Makarnal ı k Buğdayda Triticum durum Desf. Gama I şini ve EMS'nin Farkl ı Dozları n ı n Klorofil Mutasyonları n ı n Oluşumu Üzerine Etkileri

Volume: 08 Number: 01 January 1, 2002
  • Mehmet Ali Sakın
  • Özer Sencar
EN TR

Makarnal ı k Buğdayda Triticum durum Desf. Gama I şini ve EMS'nin Farkl ı Dozları n ı n Klorofil Mutasyonları n ı n Oluşumu Üzerine Etkileri

Öz

lslah programlar ı n ı n temel hedefi verimi yüksek makarnal ı k buğday Triticum durum Desf. çeşitlerini geliştirmektir. Islah programlar ı mevcut olan çeşitliliğ i art ı rmay ı ve genetik varyasyonu zenginle ştirmeyi amaçlar. Genetik varyasyon mutasyon yoluyla art ı r ı labilir. Bitki ı slah ı n ı n önemli bir sorunu uygun mutagenik muamelenin seçimidir. Bu çal ışman ı n amac ı , makarnal ı k buğday çeş itlerinin mutagenlere duyarl ı l ığı n ı Mı bitkilerinin fertilitesi ve M2 bitkilerinde klorofil mutasyonlar ı n ı belirleyerek saptamakt ı r. Bu çal ışma 1996 ve 1997 y ı llar ı nda Tokat-Kazova şartları nda yürütülmüştür. Araşt ı rmada bitki materyali olarak Gediz-75 ve Sofu makarnal ı k buğday çeş itleri kullan ı lm ışt ı r. Kobalt 60 6°Co kaynağı ndan elde edilen gama i şini tohumlar ı fiziksel mutagen ve EMS kimyasal mutagen olarak uygulanm ışt ı r. EMS uygulamas ı ön ı slatma yap ı lmadan 8 saat oda s ı cakl ığı nda yap ı lm ış ve uygulama süresi sonunda tohumlar 6 saat süreyle y ı kanm ışt ı r. Tohumlar 50 Gy, 100 Gy, 150 Gy ve 200 Gy gama ışı n ı ile ışı nlanm ış ve % 0.1, % 0.2, % 0.3, % 0.4 EMS ile muamele edilmi ştir. Mutagenlerin uyguland ığı çeşitler ayr ı ayrı denemeye al ı nm ışt ı r. Ayr ı ca, gama i şini ve EMS uygulamaları birbirinden ayr ı olarak "Tesadüf Bloklar ı Deneme Deseni"nde 3 tekerrürlü olarak kurulmu ştur. Araşt ı rma sonuçlar ı na göre, MIbitkilerinin fertilitesi EMS uygulamas ı yla karşı laşt ı r ı ld ığı zaman gamma i şini uygulamas ı nda daha düşük ç ı km ışt ı r. Mutasyon spektrumu ve frekans ı muamelerle ve çeşitlere bağl ı olarak değ işmiştir. Mutagenlerin etkileri yüksek dozlarda belirgin bir şekilde artm ışt ı r. En yüksek mutagenik verim Gediz-75 çe şidinde % 0.4 EMS dozundan, Sofu çe şidinde ise 100 Gy gama ışı n' dozundan elde edilmi ştir.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Anonymous, 1977. Manual on Mutation Breeding, Technical Report Series No. 119, IAEA, Vienna, p. 44-45.
  2. Caldecott, R.S., D.T. North, Kao Fa-ten, V.S. Hiatt and N.A. Tuleen, 1965. Forward mutations in avena and triticum polyploid series. Supplement to Radiation Botany, 5, 753-760.
  3. Çiftçi, C.Y., G. Akbay ve S. Ünver, 1988. Kunduru-1149 (Triticum durum L..) makarnal ı k bu ğday çeşidine uygulanan farkl ı EMS (ethyl methane sulphonate) dozlar ı n ı n Mİ bitkilerinin baz ı özellikleri üzerine etkileri-II, Ankara Üniv. Ziraat Fak. Y ı ll ığı , 39 (1- 2) 349- 360.
  4. D'amato, F. 1965. Chimera formation in mutagen-treated seeds and diplontic selection. Supplement to Radiation Botany, 5, 303- 316.
  5. Datta, A.K. and A.K. Biswas, 1985. Induced mutagenesis in Nigella sativa L.. Cytologia, 50, 545-562.
  6. Donini, B., M. Devreux and G.T. Scarascia-Mugnozza, 1974. Genetic effects of gametophyte irradiation in durum wheat. Proc. FAO/IAEA/Eucarpia Meeting, Bari, 1972, IAEA, Vienna, 127-138.
  7. Düzgüneş , O., T. Kesici, O. Kavuncu ve F. Gürbüz, 1987. Ara şt ı rma ve Deneme Metodlar ı (İ statistiki Metodlar Il), Ankara Üniv. Ziraat Fak. Yay ı nları : 1021, Ders Kitab ı : 295, Ankara.
  8. Gaul, H. 1962. Ungewohnlich hohe mutations raten bei gefste nach anwendiung von aethylemethanesulphonat unda rontgenstrahlen. Naturwissensch, 49, 431.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

