EN
TR
Makarnal ı k Buğdayda Triticum durum Desf. Gama I şini ve EMS'nin Farkl ı Dozları n ı n Klorofil Mutasyonları n ı n Oluşumu Üzerine Etkileri
Öz
lslah programlar ı n ı n temel hedefi verimi yüksek makarnal ı k buğday Triticum durum Desf. çeşitlerini geliştirmektir. Islah programlar ı mevcut olan çeşitliliğ i art ı rmay ı ve genetik varyasyonu zenginle ştirmeyi amaçlar. Genetik varyasyon mutasyon yoluyla art ı r ı labilir. Bitki ı slah ı n ı n önemli bir sorunu uygun mutagenik muamelenin seçimidir. Bu çal ışman ı n amac ı , makarnal ı k buğday çeş itlerinin mutagenlere duyarl ı l ığı n ı Mı bitkilerinin fertilitesi ve M2 bitkilerinde klorofil mutasyonlar ı n ı belirleyerek saptamakt ı r. Bu çal ışma 1996 ve 1997 y ı llar ı nda Tokat-Kazova şartları nda yürütülmüştür. Araşt ı rmada bitki materyali olarak Gediz-75 ve Sofu makarnal ı k buğday çeş itleri kullan ı lm ışt ı r. Kobalt 60 6°Co kaynağı ndan elde edilen gama i şini tohumlar ı fiziksel mutagen ve EMS kimyasal mutagen olarak uygulanm ışt ı r. EMS uygulamas ı ön ı slatma yap ı lmadan 8 saat oda s ı cakl ığı nda yap ı lm ış ve uygulama süresi sonunda tohumlar 6 saat süreyle y ı kanm ışt ı r. Tohumlar 50 Gy, 100 Gy, 150 Gy ve 200 Gy gama ışı n ı ile ışı nlanm ış ve % 0.1, % 0.2, % 0.3, % 0.4 EMS ile muamele edilmi ştir. Mutagenlerin uyguland ığı çeşitler ayr ı ayrı denemeye al ı nm ışt ı r. Ayr ı ca, gama i şini ve EMS uygulamaları birbirinden ayr ı olarak "Tesadüf Bloklar ı Deneme Deseni"nde 3 tekerrürlü olarak kurulmu ştur. Araşt ı rma sonuçlar ı na göre, MIbitkilerinin fertilitesi EMS uygulamas ı yla karşı laşt ı r ı ld ığı zaman gamma i şini uygulamas ı nda daha düşük ç ı km ışt ı r. Mutasyon spektrumu ve frekans ı muamelerle ve çeşitlere bağl ı olarak değ işmiştir. Mutagenlerin etkileri yüksek dozlarda belirgin bir şekilde artm ışt ı r. En yüksek mutagenik verim Gediz-75 çe şidinde % 0.4 EMS dozundan, Sofu çe şidinde ise 100 Gy gama ışı n' dozundan elde edilmi ştir.
Anahtar Kelimeler
References
- Anonymous, 1977. Manual on Mutation Breeding, Technical Report Series No. 119, IAEA, Vienna, p. 44-45.
- Caldecott, R.S., D.T. North, Kao Fa-ten, V.S. Hiatt and N.A. Tuleen, 1965. Forward mutations in avena and triticum polyploid series. Supplement to Radiation Botany, 5, 753-760.
- Çiftçi, C.Y., G. Akbay ve S. Ünver, 1988. Kunduru-1149 (Triticum durum L..) makarnal ı k bu ğday çeşidine uygulanan farkl ı EMS (ethyl methane sulphonate) dozlar ı n ı n Mİ bitkilerinin baz ı özellikleri üzerine etkileri-II, Ankara Üniv. Ziraat Fak. Y ı ll ığı , 39 (1- 2) 349- 360.
- D'amato, F. 1965. Chimera formation in mutagen-treated seeds and diplontic selection. Supplement to Radiation Botany, 5, 303- 316.
- Datta, A.K. and A.K. Biswas, 1985. Induced mutagenesis in Nigella sativa L.. Cytologia, 50, 545-562.
- Donini, B., M. Devreux and G.T. Scarascia-Mugnozza, 1974. Genetic effects of gametophyte irradiation in durum wheat. Proc. FAO/IAEA/Eucarpia Meeting, Bari, 1972, IAEA, Vienna, 127-138.
