Ankara Koşullarında Hibrit Mısır Çeşitlerinin Verim ve Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi

Öz

Araştırma 2005 yılında, Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi’nin Ayaş Bahçe Bitkileri Araştırma ve Uygulama İstasyonu deneme tarlalarında, tesadüf blokları deneme deseninde dört tekrarlamalı olarak yürütülmüştür. Çalışmada, erkenci ve orta erkenci FAO 500-600 olum grubunda 12 hibrit mısır çeşidi materyal olarak kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; hibrit mısır çeşitlerinde, ele alınan özellikler bakımından önemli farklılıklar bulunmuş, bitki boyu 288.5 - 320.0 cm; fizyolojik olumda tane nemi, % 29.48 BC 566 - % 41.65 ISIDORO ; hasatta tane nemi, % 21.15 BC 566 - % 28.60 ISIDORO ; birim alan tane verimi, 1577 kg/da BC 566 - 1903 kg/da OSSK 602 ; ham yağ oranı, % 2.04 - 6.90; ham protein oranı, % 6.21 - 8.65 ve hektolitre ağırlığı, 65.43 - 73.53 kg değerleri arasında belirlenmiştir. Orta Anadolu koşullarında mısır tarımının en önemli problemi olan tanedeki nem oranı bakımından “BC 566” ve “BORA” çeşitleri en düşük hasat nemine sahip olmuş, bu bakımdan diğer çeşitlere göre daha avantajlı ve erkenciliğin daha belirgin olduğu saptanmıştır

Anahtar Kelimeler

• Mısır
• Zea mays
• fizyolojik olgunluk
• verim
• verim öğeleri
• kalite değerleri

Determination of the Yield and Quality Characteristics of Hybrid Maize Varieties under Ankara Conditions

Abstract

This research was conducted at the experimental fields of the Ayaş Research and Experimental Farm, Faculty of Agriculture, University of Ankara in the year of 2005. The experimental design was Randomized Complete Block Design with 4 replications. Twelve, early and mid-early maturing groups hybrid maize varieties were used as experimental material at the research. According to the results of the research; significant differences were determined for investigated traits among the hybrid maize varieties. The values for investigated traits, changed between 288.5-320.0 cm for the plant height, 29.48 % BC 566 41.65 % ISIDORO for the moisture content in physiological maturity, 21.15 % BC 566 -28.60 % ISIDORO for the moisture content in harvest, 1577 kg BC 566 -1903 kg OSSK 602 for the grain yield of per decare, 2.04-6.9 % for the crude oil ratio, 6.21-8.65 % for the crude protein ratio, 65.43-73.53 kg for the weight of hectolitre respectively. Grain moisture content at harvest is the most important problem of maize cultivation in Central Anatolia conditions. It can be observed that BC 566 and BORA have more advantageous than the other varieties because of the lowest grain moisture content at harvest and earlier maturity

Keywords

• Maize
• Zea mays
• physiological maturity
• yield
• yield components
• quality values

References

1. Alp, A. 1993. Mısır Bitkisinin Verim ve Verim Ögelerine Ethephon’un Etkisi. A.Ü. Fen Bilimleri Enstitüsü. Tarla Bitkileri ABD, Yüksek Lisans Tezi, Ankara.
2. Angelov, K. 1994. Correlations between grain yield and ear characteristics in maize hybrids. Field Crop Abstr., 47: 133.
3. Anonymous. 2006. FAO Production Year Book 2005. http://www.faostat.org
4. Cabulea, I., M. Cristea, C. Grecu, L. Ciorlaus, D. Funduaianu, S. Homorodeanu, T. Petrovici, G. Popa, S. Reichbuch, V. Rusanuvschi, I. Ştefan, E. Timirgaziu, and I. Vladutıu. 1981. Very early, early and semi-early maize hybrids for Northern Moldavia and Transyslvania. Field Crop Abstr., 34 (126): 838.
5. Düzgüneş, O., T. Kesici, O. Kavuncu ve F. Gürbüz. 1987. Araştırma ve Deneme Metodları (İstatistik Metodları II). Ankara Üniv. Ziraat Fak. Yayınları 1021, Ankara.
6. Emeklier, H. Y. 1990. Yabancı Menşeili Erkenci Mısır Çeşitlerinin Dane Verimi ve Diğer Özellikleri Üzerinde Araştırmalar. Ankara Üniv. Ziraat Fak. Yıllığı 13:107- 119.
7. Emeklier, H. Y. 1997. Erkenci Hibrid Mısır Çeşitlerinin Verim ve Fenotipik Özellikleri Üzerine Araştırmalar. Ankara Üniv. Ziraat Fak. Yayınları: 1493, Bilimsel Araştırma ve İncelemeler: 817, 68 s, Ankara.
8. Genter, C. F. and Jr. H. M. Camper. 1973. Component plant part development in maize as affected by hybrids and population density. Agronomy Journal 65: 669-671.

