994). Yield and quality response of salt stressed Garlic. Hortscience 29(11): 1314-1317
8. Francois L E & Maas E V (1994). Crop response and management of salt affected soils, in: Pessarakli M (Ed.), Handbook of Plant and Crop Stress, Marcel Dekker, New York, pp. 449–459

9. Garg O P & Kapoor V (1972). Retardation of leaf senescence by ascorbic acid. Journal of Experimental Botany 23(76): 699-703
10. Gormley T R & Maher M J (1990). Tomato fruit quality-an interdisciplinary approach. Professional Horticulture 4: 7-12
11. Gvozdanovic-Varga J, Vasic J M, Cervenski J & Bugarski D (2004). Genotype and environment effects on yields and quality winter garlic. Genetika 36(2): 161-170
12. Ipek M, Ipek A & Simon P W (2008). Molecular characterization of Kastamonu garlic: An economically important garlic clone in Turkey. Scientia Horticulturae 115(2): 203-208
13. Keutgen A & Pawelzik E (2007). Modification of tasterelevant compounds in strawberry fruit under NaCl salinity. Food Chemistry 105: 1487-1494
14. Maas E V & Hoffman G J (1977). Crop salt tolerancecurrent assessment. Journal of the Irrigation and Drainage Division 103: 115-119
15. Mahajan S & Tuteja N (2005). Cold, Salinity and Drought stresses: An overview. Biochemistry and Biophysics 444: 139-158
16. Mensah J K, Akomeah P A, Ikhajiagbe B & Ekpekurede E O (2006). Effects of salinity on germination, growth and yield of five ground nut genotypes. African Journal of Biotechnology 5(20): 1973-1979
17. Mansour M M, Van Hasselt P R & Kuiper P J (2000). NaCl effects on root plasma membrane ATPase of salt-tolerant wheat. Biologia Plantarum 43: 61-66
18. Miceli A, Moncada A & D’Anna F (2003). Effect of salt stress in lettuce cultivation. Acta Horticulturae 609: 371-375
19. Mekki B B & Orabi S A (2007). Response of prickly lettuce to uniconazole and irrigation with diluted seawater. American-Eurasian Journal of Agricultural & Environmental Sciences 2(6): 611-618
20. Mirzaei R, Liaghati H & Damghani A M (2007). Evaluating yield quality and quantity of garlic as affected by different farming system and garlic clones. Pakistan Journal of Biological Sciences 10(13): 2219-2224 287 Taban S, Çıkılı Y, Kebeci F, Taban N & Sezer S M (2004). Taşköprü yöresinde sarımsak tarımı yapılan toprakların verimlilik durumu ve potansiyel beslenme problemlerinin ortaya konulması. Tarım Bilimleri Dergisi 10(3): 297-304
21. Tigchelaar E C (1986). Tomato breeding. In: M J Basset (Ed.) Breeding Vegetables Crops, Westport, USA, pp. 135-170
22. Torech F R & Thompson L M (1993). Soils and soil fertility. Oxford University Press, New York
23. Turhan A, Kuscu H, Ozmen N, Asik B B, Serbeci M M & Seniz V (2013). Alleviation of deleterious effects of salt stress by applications of supplementary potassium-calcium on spinach. Acta Agriculturae Scandinavica, Section B - Soil & Plant Science 63(2): 184-192
24. Tzortzakis N G (2009). Alleviation of salinity-induced stress in lettuce growth by potassium sulphate using nutrient film technique. International Journal of Vegetable Science 15(3): 226-239
25. Uno Y, Kanechi M, Inaki N, Sugimato M & Maekawa S (1996). Theevaluation of salt tolerance during germination and vegetative growth of asparagus, table beet and sea aster. Journal of the Japanese Society for Horticultural Science 65(3): 579-585
26. Vural H, Eşiyok D & Duman İ (2000). Kültür Sebzeleri (Sebze Yetiştirme). Ege Üniversitesi Basımevi, İzmir Zahra S, Amin B & Mehdi Y (2010). The salicylic acid effect on the tomato (Lycopersicum esculentum Mill.) germination, growth and photosynthetic pigment under salinity stress (NaCl). Journal of Stress Physiology and Biochemistry 6(3): 4-16