-

Authors

Mehmet Ali Sakın This is me

Özer Sencar This is me

Publication Date

January 1, 2002

Submission Date

-

Acceptance Date

-

Published in Issue

Year 2002 Volume: 08 Number: 01

APA
Sakın, M. A., & Sencar, Ö. (2002). Makarnal ı k Buğdayda Triticum durum Desf. Gama I şini ve EMS’nin Farkl ı Dozları n ı n Klorofil Mutasyonları n ı n Oluşumu Üzerine Etkileri. Journal of Agricultural Sciences, 08(01), 15-21. https://izlik.org/JA38TY77LS
AMA
1.Sakın MA, Sencar Ö. Makarnal ı k Buğdayda Triticum durum Desf. Gama I şini ve EMS’nin Farkl ı Dozları n ı n Klorofil Mutasyonları n ı n Oluşumu Üzerine Etkileri. J Agr Sci-Tarim Bili. 2002;08(01):15-21. https://izlik.org/JA38TY77LS
Chicago
Sakın, Mehmet Ali, and Özer Sencar. 2002. “Makarnal ı K Buğdayda Triticum Durum Desf. Gama I şini Ve EMS’nin Farkl ı Dozları N ı N Klorofil Mutasyonları N ı N Oluşumu Üzerine Etkileri”. Journal of Agricultural Sciences 08 (01): 15-21. https://izlik.org/JA38TY77LS.
EndNote
Sakın MA, Sencar Ö (January 1, 2002) Makarnal ı k Buğdayda Triticum durum Desf. Gama I şini ve EMS’nin Farkl ı Dozları n ı n Klorofil Mutasyonları n ı n Oluşumu Üzerine Etkileri. Journal of Agricultural Sciences 08 01 15–21.
IEEE
[1]M. A. Sakın and Ö. Sencar, “Makarnal ı k Buğdayda Triticum durum Desf. Gama I şini ve EMS’nin Farkl ı Dozları n ı n Klorofil Mutasyonları n ı n Oluşumu Üzerine Etkileri”, J Agr Sci-Tarim Bili, vol. 08, no. 01, pp. 15–21, Jan. 2002, [Online]. Available: https://izlik.org/JA38TY77LS
ISNAD
Sakın, Mehmet Ali - Sencar, Özer. “Makarnal ı K Buğdayda Triticum Durum Desf. Gama I şini Ve EMS’nin Farkl ı Dozları N ı N Klorofil Mutasyonları N ı N Oluşumu Üzerine Etkileri”. Journal of Agricultural Sciences 08/01 (January 1, 2002): 15-21. https://izlik.org/JA38TY77LS.
JAMA
1.Sakın MA, Sencar Ö. Makarnal ı k Buğdayda Triticum durum Desf. Gama I şini ve EMS’nin Farkl ı Dozları n ı n Klorofil Mutasyonları n ı n Oluşumu Üzerine Etkileri. J Agr Sci-Tarim Bili. 2002;08:15–21.
MLA
Sakın, Mehmet Ali, and Özer Sencar. “Makarnal ı K Buğdayda Triticum Durum Desf. Gama I şini Ve EMS’nin Farkl ı Dozları N ı N Klorofil Mutasyonları N ı N Oluşumu Üzerine Etkileri”. Journal of Agricultural Sciences, vol. 08, no. 01, Jan. 2002, pp. 15-21, https://izlik.org/JA38TY77LS.
Vancouver
1.Mehmet Ali Sakın, Özer Sencar. Makarnal ı k Buğdayda Triticum durum Desf. Gama I şini ve EMS’nin Farkl ı Dozları n ı n Klorofil Mutasyonları n ı n Oluşumu Üzerine Etkileri. J Agr Sci-Tarim Bili [Internet]. 2002 Jan. 1;08(01):15-21. Available from: https://izlik.org/JA38TY77LS

Journal of Agricultural Sciences is published as open access journal. All articles are published under the terms of the Creative Commons Attribution License (CC BY).