Bazı Arpa Çeşit ve Genotiplerinin Sera ve Tarla Koşullarında Arpa Yaprak Lekesi Hastalığına Karşı Reaksiyonlarının Belirlenmesi

Öz

Otuzaltı arpa çeşidinin ve 683 arpa genotipinin arpa yaprak lekesi hastalığına karşı reaksiyonları sera fide dönemi ve tarlada ergin bitki incelenmiştir. Test edilen 683 arpa genotipinin %44’ü sera koşullarında, %39’u tarla koşullarında hastalığa karşı dayanıklı bulunmuştur. Genotip dayanıklılık çalışmasında fide dönemi dayanıklılığı ile olgun bitki dayanıklılığı arasındaki korelasyonun r=0.53 önemli olduğu tespit edilmiştir P=0.0001 . Çetin 2000, Avcı 2002, Erginel 90, Kıral 97, Kaya 7794, Akhisar 98, Zafer 160 ve Yeşilköy 387 çeşitleri hem sera hem de tarla koşullarında dayanıklı olarak bulunmuştur. Çıldır 02, Vamıkhoca ve Quantum çeşitleri sera koşullarında hassas olarak bulunurken tarla koşullarında dayanıklılık göstermiştir. Yirmibeş çeşit hem sera hem de tarla koşullarında hassas olarak bulunmuştur

Anahtar Kelimeler

• Arpa,Rhynchosporium secalis,arpa yaprak lekesi,fide dönemi dayanıklılığı,ergin bitki dönemi dayanıklılığı

Determination of the Reactions of Some Barley Cultivars and Genotypes to Scald Under Greenhouse and Field Conditions

Abstract

The reactions of 36 barley cultivars and 683 barley genotypes to scald were investigated under greenhouse seedling and field adult plant conditions. Among the 683 barley genotypes tested 44% and 39 % were found to be resistant to moderately resistant in the seedling and adult plant stage, respectively. In the genotype resistance study, a significant P=0. 0001 correlation was found between the seedling resistance and adult plant resistance r=0.53 . The cultivars Çetin 2000, Avcı 2002, Erginel 90, Kıral 97, Kaya 7794, Akhisar 98, Zafer 160 and Yeşilköy 387 were found as resistant under both greenhouse and field conditions. The cultivars Çıldır 02, Vamıkhoca and Quantum were found as susceptible under greenhouse conditions; however, they were found as resistant under field conditions. Twenty-five cultivars were susceptible under both greenhouse and field conditions

Keywords

• Barley,Rhynchosporium secalis,scald,seedling resistance,adult plant resistance

References

1. Aktaş, H. 1984. Spread of leaf spots in barley growing areas in Turkey. Proc. 6th Congr. Un. Phytopath. Mediterr. Cairo, Egypt., 338-341.
2. Albustan, S., L. Çetin ve F. Düşünceli. 1998. Orta Anadolu için geliştirilen bazı arpa nörserilerinde arpa yaprak lekesi hastalığına (Rhynchosporıum secalis (Oudem.) J.J.Davis) dayanıklı genotiplerin sera ve tarla koşullarında belirlenmesi. Türkiye VIII.Fitopatoloji Kongresi Bildirileri: 30-33. 21-25 Eylül 1998.
3. Anonymous. 2000. http://www.fao.org
4. Çetin, L., S. Albustan ve F. Düşünceli. 1995. Ankara koşullarında arpa yaprak lekesi hastalığına dayanıklılık kaynaklarının belirlenmesi. Arpa Malt Sempozyumu (III): 423-428. 5-7 Eylül 1995, Konya.
5. Döken, M.T. 1979. Erzurum’ da arpadan izole edilen Rhynchosporium secalis (Oudem.) J.J. Davis)’ in morfolojisi, biyolojisi, zarar durumu ve savaş yöntemleri üzerinde çalışmalar. Doktora Tezi. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bitki Koruma Bölümü, Erzurum
6. El-Ahmed, A. M. 1981. Seedling reaction of the 7th IBON to R. secalis in the grenhouse and source of resistance.
7. Barley Diseases and Associated Breeding Methodology Workshop. Rabat, Morocco.
8. Fukuyama, T., T. Matsumoto, T. M. C. Grime and W. J. R. Boyd. 2000. Wide resistance to scald among introductions from Turkey, Ethiopia and Algeria. 8th International Barley Genetic Symposium. 22-27 October 2000. South Australia.

9. Jenkins, J. E. E. and J. L. Jemmet. 1967. Barley leaf blotch. NAAS Q. Rev. 75: 127-132.
10. Kavak, H. 1998. Şanlıurfa yöresinde ekimi yapılan bazı arpa çeşitlerinin arpa yaprak lekesine (Rhynchosporium secalis (Oudem.) J.J.Davis ) karşı reaksiyonları ve hastalık belirlenmesi. Doktora Tezi. Gaziosmanpaşa Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Bitki Koruma Ana Bilim Dalı. Tokat. arasındaki ilişkinin