Research Article

Döküm Sanayinde Süreç Tabanlı Temel Gösterimleri İle İstatistiksel Süreç Kontrolü

Volume: 9 Number: 1 January 29, 2021
EN TR

Döküm Sanayinde Süreç Tabanlı Temel Gösterimleri İle İstatistiksel Süreç Kontrolü

Abstract

Döküm sanayinde süreç kontrolünde, kalite karakteristiği olarak genellikle üretilen ürünün çap, kalınlık, yoğunluk gibi özellikleri ele alınmaktadır. Söz konusu kalite karakteristikleri, genellikle kalite kontrol grafikleri ile izlenerek süreci etkileyen özel nedenlerin varlığı ortaya konulmaya çalışılmaktadır. Ancak döküm sanayinde kalite karakteristikleri olarak üretilen ürünün özellikleri yerine ürünü oluşturan elementlerin oranları da kabul edilebilmektedir. Çünkü ürünün içeriğini oluşturan elementlerin oranlarının, belirli sınırlar arasında olması istenmekte ve genellikle değişkenlik göstermektedir. Kalite karakteristikleri olarak seçilebilen metal oranları, ürünün özelliklerinde olduğu gibi kalite kontrol grafikleri ile izlenebilmekte ancak kontrol dışı sinyallerin yorumlanması yeterince yapılamamaktadır. Dolayısıyla sorunun çözümünde kalite kontrol grafiklerinin yerine literatürde yer alan süreç tabanlı temel gösterimleri metodu kullanılabilir. Yapılan literatür araştırması neticesinde, süreç tabanlı temel gösterimleri metodunun, imalat sanayinde geometrik sapmaların modellenmesinde başarılı bir şekilde kullanıldığı ancak proses (kimya, petro-kimya, döküm vb.) endüstrilerinde ve birbiriyle ilişki içinde olan kalite karakteristiklerin bulunduğu çok değişkenli endüstriyel üretim süreçlerinde uygulamasının olmadığı tespit edilmiştir. Bu kapsamda yapılan bu çalışmanın amacı, döküm sanayinde süreç kontrolünde, metal alaşım oranlarının kalite karakteristiği olarak kullanılabileceğini ve yine süreç tabanlı temel gösterimleri metodunun uygulanabileceğini göstermektir. Çalışmada kullanılan veriler, 01 Ocak 2015-31 Mart 2015 tarihleri arasında Kırıkkale ilinde yerleşik Makine ve Kimya Endüstrisi Kurumu’na bağlı Pirinç Fabrikası Müdürlüğünün üretim biriminden elde edilmiştir. Kontrol grafiklerinin oluşturulmasında MINITAB paket programında yer alan modül kullanılmıştır. Çalışmanın sonunda; döküm sanayinde uygulanan süreç kontrolünde, kalite karakteristiği olarak üretilen ürünü oluşturan element oranlarının da seçilebileceği ve bu şekilde seçilen kalite karakteristiklerin süreç tabanlı temel gösterimleri yöntemi ile izlenerek olumlu sonuçlar elde edilebileceği tespit edilmiştir. Çalışmada elde edilen bulgu ve sonuçların gerek ulusal gerekse uluslararası literatüre hem teorik ve hem de pratik katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Keywords

References

  1. [1]Özel, S. (2005). Çok Değişkenli Kalite Kontrol Çizelgelerinin Döküm Sanayiinde Uygulanması, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Kırıkkale Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Kırıkkale.
  2. [2]Özel, S. ve Birgören, B. (2007), “Çok değişkenli kalite kontrol çizelgelerinin döküm sanayiinde uygulanması”, Gazi Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi Dergisi, Cilt 22(4), 809-811.
  3. [3]Energy and Environmental Profile of the U.S. Metalcasting Industry. (1999). U.S.Department of Energy Office of Industrial Technologies.
  4. [4]Moseki, M. (2002). “Research into melting and casting of brass scrap for upliftment purposes”. Journal of the Southern African Institute of Mining and Metallurgy, 102(2), 109-114.
  5. [5]Nur Hamizah, M. (2010). Investigation of Brass Microstructure and Mechanical Properties Using Metal Casting, (Ph.D. Thesis), Universiti Malaysia Pahang, Malaysia.
  6. [6]Prıbulová A., Gengeľ P. ve Bartošová M. (2010). Odpady z výroby oceľových a liatinových odliatkov /prachy – ich charakteristika, vlastnosti a možnosti použitia, TUKE Košice.
  7. [7]Saravanakumar, P. (2015). “A systematic approach on reducing scrap level using six sigma in Indian foundries”, International Journal of Emerging Researches in Engineering Science and Technology, 2, 12.
  8. [8]Aran, A. (2007). Döküm Teknolojileri İmal Usulleri Ders Notları, İstanbul Teknik Üniversitesi, İstanbul.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Engineering

Journal Section

Research Article

Publication Date

January 29, 2021

Submission Date

April 14, 2020

Acceptance Date

December 6, 2020

Published in Issue

Year 2021 Volume: 9 Number: 1

APA
Orçanlı, K. (2021). Döküm Sanayinde Süreç Tabanlı Temel Gösterimleri İle İstatistiksel Süreç Kontrolü. Academic Platform - Journal of Engineering and Science, 9(1), 134-158. https://doi.org/10.21541/apjes.720051
AMA
1.Orçanlı K. Döküm Sanayinde Süreç Tabanlı Temel Gösterimleri İle İstatistiksel Süreç Kontrolü. APJES. 2021;9(1):134-158. doi:10.21541/apjes.720051
Chicago
Orçanlı, Kenan. 2021. “Döküm Sanayinde Süreç Tabanlı Temel Gösterimleri İle İstatistiksel Süreç Kontrolü”. Academic Platform - Journal of Engineering and Science 9 (1): 134-58. https://doi.org/10.21541/apjes.720051.
EndNote
Orçanlı K (January 1, 2021) Döküm Sanayinde Süreç Tabanlı Temel Gösterimleri İle İstatistiksel Süreç Kontrolü. Academic Platform - Journal of Engineering and Science 9 1 134–158.
IEEE
[1]K. Orçanlı, “Döküm Sanayinde Süreç Tabanlı Temel Gösterimleri İle İstatistiksel Süreç Kontrolü”, APJES, vol. 9, no. 1, pp. 134–158, Jan. 2021, doi: 10.21541/apjes.720051.
ISNAD
Orçanlı, Kenan. “Döküm Sanayinde Süreç Tabanlı Temel Gösterimleri İle İstatistiksel Süreç Kontrolü”. Academic Platform - Journal of Engineering and Science 9/1 (January 1, 2021): 134-158. https://doi.org/10.21541/apjes.720051.
JAMA
1.Orçanlı K. Döküm Sanayinde Süreç Tabanlı Temel Gösterimleri İle İstatistiksel Süreç Kontrolü. APJES. 2021;9:134–158.
MLA
Orçanlı, Kenan. “Döküm Sanayinde Süreç Tabanlı Temel Gösterimleri İle İstatistiksel Süreç Kontrolü”. Academic Platform - Journal of Engineering and Science, vol. 9, no. 1, Jan. 2021, pp. 134-58, doi:10.21541/apjes.720051.
Vancouver
1.Kenan Orçanlı. Döküm Sanayinde Süreç Tabanlı Temel Gösterimleri İle İstatistiksel Süreç Kontrolü. APJES. 2021 Jan. 1;9(1):134-58. doi:10.21541/apjes.720051

Cited By