- Düzgüneş , O., T. Kesici, O. Kavuncu ve F. Gürbüz, 1987. Ara şt ı rma ve Deneme Metodlar ı (İ statistiki Metodlar Il), Ankara Üniv. Ziraat Fak. Yay ı nları : 1021, Ders Kitab ı : 295, Ankara.
- Gaul, H. 1962. Ungewohnlich hohe mutations raten bei gefste nach anwendiung von aethylemethanesulphonat unda rontgenstrahlen. Naturwissensch, 49, 431.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
-
Publication Date
January 1, 2002
Submission Date
-
Acceptance Date
-
Published in Issue
Year 2002 Volume: 08 Number: 01
APA
Sakın, M. A., & Sencar, Ö. (2002). Makarnal ı k Buğdayda Triticum durum Desf. Gama I şini ve EMS’nin Farkl ı Dozları n ı n Klorofil Mutasyonları n ı n Oluşumu Üzerine Etkileri. Journal of Agricultural Sciences, 08(01), 15-21. https://izlik.org/JA38TY77LS
AMA
1.Sakın MA, Sencar Ö. Makarnal ı k Buğdayda Triticum durum Desf. Gama I şini ve EMS’nin Farkl ı Dozları n ı n Klorofil Mutasyonları n ı n Oluşumu Üzerine Etkileri. J Agr Sci-Tarim Bili. 2002;08(01):15-21. https://izlik.org/JA38TY77LS
Chicago
Sakın, Mehmet Ali, and Özer Sencar. 2002. “Makarnal ı K Buğdayda Triticum Durum Desf. Gama I şini Ve EMS’nin Farkl ı Dozları N ı N Klorofil Mutasyonları N ı N Oluşumu Üzerine Etkileri”. Journal of Agricultural Sciences 08 (01): 15-21. https://izlik.org/JA38TY77LS.
EndNote
Sakın MA, Sencar Ö (January 1, 2002) Makarnal ı k Buğdayda Triticum durum Desf. Gama I şini ve EMS’nin Farkl ı Dozları n ı n Klorofil Mutasyonları n ı n Oluşumu Üzerine Etkileri. Journal of Agricultural Sciences 08 01 15–21.
IEEE
[1]M. A. Sakın and Ö. Sencar, “Makarnal ı k Buğdayda Triticum durum Desf. Gama I şini ve EMS’nin Farkl ı Dozları n ı n Klorofil Mutasyonları n ı n Oluşumu Üzerine Etkileri”, J Agr Sci-Tarim Bili, vol. 08, no. 01, pp. 15–21, Jan. 2002, [Online]. Available: https://izlik.org/JA38TY77LS
ISNAD
Sakın, Mehmet Ali - Sencar, Özer. “Makarnal ı K Buğdayda Triticum Durum Desf. Gama I şini Ve EMS’nin Farkl ı Dozları N ı N Klorofil Mutasyonları N ı N Oluşumu Üzerine Etkileri”. Journal of Agricultural Sciences 08/01 (January 1, 2002): 15-21. https://izlik.org/JA38TY77LS.
JAMA
1.Sakın MA, Sencar Ö. Makarnal ı k Buğdayda Triticum durum Desf. Gama I şini ve EMS’nin Farkl ı Dozları n ı n Klorofil Mutasyonları n ı n Oluşumu Üzerine Etkileri. J Agr Sci-Tarim Bili. 2002;08:15–21.
MLA
Sakın, Mehmet Ali, and Özer Sencar. “Makarnal ı K Buğdayda Triticum Durum Desf. Gama I şini Ve EMS’nin Farkl ı Dozları N ı N Klorofil Mutasyonları N ı N Oluşumu Üzerine Etkileri”. Journal of Agricultural Sciences, vol. 08, no. 01, Jan. 2002, pp. 15-21, https://izlik.org/JA38TY77LS.
Vancouver
1.Mehmet Ali Sakın, Özer Sencar. Makarnal ı k Buğdayda Triticum durum Desf. Gama I şini ve EMS’nin Farkl ı Dozları n ı n Klorofil Mutasyonları n ı n Oluşumu Üzerine Etkileri. J Agr Sci-Tarim Bili [Internet]. 2002 Jan. 1;08(01):15-21. Available from: https://izlik.org/JA38TY77LS