İznik Yöresinde Sulamada Kullanılan Değişik Su Kaynaklarının Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi

Abstract

Iznik gölü Güney Marmara Bölgesinin en büyük gölüdür. Göl yakla şı k 12.2 milyar m3su hacmine sahip olup, bölgede yakla şı k 12,000 ha tar ı m alan ı göl suyu ile sulanmaktad ı r. Tar ı msal üretim üzerindeki etkisiyle göl, bölge ekonomisi için önemli bir konumdad ı r. Bu nedenle, göl ve bölgede kullan ı lan değişik sulama suyu kaynaklar ı n ı n, kalite özelliklerinin belirlenmesi amac ı yla bu çal ışma yap ı lm ışt ı r. Su örnekleri sulama mevsiminin ba şı nda ve sonunda olmak üzere 2 defa 1999 y ı l ı nda al ı nmışt ı r. Analiz sonuçlar ı na göre; göl suyu ve artezyen sular ı n ı n sulama suyu s ı n ı flar ı n ı n C3S1, akarsular ı n ise C2S, olduğu; göl suyu, artezyen ve akarsular ı n pH' lar ı n ı n s ı ras ı yla 8.85 — 9.26, 7.32 — 7.67 ve 8.11 — 8.62 aras ı nda değiştiği belirlenmiştir. Göl suyunun HCO3 içeri ğinin s ı n ı r değ erlerinin yak ı n ı nda olduğu, incelenen su kaynakları n ı n B, CI ve SO4içeriklerinin normal düzeylerde bulunduklar ı belirlenmiştir.

Keywords

• Iznik
• göl
• artezyen
• akarsu
• su kalitesi

Determination of Quality Criteria of Various Water Resources Used in Irrigation Around İ znik Region

Abstract

The lake Iznik is the biggest fresh water resorvoir in the southern Marmara region. The lake reserves approximately 12.2 billion m3water and almost 12,000 ha arable soils are to be irrigated with the lake İ znik's water. The lake has predominantly a distiquished status in the economy of the region in relation to its impact on agricultural productivity. Thus, a comparative study was implemented to determine water quality of the lake and other water resources used in irrigation. The water samples were collected in two period as just after the irrigation season started and as just before the irrigation season ended. According to the results of water analysis; water lake and shallow well water as C3S, and creek water as C2S1 were classifı ed. pH of the water lake, shallow well water and creek water were 8.85 — 9.26, 7.32 — 7.67 and 8.11 — 8.62, respectively. HCO3 concentration in the water lake was found to be near the critical value. B, CI and SO4concentrations in all water resources were in normal ranges.

Keywords

• Iznik
• lake
• shallow well
• creek
• water quality

References

1. Alt ı nbaş, Ü., Y. Kurucu, M. Bolca ve T. Türk, 1996. Büyük Menderes irmağı ve yanderelerinde kirlilik yükü. Büyük Menderes Ovas ı ve Deltas ı nda Tarı m ve Çevre Sorunları Sempozyumu Bildiriler Kitab ı . 140 - 157.
2. Anonim, 1991. Resmi Gazete. Say ı : 20748. Tarih 7 Ocak 1991. Anonymous, 1954. Diagnosis Improvement of Saline and Alkali Soils. Ed: L.A.Richards. Agric. Handbook no: 60. U.S. Govt. Print Office Washington D.C. USA.
3. Ayd ı nl ı y ı m, F. 1997. Su kalitesi izlenmesinde sa ğ l ı kl ı veri toplanmas ı ve değerlendirilmesi. Su Kalitesi Yönetimi Semineri. Ekim 1997. DSİ , içme Suyu ve Kanalizasyon Dairesi Başkanl ığı . Ankara.
4. Ayers, R. S. and D. W. Wescot. 1985. Water quality for agriculture. Irr. And Drain paper, FAO, United Nation, 29, Rev 1. Rome, pp 173.
5. Ayy ı ld ı z, M. 1976a. Sulama Suyu Kalitesi ve Sulamada Tuzluluk Problemleri. Ankara Üniv. Ziraat Fak. Yay ı nları No: 636.
6. Ayy ı ld ı z, M. 1976b. Tarsus Alifaki Tuzluluk İ stasyonu Toprakları n ı n Teşhis ve Islahları Üzerinde Bir Araşt ı rma. Ankara Üniv. Ziraat Fak. Yay ı nları . No: 351. Ankara.
7. Bilgin, N., H. Üstün, I. Gediko ğlu, G. Dizdar, S. Günal ve M. Önder, 1997. Evsel ve Endüstriyel At ı klarla Kirlenen Ankara Çay ı ile Sulaman ı n Toprak ve Bitkiye Olan Etkileri ile Mikrobiyolojik Kirlili ğ in Belirlenmesi. Toprak ve Su Kaynakları Araşt ı rma Yı ll ığı - 1996. Köy Hiz. Gen. Müd. Toprak ve Su Kaynaklar ı Araşt ı rma Şube Müdürlü ğ ü. Yay ı n No: 102. Ankara
8. Bingman, F. T. 1982. Boron. Methods of Soil Analysis. Ed.:A.L. Page, R.H.Miller, D.R. Keeney, Part Il. Amer. Soc. of Agron Inc. Madison, Wisconsin. USA.

9. Doneen, L. D. 1959. Evaluating the quality of irrigation waters in Ventura county. State Department of Resource Bull., 75., Vol.: 2.
10. Keeney, D. R. and D. W. Nelson, 1982.Nitrogen - Inorganic Forms. Methods of Soil Analysis. Ed.: A.L.Page, R.H.Miller, D.R.Keeney. Part Il. Amer. Soc. of Agron. Inc. Madison, Wisconsin, USA.
11. Munsuz, N. ve I. Ünver, 1983. Türkiye Sular ı . Ankara Üniv. Ziraat Fak. Yay ı nlar ı No: 882. Ankara.
12. ODTÜ. 1983. At ı k Suları n Arı t ı lmas ı ve Al ı c ı Ortama Desarji. 26-30 Eylül 1983. Kurs Notlar ı . Ankara.
13. Özgümüş , A. 1991. Analitik Kimya I. Uygulama Klavuzu. Uluda ğ Üniv. Ziraat Fak. Yay ı nları . Uygulama Klavuzu No: 6. Bursa.
14. Roberge, W. P., A. Edwards and B. Johnson, 1983. Water and waste water analysis for nitrate via nitrogen of salicylic acid. Commun. In Soil Sci. and Plant Ana.,14 (12) 1207 - 1215.
15. Saatç ı , F., H. Tuncay, Ü. Alt ı ntaş ve Ç. Ak ı ncı , 1983. Toprak ve Su Analiz Yöntemleri. Ege. Üniv. Ziraat Fak. Teksir No: 18- Il. Bornova.
16. Slawin, W. 1968. Atomic Absorbtion Spectroscopy. Interscience Publishers NY — London Sydney.
17. Tuncay, H. 1994. Su Kalitesi. Ege Üniv. Ziraat Fak. Yay ı nları No:512. Bornova — Izmir.
18. Westcot, D. W. and R. S. Ayers, 1975. Interpretation of Water for Irrigation FAO Water Quality Specialists. Roma, Italy; and FAO Consultant and Water Quality Specialist. University of California Davis, respectively.
19. Wı lcox, W. L. 1962. Sulama Sular ı n ı n Sı n ı fland ı r ı lmas ı ve Kullan ı m ı . (Tercüme: B.KACAR). Toprak Su yay ı nlar ı , No: 149. Rüzgarl ı Maatbas ı . Ankara.
20. Wimberley, J. W. 1968. Anal. Chim. Acta, 42:327.