Ankara Sulu Koşullarında Yetiştirilen Silajlık Sorghum Çeşitlerinde Farklı Azotlu Gübre Dozlarının Verim ve Bazı Tarımsal Karakterlere Etkileri

Öz

Bu araşt ı rma Ankara Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarla Bitkileri Bölümü deneme tarlas ı nda 1998 ve 1999 y ı llar ı nda yürütülmü ştür. Ara şt ı rman ı n amac ı Ankara sulu ko ş ullar ı nda denemeye al ı nan en uygun silajl ı k sorgum çeşidi ve gübre dozunun belirlenmesidir. Ara şt ı rmada Early Sumak, Leoti ve Rox silajl ı k sorgum çeşitleri ile 0, 5, 10, 15 kg N/da azotlu gübre kullan ı lm ışt ı r Araşt ı rmada gübre dozlar ı n ı n, bitki boyu, sap kal ı nl ığı , yeşil ot verimi, kuru ot oran ı ve verimi, ham protein oran ı ve veriminde etkisi her iki y ı lda da önemli bulunmu ştur. En fazla yeş il ot verimi ilk y ı lda 3395,1 kg/da, ikinci y ı lda da 3006,1 kg/da ile 15 kg N/da azot dozundan elde edilmi ştir. Çeşitler aras ı nda yeşil ot verimi bak ı m ı ndan farkl ı l ı k bulunmam ışt ı r.

Anahtar Kelimeler

• sorgum
• azot
• ye şil ot
• kuru ot ve ham protein verimi

The Effect of Different Nitrogen Doses on Yield and Some Agronomic Characters of Sorghum for Silage Varieties Under Irrigated Conditions in Ankara

Abstract

This research was conducted at experimental fields of Department of Agronomy, Faculty of Agriculture, University of Ankara in 1998 and 1999. The aim of the research is to determine the conveinent sorghum variety for silage and nitrogen dose under irragated conditions in Ankara. In the research Early Sumak, Leoti, Rox varieties and 0, 5, 10 and 15 kg/da nitrogen doses were used as materials. Effects of nitrogen doses were found statistically significant for plant height, stem thickneSs, green yield, hay yield ratio, raw protein ratio and raw protein yield in both years. The highest green yield was obtained from 15 kg Nida with 3395.1 kg/da in 1998 and 3006.1 kg/da in 1999. Differences among varieties for green yield were found not significant.

Keywords

• sorghum
• nitrogen
• green yield
• hay yield
• crude protein yield

References

1. Anonim, 1998. Tar ı m İ statistikleri Özeti (1979-1998), D İ E.
2. Baytekin, H. 1990. Çukurova Ko şullar ı nda İ kinci Ürün Olarak Yetiştirilen Silajl ı k Sorgum (Sorghum bicolor L. Moench) Çeşitlerinde Verim ve Baz ı Tarı msal Karakterler ile Karakterler Aras ı ndaki Ilişkilerin Saptanmas ı Üzerinde Ara şt ı rmalar. Çukurova Üniv. Fen Bilimleri Enstitüsü. (Doktora Tezi), s. 256, Adana.
3. Baytekin, H., I. Gül ve G. Bengisu, 1995. Harran ovas ı sulu koşullar ı nda ikinci ürün olarak yetiştirilen silaj sorgumda farkl ı azot dozlar ı n ı n verim ve baz ı tar ı msal karakterlere etkisi. Harran Üniv. Ziraat Fak. Dergisi, 212-226, Şanl ı urfa.
4. Düzgüneş, O., T. Kesici, O. Kavuncu ve F. Gürbüz, 1987. Araşt ı rma ve Deneme Metodlar ı (istatistik Metodlar ı Il) Ankara Üniv. Ziraat Fak. Yay ı nlar ı : 1021, Ders Kitab ı : 295, 381 s. Ankara.
5. Gül, İ . ve M. Baş ba ğ , 1999. Diyarbak ı r sulu koşullar ı nda ikinci ürün olarak yetiştirilen silaj sorgum, sorgum-sudanotu melezi ve sudanotu çeş itlerinde verim ve verim özelliklerinin incelenmesi. Türkiye 3. Tarla Bitkileri Kongresi, 15-18 Kas ı m 1999, Adana (Poster Bildiri). Cilt III, Çay ı r Mera- Yem Bitkileri ve Yemeklik Dane Baklagiller, s. 306-311.
6. Tosun, F. ve C. Özbilen, 1991. Samsun ekolojik şartlar ı nda yetiştirilen baz ı silajl ı k sorgum çeşitlerinde de ğ işik dozlarda azotlu gübrelemenin verim ve verim unsurlar ı na etkileri. Türkiye Il. Çay ı r-Mera Yem Bitkileri Kongresi, Ege Üniv. Ziraat Fakültesi, s. 341-351, Izmir.
7. Tümbek, E. 1997. Denizli Koş ulları nda Baz ı Silajl ı k Sorgum (Sorghum bicolor (L.) Moench) Çe ş itlerinde Farkl ı Biçim Zamanlar ı n ı n Yem Verimine Etkileri. Ankara Üniv. Fen Bilimleri Enst, Tarla Bitkileri Anabilim Dal ı , s.53. (Yüksek Lisans Tezi).