9. Hill, J.H. 1993. How a Corn Plant Develops. Special Reports No: 48, Iowa State University of Science and Techonology Cooperative Extension Service, Ames, Iowa. www.extension.iastate.edu
10. Kırtok, Y. 1998. Mısır Üretimi ve Kullanımı. Kocaoluk Basım ve Yayınevi. İstanbul.
11. Koçer, Y. 2004. Danelik Olarak Yetiştirilen Melez Mısır Çeşitlerinde Farklı Bitki Sıklıklarının Verim ve Verim Unsurları Üzerine Etkileri. Selçuk Üniv. Fen Bilimleri Enstitüsü. Tarla Bitkileri ABD, Yüksek Lisans Tezi, Konya.
12. Kushibiki, H. 1979. Studies on The Productivity of Maize for Silage and The Cropping Combinations of Cultivars Differing in Maturation Dates in Northeastern Areas of Hokkaido. 2. Influence of Planting Density on Yield and Quality of Early and Late Cultivar Groups. J. of Japan Soc. of Grass Sci. 25 (2): 136-143.
13. Kün, E. 1997. Tahıllar II (Sıcak İklim Tahılları). Ankara Üniv. Ziraat Fak. Yayınları 1452. Ders Kitabı: 432. Ankara.
14. Milica, C. I., I. Popescu, I. Afusoaie and A. Airinei. 1988. Physiological characteristics of some maize hybrids of different precocity groups. Field Crop Abstr. 41 (199): 1647.
15. Olson, R. A. and K. J. Frey (Ed.) 1987. Nutritional Quality of Cereals Grains: Genetic and Agronomic Improvement. American Society of Agronomy, Number 28, 511 pps. USA.
16. Petrovici, T. 1977. Experimental results with maize hybrids at the Podu-Iloaiei Station. Field Crop Abstr. 30 (27):155.
17. Polat, N. 1991. Antalya Koşullarında Melez Mısır Çeşitlerinde Değişik Bitki Sıklığı ve Farklı Dozda Azot Uygulamasının Verim ve Verim Komponentleri Üzerine Etkileri. Ankara Üniv. Fen Bilimleri Enstitüsü. Tarla Bitkileri ABD, Doktora Tezi, Ankara.
18. Rutger, J. N. 1969. Relationship of Corn Silage Yields to Maturity. Agronomy Journal, 61 (1): 68-70.
19. Sade, B. 1987. Çumra İlçesi Sulu Şartlarında Bazı Melez Mısır Çeşitlerinin Önemli Zirai Karakterleri Üzerine Araştırmalar. Selçuk Üniv. Fen Bilimleri Enstitüsü. Yüksek Lisans Tezi, Konya.
20. Sencar, Ö. 1988. Mısır Yetiştiriciliğinde Ekim Sıklığı ve Azotun Etkileri. Cumhuriyet Üniv. Ziraat Fak. Yayınları 6. Tokat.
21. Ştefan, I. 1981. Influence of plant density on maize yields under the conditions at Alota. Field Crop Abstr. 34 (783): 1070.
22. Tosun, F. 1967. Erzurum Ovasında Ekşi Silo ve Kesif Tane Yemi Olarak Melez Tarla Mısırı Yetiştirme İmkanları Üzerine Bir Araştırma. Atatürk Üniv. Ziraat Fak. Zirai Araş. Enst. Bülteni 21, Ankara.