Geliştirilmiş İzmir Kekiği Origanum onites L. Klonlarının Kula Şartlarında Tarımsal ve Kalite Yönünden Karşılaştırılması

Abstract

Bu çalışma, İzmir kekiği Origanum onites L. ’nde geliştirilmiş 8 klonun 79, 268, 372, 661, 694, 732, 747, 789 agronomik ve kalite yönünden karşılaştırılması amacıyla 1999 ve 2000 yıllarında Manisa-Kula'ya bağlı Dereköy'de yürütülmüştür. Araştırma tesadüf blokları deneme desenine göre dört tekerrürlü olarak 1998 yılının sonbaharında kurulmuştur. 1999 yılı sonuçlarına göre, bitki boyu 22.9-32.5 cm arasında ölçülmüş, yeşil herba verimi 520.0-766.7 kg/da arasında olup, klonlar arasında varyasyon olduğu saptanmıştır. Klon drog herba verimleri 158.6-293.9 kg/da olarak bulunmuştur. Drog yaprak verimleri de 114.2-203.1 kg/da olarak belirlenmiştir. Kuru madde oranı denemenin ilk yılında yeterli materyal sağlanamadığı için tespit edilememiştir. Uçucu yağ oranı klonlara göre % 4.7-5.7 arasında değişmiştir. 2000 yılı birinci biçim sonuçlarına göre bitki boyu 33.6-44.7 cm, yeşil herba verimi 560.0-2113.3 kg/da, drog herba verimi ise 269.9-803.3 kg/da olarak saptanmıştır. Drog yaprak verimi 176.6-536.7 kg/da olmuştur. Kuru madde oranı % 35.0-45.7 arasında belirlenmiştir. Uçucu yağ oranı klonlara göre % 5.6-6.9 arasında değişmiştir. 2000 yılı 2. biçim sonuçlarına göre bitki boyu 20.4-32.4 cm, yeşil herba verimi klonlara göre 423.3-1603.3 kg/da, drog herba verimi ise 204.5-629.3 kg/da olarak saptanmıştır. Drog yaprak verimi 129.0-439.0 kg/da’dır. Kuru madde oranı % 36.7-45.3, uçucu yağ oranı ise klonlara göre % 3.5-6.6 arasında değişmiştir. Araştırma sonuçları Kula ekolojik koşullarında İzmir kekiği' nin hem verim hem de kalite bakımından başarıyla kültüre alınabileceğini göstermektedir. İncelenen klonlar arasında 661 ve 79 nolu klonlardan bölge şartlarında daha yüksek herba ve drog verimleri elde edilmiştir

Keywords

• İzmir kekiği
• Origanum onites L.
• klon
• verim
• kalite

Comparison of Improved Clones of İzmir Oregano Origanum onites L. for Agronomic and Quality Characteristics Under Kula Conditions

Abstract

This study was carried out in the years of 1999 and 2000 in Dereköy Manisa-Kula to compare 8 improved lines 79, 268, 372, 661, 694, 732, 747, 789 of İzmir oregano Origanum onites L. for agronomic and quality aspects. The experiment was reestablished as randomized blocks with four replications in fall of 1998. According to the results in 1999, a certain variation was observed among clones. Plant height and green herb yield were recorded as 22.9-32.5 cm and 520.0-766.7 kg/da. Drug herb yield and drug leave yield were determined as 158.6-293.9 kg/da and 114.2-203.1 kg/da, respectively. Dry matter rate could not be recorded due to insufficient material in 1999. Essential oil rate varied between 4.7 and 5.7%. According to the first cutting in 2000, plant height and green herb yield were obtained as 33.6-44.7 cm and 560.0-2113.3 kg/da. Drug herb yield and drug leave yield were noted as 269.9-803.3% kg/da and 176.6-536.7 kg/da, respectively. Dry matter rate was recorded as 35.0-45.7%. Essential oil rate changed between 5.6-6.9% according to clones. The results of second cutting in 2000 were recorded as follows. Plant height; 20.4-32.4 cm, green herb yield; 423.3-1603.3 kg/da, drug herb yield; 204.5-629.3 kg/da, drug leave yield; 129.0-439.0 kg/da, dry matter rate; 36.7-45.3%. Essential oil rate varied between 3.5-6.6 % among clones. This study showed that İzmir oregano grown in Kula ecological conditions can be successfully cultivated from yield and quality aspects. Among the investigated clones, 661 and 79 were well adapted and gave higher herb and drug yield in the conditions

Keywords

• İzmir oregano
• Origanum onites L.
• clones
• yield
• quality

References

1. Arslan, N., G. Yılmaz, F. Akınerdem, M. Özgüven, S. Kırıcı, H. Arıoğlu, A. Gümüşcü ve İ. Telci. 2000. Nişasta-Şeker, Tütün ve Tıbbi-Aromatik Bitkilerin Tüketim Projeksiyonları ve Üretim Hedefleri. Türkiye Ziraat Mühendisliği V. Teknik Kongresi, 17-21 Ocak 2000, 453-484 s.
2. Başer, KHC. 1993. Essential oils of Anatolian Lamiaceae: a profile. Acta Horticulturae, 333: 217-238. Türkiye.
3. Başer, KHC. 1994. Essential oils of Lamiaceae from Turkey: recent results. Lamiales Newsletter. 3: 6-11.
4. Başer, KHC. 2000. Uçucu yağların parlak geleceği. TAB Bülteni. 15: 20-33.
5. Bayram, E. 1995. Geliştirilmiş İzmir kekiği (Origanum onites L.) hatlarında bazı agronomik ve kalite özelliklerinin belirlenmesi. Ege Üniv. Zir. Fak. Dergisi 32 (3): 42-48.
6. Ceylan, A. 1996. Tıbbi Bitkiler II. Ders Kitabı. Ege Üniv. Ziraat Fak. No.481.
7. Davis, PH. 1982. Flora of Turkey and the East Eagean Island. Edinburg University Press, Volume; 7, s. 297-313. Edinburg. UK.
8. Düzgüneş, O. T. Kesici, O. Kavuncu ve F. Gürbüz. 1987. Araştırma ve Deneme Metodları-II. Ankara Üniv. Zir. Fak. Yayınları, Ders Kitabı: 1021, 295s.

9. Kaya, N. 1990. Değişik yöre yabani kekiklerinde (Origanum onites L.) bazı kalite kriterleri üzerine araştırmalar. Ege Üniv. Ziraat Fak. Dergisi. 27 (2): 11-24.
10. Kırman, H. 1993. Geliştirilmiş İzmir kekiği (Origanum onites L.) hatlarının bazı agronomik ve kalite özelliklerinin belirlenmesi üzerine araştırma. Ege Üniv. Fen Bil. Enst. Y. Lisans Tezi, İzmir.