Research Article

Türkiye’de Şeker Pancarı Ekim Alanlarında Rhizomania Hastalığının Yayılma Durumu

Volume: 15 Number: 04 November 1, 2009
  • Rıza Kaya
TR EN

Türkiye’de Şeker Pancarı Ekim Alanlarında Rhizomania Hastalığının Yayılma Durumu

Abstract

Rhizomania, şeker pancarının en zararlı hastalıklarından biridir. Hastalık, enfeksiyon şiddetine bağlı olarak, şeker pancarında % 90’a varan kök verimi ve % 70’e varan şeker verimi kayıplarına yol açmaktadır. Türkiye’de Marmara, Orta Karadeniz ve İç Anadolu’nun bazı bölgelerinde hastalığın varlığı rapor edilmiş ve hastalık, dünyada olduğu gibi diğer bölgelere giderek yayılmaktadır. Bu hastalığa pancar nekrotik sarı damar virüsü BNYVV yol açmakta ve Polymyxa betae fungusu vektörlük etmektedir. Yayılma esas olarak, bulaşık toprak veya şeker pancarının taşınmasıyla olmaktadır. Hastalığın mücadelesi, bulaşık ekim alanlarında yalnızca kültürel tedbirler alınarak yapılmaktadır. Günümüzde, en etkili kontrol tedbiri, kısmen dayanıklı şeker pancarı çeşitlerini kullanmaktır. Soğuk topraklara erken ekim, aşırı sulamanın azaltılması, toprak sıkışmasından kaçınılması ve münavebe uygulaması gibi yardımcı tedbirler topraktaki virus seviyesini düşürebilmektedir. Bu nedenle, bulaşık alanların büyük ekonomik kayıplara yol açmadan tespit edilmesi ve kültürel tedbirlerin alınması büyük önem taşımaktadır. Üç yıllık münavebe uygulamasına göre, 1996-1998, 1999-2001 ve 2002-2004 yıllarında olmak üzere, üçer yıllık üç dönem halinde 17 şeker fabrikasının 102 bölgesinin şeker pancarı ekim alanlarında sürveyler yapılarak, şeker pancarı kök örnekleri toplanmıştır. Bu örnekler DAS-ELISA ile test edilmiş ve BNYVV’nin yaygınlığı belirlenmiştir. Buna gore, 1996-1998 döneminde 4 fabrikada toplam % 19.30 46200 ha , 1999-2001 döneminde 9 fabrikada % 31.42 94140 ha ve 2002-2004 döneminde 15 fabrikada % 48.66 203640 ha Rhizomania yaygınlığı tespit edilmiştir

Keywords

References

  1. Abe, H and T. Tamada. 1986. Ascociation of beet necrotic yellow vein virus with isolates of Polymyxa betae Keskin. Annals of the Phytopathological Society of Japan 52: 235-247. Anonymous. 2006. TÜİK Tarım istatistikleri özeti. http://www.tuik.gov.tr/VeriBilgi (15 Temmuz 2008).
  2. Anonymous. 1996. Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. Cercospora ve Rhizomania’ya dayanıklı şeker pancarı çeşitleri verim kontrol ve tescil deneme sonuçları. Ankara.
  3. Anonymous. 2006. Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. Cercospora ve Rhizomania’ya dayanıklı şeker pancarı çeşitleri verim kontrol ve tescil deneme sonuçları. Ankara.
  4. Asher, M.J.C. and S.J. Blunt. 1987. The ecological requirements of Polymyxa betae. Proceedings of 50th International Institute Sugar Beet Research Winter Congress. 45-55. 11-12 February 1987, Brussels.
  5. Asher, M. and K. Thompson. 1987. Rhizomania in Europe. An article based on the July meeting of the SBREC. British Sugar Beet Review 55 (3): 24-28.
  6. Asher, M.C.J. 1993. Rhizomania. p:312-346. Editors: D.A. Cooke and R.K. Scott. The Sugar Beet Crop. Chapman and Hall, London, U.K.
  7. Asher, M.C.J. 1994. Rhizomania: Recent development. British Sugar Beet Review 62 (4): 10-12.
  8. Asher, M.C.J. and S. Kerr. 1996. Rhizomania: Progress with resistant varieties. British Sugar Beet Review 64 (2): 19-22.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Authors

Rıza Kaya This is me

Publication Date

November 1, 2009

Submission Date

November 6, 2009

Acceptance Date

-

Published in Issue

Year 2009 Volume: 15 Number: 04

APA
Kaya, R. (2009). Türkiye’de Şeker Pancarı Ekim Alanlarında Rhizomania Hastalığının Yayılma Durumu. Journal of Agricultural Sciences, 15(04), 332-340. https://doi.org/10.1501/Tarimbil_0000001108
AMA
1.Kaya R. Türkiye’de Şeker Pancarı Ekim Alanlarında Rhizomania Hastalığının Yayılma Durumu. J Agr Sci-Tarim Bili. 2009;15(04):332-340. doi:10.1501/Tarimbil_0000001108
Chicago
Kaya, Rıza. 2009. “Türkiye’de Şeker Pancarı Ekim Alanlarında Rhizomania Hastalığının Yayılma Durumu”. Journal of Agricultural Sciences 15 (04): 332-40. https://doi.org/10.1501/Tarimbil_0000001108.
EndNote
Kaya R (November 1, 2009) Türkiye’de Şeker Pancarı Ekim Alanlarında Rhizomania Hastalığının Yayılma Durumu. Journal of Agricultural Sciences 15 04 332–340.
IEEE
[1]R. Kaya, “Türkiye’de Şeker Pancarı Ekim Alanlarında Rhizomania Hastalığının Yayılma Durumu”, J Agr Sci-Tarim Bili, vol. 15, no. 04, pp. 332–340, Nov. 2009, doi: 10.1501/Tarimbil_0000001108.
ISNAD
Kaya, Rıza. “Türkiye’de Şeker Pancarı Ekim Alanlarında Rhizomania Hastalığının Yayılma Durumu”. Journal of Agricultural Sciences 15/04 (November 1, 2009): 332-340. https://doi.org/10.1501/Tarimbil_0000001108.
JAMA
1.Kaya R. Türkiye’de Şeker Pancarı Ekim Alanlarında Rhizomania Hastalığının Yayılma Durumu. J Agr Sci-Tarim Bili. 2009;15:332–340.
MLA
Kaya, Rıza. “Türkiye’de Şeker Pancarı Ekim Alanlarında Rhizomania Hastalığının Yayılma Durumu”. Journal of Agricultural Sciences, vol. 15, no. 04, Nov. 2009, pp. 332-40, doi:10.1501/Tarimbil_0000001108.
Vancouver
1.Rıza Kaya. Türkiye’de Şeker Pancarı Ekim Alanlarında Rhizomania Hastalığının Yayılma Durumu. J Agr Sci-Tarim Bili. 2009 Nov. 1;15(04):332-40. doi:10.1501/Tarimbil_0000001108

Cited By

Journal of Agricultural Sciences is published as open access journal. All articles are published under the terms of the Creative Commons Attribution License (CC BY).