Farklı Zamanlarda Ekilen Buğday Çeşitlerinin Yabancı Otların Kuru Ağırlık, Yoğunluk ve Rastlama Sıklıkları Üzerine Etkileri

Öz

Amaç, kışlık, dondurma ve yazlık ekimi yapılan farklı buğday çeşitleri içerisinde bulunan yabancı otların kuru ağırlıkları, yoğunlukları, rastlama sıklıkları ve benzerlik oranlarını tespit etmektir. Bu araştırma, Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarımsal Araştırma ve Yayım Merkezi Müdürlüğü’nün deneme alanında, susuz şartlarda 2005-06 ve 2006-2007 ürün yıllarında yürütülmüştür. Bitki materyali olarak, alternatif karakterli 11 ekmeklik buğday çeşidinin kışlık, dondurma ve yazlık olarak ekimi yapılan parsellerindeki yabancı otlar kullanılmıştır. Araştırma, Şans Bloklarında Bölünmüş Parseller Düzenlemesine göre 3 tekrarlamalı olarak yürütülmüştür. Araştırmada, üç ekim zamanı (kışlık, dondurma ve yazlık) ve 11 ekmeklik buğday çeşidi kullanılmış, ekim zamanları ana parsellere, çeşitler ise alt parsellere şansa bağlı olarak dağıtılmiştır. Her blok 20 cm genişliğinde 6 sıradan oluşan (1.2 m) ve uzunluğu 6 m olan 33 parselden oluşmuştur. Deneme alanında 19 familyaya 43 cinse ait 48 farklı yabancı ot türü saptanmıştır. Bu yabancı otların m2 ’deki yoğunluklarının 1 ile 181 arasında değiştiği ve ortalama yoğunluğun 14.27 olduğu belirlenmiştir. Yabancı ot kuru ağırlığı yönünden buğday çeşitleri arasındaki farklar istatistiki olarak önemli bulunmuştur (P<0.001). Kışlık buğday uygulama alanında yoğunluk en fazla sırasıyla Cirsium arvense (L.) Scop. (köygöçüren) (2.64 adet/m2 ), Convolvulus arvensis L. (tarla sarmaşığı) (1.79 adet/m2 ) ve Geranium tuberosum L. (çakmuz) (0.58 adet/m2 ); dondurmada C. arvensis (2.36 adet/m2 ), Lactuca serriola L. (acı marul) (1.76 adet/m2 ) ve C. arvense (1.36 adet/m2 ); yazlık da Amaranthus retroflexus L. (horoz ibiği) (5.48 adet/m2 ), Sideritis montana L. (ballıot) (2.12 adet/m2 ) ve C. arvense (2.06 adet/m2 ) tespit edilmiştir. Rastlama sıklığında kışlık buğday en fazla sırasıyla C. arvense (%78.79), Adonis aestivalis L. (kuş lalesi) (%63.64) ve C. arvensis (%39.39); dondurmada L. serriola (%66.67), C. arvensis (%60.61) ve C. arvense (%45.45); yazlık da L. serriola (%63.64), C. arvensis (%57.58) ve S. montana (%51.52) olmuştur. Benzerlik oranlarında da farklılıklar tespit edilmiştir. Sonuç olarak, kışlık ve dondurma ekimde Aksel2000, yazlık ekimde ise 4 çeşit arasından Uzunyayla çeşidi yabancı ot rekabetine karşı daha fazla dayanıklı oldukları bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Kışlık
• dondurma ve yazlık buğday
• yabancı ot yoğunluğu
• rastlama sıklığı

References

1. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Bilimleri Dergisi